देवेन्द्र के ढुङगाना धृतराष्ट्र उवाच:हे सञ्जय! के सुन्दैछु म आजकल? मेरो राज्यका पुराना राजनीतिक महारथीहरूलाई देख्नेबित्तिकैi युवाहरू तीन बित्ता पर भाग्न थाले रे! हिजोसम्म नेताको एउटा इसारामा जिन्दावाद र मुर्दावादको शंख फुक्ने कार्यकर्तासमेत आजकल नेताको अनुहार देख्नासाथ बाटो बदल्न थालेछन् रे! आखिर मेरो राजनीतिक हस्तिनापुरमा यस्तो महाविपत्ति कसरी आइपर्‍यो ? कतै विपक्षीले कुनै नयाँ अस्त्र त चलाएनन्?सञ्जय उवाच:हे राजन्! विपक्षीले कुनै नयाँ अस्त्र चलाएका होइनन्। नेताहरूका आफ्नै कर्मले यस्तो ब्रह्मास्त्र निर्माण गरेको छ, जसको प्रहारबाट कार्यकर्ता मात्र होइन, वर्षौँदेखि पार्टीको झन्डा बोकेका निष्ठावान् सिपाहीसमेत घाइते भएका छन्।हजुरका राजनीतिक महारथीहरूले जनताको विश्वासलाई यति पटक धनुषको ताँदोमा राखेर ताने कि अब ताँदो नै चुँडिएको छ। जनताले आशा गर्न छाडे, युवाले भरोसा गर्न छाडे र कार्यकर्ताले नेताको भाषण सुन्ने धैर्यसमेत गुमाउन थालेका छन्। हे राजन्! अहिले नेपाली राजनीतिमा एउटा अनौठो दृश्य देखिएको छ। पुराना नेताहरू आफूलाई अझै भीष्मपितामह ठानिरहेका छन्,j तर युवाहरू भने उनीहरूको राजनीतिक प्रवचन सुन्नुभन्दा विदेश जाने टिकट काट्नुलाई बुद्धिमानी ठानिरहेका छन्।धृतराष्ट्र उवाच:हे सञ्जय! त्यसो भए पार्टीमा बाँकी रहेका मेरा निष्ठावान् कार्यकर्ताहरूले त नेताको रक्षा गरिरहेका होलान् नि? आखिर पार्टीको संगठन भनेकै कार्यकर्ताको बल होइन र?सञ्जय उवाच :हे राजन्! हजुरको यो प्रश्नले त मलाई पनि हाँसो उठायो।पार्टीमा अब निष्ठावान् कार्यकर्ताभन्दा नेताको जयजयकार गर्ने मौसमी भक्तहरूको संख्या बढी देखिन्छ। तर तीमध्ये धेरैको निष्ठा पनि नेताको विचारसँग होइन, अवसर र ओहोदासँग गाँसिएको छ।अझै एउटा रोचक घटना सुनाउँछु राजन्!एक दिन एक बबुरा कार्यकर्ताले मलाई आफ्नो दुःखद तर हास्यास्पद अनुभव सुनाउँदै भन्छन्:‘सञ्जयजी! बाफरे बाफ! मैले त नेपाली राजनीतिमा अनेकौँ चमत्कार देखेको थिएँ, तर यस्तो चमत्कार पहिलोपटक भोगेँ।एउटा पार्टीका नेताका झोले कार्यकर्ताले मलाई फोन गरेर भेट्न बोलाए। मैले सोचेँ, सायद देशको राजनीतिक अवस्था, पार्टीको भविष्य, संगठनको संकट र युवाहरूको पलायनबारे गम्भीर छलफल होला।म पनि उत्साहित हुँदै निर्धारित स्थानमा पुगेँ। तर त्यहाँ पुगेपछि पो थाहा भयो, छलफल त पहिल्यै सकिएको रहेछ, निर्णय पनि भइसकेको रहेछ र मेरो राजनीतिकI भविष्यको फैसला पनि मेरो अनुपस्थितिमै भइसकेको रहेछ!त्यसपछि ती झोले कार्यकर्ताले आफ्ना प्रभुलाई समेत बोलाए। प्रभु पनि दलबलसहित आइपुग्नुभयो। न कुनै परिचय, न कुनै राजनीतिक संवाद, न विचारको आदानप्रदान, न पार्टीको नीति तथा कार्यक्रमबारे छलफल!एकाएक मेरो निधारमा रातो टीका लगाइयो, घाँटीमा खदा पहिराइयो र दुईचारवटा मोबाइल क्यामेरा तेर्स्याइए।मैले केही बुझ्न नपाउँदै फेसबुकमा फोटो अपलोड भइसकेको रहेछ।क्याप्सन थियो, ‘युवा तथा लोकप्रिय व्यक्तित्व आज हाम्रो पार्टीमा प्रवेश गर्नुभएको छ। हार्दिक स्वागत तथा सफल राजनीतिक यात्राको शुभकामना!’म त तीन छक्क परेँ सञ्जयजी! म पार्टी प्रवेश गर्न आएको थिएँ कि कसैको फेसबुक प्रचार सामग्री बन्न आएको थिएँ, आफैँले छुट्याउन सकिनँ।अझ अचम्म त के भने, मलाई पार्टीको विधान देखाइएन, घोषणापत्र सुनाइएन, विचार सोधिएन, सदस्यता फाराम भराइएन। तर सामाजिक सञ्जालमा भने म पार्टीको क्रान्तिकारी सिपाही भइसकेको रहेछु!मैले त मनमनै सोचेँ, वाह! नेपाली राजनीतिमा अब सदस्यता लिन पनि पर्दैन रहेछ, केवल टीका र खदा लगाएपछि राजनीतिक नागरिकता स्वतः जारी हुने रहेछ !’धृतराष्ट्र उवाच:हे सञ्जय! यो कस्तो राजनीतिक परम्परा हो ? कुनै व्यक्तिको सहमति नै नलिई पार्टी प्रवेश गराउने ? के यो स्वयम्बर हो, जहाँ दुलहीलाई नसोधी विवाहको लगन निकालिन्छ?सञ्जय उवाच:हे राजन्! हजुरले त ठीकै तुलना गर्नुभयो।तर यहाँ स्वयम्बरमा दुलहीले वर रोज्ने चलन पनि छैन। नेताले आफूलाई मन परेको मान्छे रोज्छन्, कार्यकर्ताले फोटो खिच्छन्, सामाजिक सञ्जालले विवाह सम्पन्न भएको घोषणा गर्छ र सम्बन्धित व्यक्तिले पछि मात्र थाहा पाउँछ— उसको राजनीतिक विवाह त भइसकेछ!अहिले नेपाली राजनीतिमा पार्टी प्रवेश पनि एउटा अनौठो धन्धा बनेको छ।यहाँ विचारभन्दा फोटो ठूलो, सिद्धान्तभन्दा टीका ठूलो, संगठनभन्दा फेसबुक पोस्ट ठूलो र कार्यकर्ताको सहमतिभन्दा नेताको प्रचार ठूलो भएको छ।कुनै व्यक्ति पार्टीमा प्रवेश नगरे पनि प्रवेश गराउन सकिने, छलफल नगरे पनि सहमति भएको देखाउन सकिने र राजनीतिक प्रतिबद्धता नभए पनि लोकप्रिय नेता घोषणा गर्न सकिने अद्भुत लोकतान्त्रिक प्रविधिको विकास भएको छ।धृतराष्ट्र उवाच :हे सञ्जय! तर पुराना नेताहरूले त देशमा लोकतन्त्र ल्याउन ठूलो योगदान गरेका छन्। उनीहरूको त्याग, संघर्ष र इतिहासलाई युवाहरूले किन बिर्सन थाले ? के उनीहरूको अनुभवको कुनै मूल्य रहेन ?सञ्जय उवाच:हे राजन्! इतिहासको सम्मान हुनु र इतिहासकै नाममा वर्तमानलाई बन्धक बनाउनु दुई फरक कुरा हुन्।हिजोको योगदान आजीवन राजनीतिक ठेक्का होइन। लोकतन्त्र ल्याएको प्रमाणपत्र देखाएर सधैँ सत्ता, पद र सुविधाको बहीखाता चलाउन पाइँदैन।युवाहरूले पुराना नेताहरूको इतिहास मेटाउन खोजेका होइनन्, उनीहरू इतिहासको सम्मान गर्दै भविष्यको बाटो खोजिरहेका छन्।तर नेताहरूको सोच भने अझै पनि त्यही पुरानो राजनीतिक क्यालेन्डरमा अड्किएको छ। हरेक चुनावमा नयाँ सपना बाँड्ने, सरकारमा पुगेपछि पुरानै बहाना दोहोर्‍याउने र असफल भएपछि फेरि जनतालाई धैर्य गर्न उपदेश दिने!हे राजन्! जनताको धैर्यलाई नेताहरूले राजनीतिक एटीएम सम्झिएका छन्, जसबाट आवश्यक पर्दा विश्वास झिक्न मिल्छ र चुनावपछि फेरि शून्य मौज्दात राखिदिए हुन्छ।धृतराष्ट्र उवाच:हे सञ्जय! त्यसो भए यी नेताहरूले आफूहरूको अस्तित्व बचाउन घोषणा गरेका आन्दोलनहरूको अवस्था कस्तो छ ? सडकमा कार्यकर्ता उतारेर फेरि जनताको विश्वास जित्न सक्लान् कि?सञ्जय उवाच:हे राजन्! अहिले त आन्दोलन पनि नेताको राजनीतिक आयु लम्ब्याउने भेन्टिलेटरजस्तो हुन थालेको छ।जनताको वास्तविक मुद्दा समाधान गर्नभन्दा आफ्नो गुम्दै गएको राजनीतिक हैसियत देखाउन आन्दोलन घोषणा गरिन्छ। आन्दोलनको मिति तोकिन्छ, विज्ञप्ति निस्कन्छ, मञ्च सजाइन्छ, माइक जडान हुन्छ र नेताहरूले क्रान्तिको नयाँ अध्याय सुरु भएको घोषणा गर्छन्।तर सडकमा उत्रिने कार्यकर्ता कहाँ छन् भनेर खोज्दा कतै टिकटको प्रतीक्षामा, कतै पदको आशामा र कतै नेताको व्यवहारबाट निराश भएर घरमै बसेका भेटिन्छन्।नेताहरूले आन्दोलनलाई जनताको आवाज ठान्छन्, तर जनताले त्यसलाई नेताको व्यक्तिगत राजनीतिक बीमा पोलिसीका रूपमा बुझ्न थालेका छन्।कार्यकर्ता भन्छन्, ‘हामीले पटकपटक नेताको कुर्सी जोगाउन सडकमा ढुंगा खायौँ, लाठी खायौँ, मुद्दा खेप्यौँ। तर हाम्रा छोराछोरीको भविष्य, रोजगारी र सम्मानको कुरा गर्दा नेताहरूको कानमा किन तेल पग्लिन्छ?’अब यस्तो अवस्थामा नेताहरूले स्वघोषित आन्दोलनको बिगुल फुकेर मात्र कार्यकर्ता सडकमा ओर्लिने दिन गए, राजन् !धृतराष्ट्र उवाच:हे सञ्जय ! त्यसो भए नेपाली राजनीतिको भविष्य के होला ? पुराना महारथीहरूको राज्य समाप्त हुने हो कि नयाँ पुस्ताले हस्तिनापुरको सिंहासन कब्जा गर्ने हो?सञ्जय उवाच:हे राजन्! भविष्यको युद्ध अझै बाँकी छ। तर यसपटक युद्धको मैदानमा केवल पार्टीका झन्डा र नेताका भाषणले काम गर्नेवाला छैन।अब जनताले खोजेको नेतृत्व भनेको टीका र खदा लगाएर फेसबुकमा फोटो खिचाउने होइन, जनताको पीडा बुझेर काम गर्ने नेतृत्व हो।युवाहरूलाई पार्टी प्रवेशको नाटक होइन, निर्णय प्रक्रियामा वास्तविक सहभागिता चाहिएको छ। कार्यकर्तालाई नेताको झोला बोक्ने अवसर होइन, आत्मसम्मानसहित राजनीति गर्ने वातावरण चाहिएको छ। देशलाई भाषणका महारथी होइन, परिणाम दिन सक्ने नेतृत्व चाहिएको छ।हे राजन् ! अन्त्यमा एउटा कुरा स्पष्ट सुनिबक्सियोस्-नेताहरू अझै पनि आफूलाई पार्टीको पर्यायवाची ठानिरहेका छन्। उनीहरूलाई लाग्छ, आफू रहे पार्टी रहन्छ, आफू बोले जनता ताली बजाउँछन् र आफूले आन्दोलन घोषणा गरे देशै ठप्प हुन्छ।तर राजनीतिक कुरुक्षेत्रको वास्तविक दृश्य अर्कै छ।युवा पुस्ता पुराना राजनीतिक अनुहार देखेर तीन बित्ता टाढा भागिरहेको छ। पुराना कार्यकर्ता मनमनै पार्टीबाट अवकाश लिने सोचमा छन्। नयाँ पुस्ता पुरानै

अमेरिकाले ल्यायो नयाँ शान्ति प्रस्ताव, के पुतिन सहमत होलान्? वासिङ्टन: रुस र युक्रेनबीच जारी युद्ध अन्त्य गर्न अमेरिकाले नयाँ प्रस्ताव अघि सारेको छ। यस प्रस्तावअनुसार युक्रेनलाई उत्तर एट्लान्टिक सन्धि संगठन (नाटो) को सदस्यता दिने बदलामा पूर्वी डोनबास क्षेत्रबाट पछि हट्न सक्ने विकल्प सुझाइएको छ। युक्रेनका राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले यस प्रस्तावबारे जानकारी दिएका हुन्।जेलेन्स्कीका अनुसार, हालै संयुक्त अरब इमिरेट्सको राजधानी अबुधाबीमा भएको शान्तिवार्ताका क्रममा यो प्रस्ताव अघि सारिएको थियो। उक्त बैठकमा अमेरिका, युक्रेन र रुसका प्रतिनिधिहरूले युद्ध अन्त्य गर्ने सम्भावनाबारे छलफल गरेका थिए।अमेरिकाले पहिलोपटक अघि सार्‍यो यस्तो प्रस्तावजेलेन्स्कीले बताएअनुसार, यो पहिलोपटक हो, जब वासिङ्टनले युक्रेनलाई नेटोको सदस्यता दिने बदलामा डोनबास क्षेत्रबाट पछि हट्ने विषयमा प्रश्न उठाएको छ।सञ्चारमाध्यमसँग कुरा गर्दै जेलेन्स्कीले भने, “अमेरिकीहरूले एउटा प्रश्न उठाए- यदि युक्रेन नेटोको सदस्य बन्छ भने के युक्रेन डोनबासबाट पछि हट्न तयार हुन्छ? पहिलोपटक यस्तो प्रश्न उठाइएको हो।”युक्रेनी राष्ट्रपतिका अनुसार, यस विषयमा उनको सरकारले नेटो र युरोपेली सङ्घसँग छलफल गरिरहेको छ। पश्चिमी देशहरूको सहमति प्राप्त भएपछि मात्रै उनले यो प्रस्ताव युक्रेनका जनतासामु प्रस्तुत गर्नेछन्।यद्यपि, उनले कुनै सम्झौतामा पुग्न सहज नहुने स्वीकार गरेका छन्। किनभने रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुतिन लामो समयदेखि युक्रेनको नेटो सदस्यताको विरोध गर्दै आएका छन्।जेलेन्स्कीले यस्तो महत्त्वपूर्ण निर्णयमा जनताको मतलाई प्राथमिकता दिइने स्पष्ट पारेका छन्। उनले भने, “म आफ्ना देशका जनतालाई सोध्नेछु– उनीहरू के सोच्छन्? हामीले यो प्रस्ताव स्वीकार गर्नुपर्छ कि पर्दैन? यो निर्णय एक्लै गर्ने अधिकार मलाई छैन।”युक्रेनको नाटो सदस्यताको विरोध किन गर्छन् पुतिन?रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुतिन सुरुदेखि नै युक्रेन नाटोमा सामेल हुने विषयको विरोध गर्दै आएका छन्। उनको दाबी छ कि युक्रेन नेटोको सदस्य बनेमा त्यो रुसको राष्ट्रिय सुरक्षाका लागि खतरा बन्न सक्छ।युक्रेनविरुद्ध रुसले गरेको सैन्य कारबाहीका कारणहरूमध्ये नाटोको पूर्वतर्फ विस्तार र युक्रेनको सम्भावित सदस्यता पनि प्रमुख विषयका रूपमा मस्कोले उठाउँदै आएको छ।यस्तो अवस्थामा अमेरिकाले युक्रेनलाई नाटोको सदस्यता दिने प्रस्ताव अघि बढाएमा त्यसमा रुसको सहमति जुटाउनु ठूलो चुनौती बन्न सक्छ।डोनबास छोड्न तयार छैन युक्रेनजेलेन्स्कीले युक्रेन आफ्नो कुनै पनि भूभाग छोड्ने पक्षमा नरहेको पुनः स्पष्ट पारेका छन्। तर, व्यापक शान्ति सम्झौताअन्तर्गत युक्रेनको सुरक्षाको ठोस प्रत्याभूति प्राप्त भएमा यो प्रस्ताव जनमतसङ्ग्रहमार्फत जनतासामु लैजान सकिने सङ्केत दिएका छन्।उनका अनुसार, युरोपेली सङ्घ र नाटो युरोपको सुरक्षा व्यवस्थाका महत्त्वपूर्ण आधार हुन्। त्यसैले कुनै पनि शान्ति सम्झौतामा युक्रेनको भविष्यको सुरक्षा सुनिश्चित गर्नु अत्यन्त आवश्यक छ।जेलेन्स्कीले यो प्रस्ताव सार्वजनिक गरेर अहिलेसम्म लगभग असम्भव मानिएको विषयमा पुनः बहस सुरु गर्न खोजेको पनि आकलन गरिएको छ। यद्यपि, यस प्रस्तावप्रति युक्रेनका जनता, पश्चिमी देशहरू र रुसको प्रतिक्रिया महत्त्वपूर्ण हुनेछ।के हो डोनबास क्षेत्र र किन छ विवाद?डोनबास युक्रेनको पूर्वी भागमा अवस्थित महत्त्वपूर्ण औद्योगिक तथा खनिज सम्पदाले सम्पन्न क्षेत्र हो। मुख्य रूपमा डोनेट्स्क र लुहान्स्क गरी दुई क्षेत्र मिलेर डोनबास बनेको छ।रुस र युक्रेनबीच जारी युद्धका क्रममा रुसी सेनाले यी दुवै क्षेत्रका ठूलो भूभागमा नियन्त्रण कायम गरेको छ। यद्यपि, केही क्षेत्रमा अझै पनि युक्रेनको नियन्त्रण रहेको छ।रुसको माग छ कि डोनेट्स्क र लुहान्स्कका जुन भूभागमा अझै युक्रेनको नियन्त्रण छ, त्यहाँबाट पनि किभले आफ्ना सेना फिर्ता बोलाउनुपर्छ। अर्कोतर्फ, युक्रेन यी क्षेत्रलाई आफ्नो सार्वभौम भूभाग मान्छ र छोड्न तयार छैन।रुसको अडान छ कि आफ्ना सर्तअनुसार अन्तिम सम्झौता नभएसम्म युद्धविरामको सम्भावना सीमित रहनेछ।शान्ति सम्झौताको बाटोमा सबैभन्दा ठूलो चुनौतीअमेरिकाको नयाँ प्रस्तावले रुस–युक्रेन शान्तिवार्तामा नयाँ विषय थपेको छ। एकातिर युक्रेन आफ्नो भूभागको अखण्डता र सुरक्षाको प्रत्याभूति चाहन्छ भने अर्कोतिर रुस डोनबासमाथि आफ्नो नियन्त्रण कायम राख्न चाहन्छ।अब सबैभन्दा ठूलो प्रश्न यो छ कि के रुस युक्रेनको नेटो सदस्यतासम्बन्धी कुनै व्यवस्थामा सहमत होला? साथै, आफ्नो भूभागबाट पछि हट्ने बदलामा सुरक्षा प्रत्याभूति प्राप्त गर्ने यो प्रस्तावलाई युक्रेनका जनताले समर्थन गर्लान् कि नगर्लान् भन्ने विषय पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण छ।हालसम्म यस प्रस्तावबारे कुनै अन्तिम सहमति भएको घोषणा गरिएको छैन। त्यसैले रुस, युक्रेन र अमेरिकाको आगामी कदममै शान्तिवार्ताको भविष्य निर्भर रहनेछ।

रक्षा सहकार्यलाई मजबुत बनाउनेमा विशेष जोड नयाँ दिल्ली: भारतीय स्थल सेनाका प्रमुख जनरल धीरज सेठ आइतबार चेक गणतन्त्रको औपचारिक भ्रमणका लागि प्रस्थान गरेका छन्। उनको यो चारदिने भ्रमण नोभेम्बर १६ देखि १९ तारिखसम्म चल्नेछ। भ्रमणको मुख्य उद्देश्य भारत र चेक गणतन्त्रबीच रक्षा सहकार्यलाई थप मजबुत बनाउनु, दुवै देशका सेनाबीच आपसी समन्वय बढाउनु तथा रक्षा प्रविधि र सैन्य उद्योगको क्षेत्रमा सहकार्यका नयाँ सम्भावनाहरूको खोजी गर्नु रहेको छ।विभिन्न महत्त्वपूर्ण बैठकमा सहभागी हुनेचेक गणतन्त्रको भ्रमणका क्रममा जनरल धीरज सेठले त्यहाँका सशस्त्र बलका वरिष्ठ सैन्य अधिकारीहरूसँग महत्त्वपूर्ण बैठक गर्नेछन्। राजधानी प्रागस्थित जनरल स्टाफ मुख्यालयमा उनले चेक सशस्त्र बलका जनरल स्टाफका प्रथम उपप्रमुख तथा उपरक्षा प्रमुख लेफ्टिनेन्ट जनरल पेट्र चेपेल्कासँग भेटवार्ता गर्नेछन्।रक्षा मन्त्रालयका अनुसार, उक्त बैठकमा दुवै देशबीच सैन्य सहकार्य, तालिम, सेनाको आधुनिकीकरण तथा रक्षा क्षमता अभिवृद्धिजस्ता महत्त्वपूर्ण विषयमा छलफल हुनेछ। यसका साथै क्षेत्रीय तथा अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षासँग सम्बन्धित उदीयमान चुनौतीहरूबारे पनि दुवै पक्षबीच विचार आदानप्रदान हुनेछ।शहीद सैनिकहरूप्रति श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्नेभ्रमणका क्रममा सेनाध्यक्ष जनरल धीरज सेठले चेक गणतन्त्रको जनरल स्टाफ मुख्यालयमा आयोजित पुष्पाञ्जली कार्यक्रममा सहभागी भई शहीद सैनिकहरूप्रति श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्नेछन्। यसका साथै उनले चेक गणतन्त्रको रक्षा मन्त्रालयका वरिष्ठ अधिकारीहरूसँग पनि भेटवार्ता गर्नेछन्।यी बैठकहरूमा दुवै देशका पारस्परिक हितका विषय, रक्षा सम्बन्धको विस्तार तथा सैन्य तालिमको क्षेत्रमा सहकार्य बढाउने विषयमा विशेष जोड दिइनेछ। साथै चेक सेनाको सैन्य क्षमता र आधुनिकीकरणका लागि भइरहेका प्रयासहरूबारे पनि उनलाई जानकारी गराइनेछ।रक्षा विश्वविद्यालयको पनि भ्रमण गर्नेभ्रमणका क्रममा जनरल धीरज सेठले ब्रनोस्थित रक्षा विश्वविद्यालयको समेत भ्रमण गर्नेछन्। त्यहाँ उनलाई चेक सशस्त्र बलको तालिम प्रणाली, सैन्य शिक्षा तथा आधुनिक युद्धका लागि गरिएको तयारीबारे विस्तृत जानकारी दिइनेछ।यसका अतिरिक्त उनले उत्तर एटलान्टिक सन्धि संगठन (नाटो) को संयुक्त रासायनिक, जैविक, रेडियोलोजिकल तथा आणविक रक्षा उत्कृष्टता केन्द्रको पनि भ्रमण गर्नेछन्। यस क्रममा उनलाई रासायनिक, जैविक, रेडियोलोजिकल तथा आणविक खतरासँग जुध्ने रणनीति र चेक सशस्त्र बलको विशेष सैन्य क्षमताबारे जानकारी गराइनेछ।भारत–चेक रक्षा सम्बन्धमा नयाँ गति आउने अपेक्षाजनरल धीरज सेठको यो भ्रमण भारत र चेक गणतन्त्रबीच लामो समयदेखि कायम रहेको रक्षा सम्बन्धलाई नयाँ दिशा दिन महत्त्वपूर्ण मानिएको छ। यस भ्रमणले दुवै देशका सेनाबीच आपसी विश्वास, समन्वय तथा व्यावसायिक सहकार्य थप मजबुत हुने अपेक्षा गरिएको छ।यसका साथै रक्षा प्रविधि, सैन्य तालिम तथा रक्षा उद्योगको क्षेत्रमा भविष्यमा सहकार्यका नयाँ सम्भावनाहरू पनि खुल्ने विश्वास गरिएको छ।

खरसाङ: महानदीको घुम्ती कमानस्थित आदर्श श्रमिक कल्याण भवनको तत्वधानमा सांस्कृतिक कार्यक्रम नृत्य अनि गायन प्रतियोगिता सम्पन्न भयो। यस कार्यक्रमका अध्यक्षको रूपमा समाजसेवी सूर्यनारायण प्रधान उपस्थित रहेका थिए। कार्यक्रममा मुख्य अतिथिको रूपमा सिलगढी लेबर अफिसमाबाट इन्सपेक्टर अन्जु बम्जन उपस्थित थिइन् भने साथमा सुमेन सन्याल, विशाल तामाङ पोख्रेबुङबाट लाक्पा लेप्चा, सोनादाबाट सुन्दर स्याङ्देन महानदी सेन्टरका प्रभारी प्रविना क्षेत्री , प्रवीण दर्नालको उपस्थिति रहेका थिए। यस प्रतियोगितामा सिविटार, घुम्ती पोख्रेबुङ, गिङका प्रतियोगीहरूले आफ्नो प्रस्तुति दिएका थिए। यस कार्यक्रमको सञ्चालन सुन्दर स्याङदेनले गरेका थिए। यस कार्यक्रममा छनौट भएका प्रतियोगीहरूलाई आगामी केही दिनभित्र प्रतियोगिताको निम्ति कलकत्ता लाने निश्चित भएको छ भनी महानदी मोडल लेबर वेल्फेर सेन्टर केरटेकर प्रविन दर्नाल जानकारी गराएका छन्।

मुद्दालाई लिएर म एक्लै भोक हडतालमा बस्नेछु: बिक्रादि राई खरसाङ: गोर्खाहरुको लामो समयदेखि रहेको मुद्दाको बिक्रमादि राईले भोक हडतालमा बस्ने भएका छन्। उनी छुट्टै राज्य गोर्खाल्याण्डको मुद्दा, उन्मुक्तिको लागि, पीपीएस, केन्द्र सरकारको हेल्चेक्राई, अब संसदमा हुने शीतकालीन अधिवेशनमा छुट्टै राज्य गोर्खाल्याण्डको कुनै पनि बील आउनु पर्ने माग साथै स्थानीय नेताहरुलाई मुद्दाको लागि झकझकाउनलाई गोर्खाल्याण्ड नौलो संघर्ष समितिको तर्फबाट भोक हडतालमा बस्ने भएका छन्। हालमा डबल इञ्जिनको सरकार भए‌ पनि अनि केन्द्रले दिन्छु भनेर भने पनि पहाडका नेताहरु सठीक नभएकोले गोर्खाहरुको मुद्दा ओझेलमा परेको कारण मुद्दालाई पुनः जगाउन नै आफु भोक हडतालमा बस्ने निर्णय गरिएको र उक्त अनशन आगामी १ दिसम्बरदेखि बस्ने पनि बिक्रमादि राईले बताएका छन्। उनले खरसाङको गिध्द पहाडमा गोर्खाल्याण्ड नौलो संघर्ष समितिको सभापछि पत्रकारहरुलाई सम्बोधन गर्दै उक्त कुरा बताएका छन्। बिक्रमादि राईले आफ्नो भोक हडताल ग्यामन ब्रीज नजिक मिरिक क्षेत्रतिर रहेको खेल मैदानमा बस्ने किनभने गोर्खाल्याण्ड नौलो संघर्ष समितिको घोषणा पनि ग्यामन ब्रीजबाट शुरु गरिएको बताएका छन्। विशेष गरेर खरसाङको गिध्द पहाडमा गोर्खाल्याण्ड नौलो संघर्ष समितिको सभा बसेर आगामी कार्यक्रमहरु विषयमा चर्चा परिचर्चा गरिएपछि सभाले उक्त निर्णय गरिएको जानकारी गराएका छन्। उनले वर्तमान समयमा सत्तामा रहेका नेताहरु र डबल इञ्जिनको सरकारले जनतालाई केवल मनोरञ्जनमा भुलाएको र गोर्खाहरुको मुद्दा ओझेलमा परेको कारण गोर्खाल्याण्ड नौलो संघर्ष समितिद्वारा गोर्खाहरुको एक मात्र मुद्दा छुट्टै राज्य गोर्खाल्याण्डलाई पुनः अघि लाने भएको र यसको लागि आफु एक्लै भोक हडतालमा बस्न लागेको बताए। राईले गोर्खाहरुको मुद्दाको लागि पहाडका सबै राजनीतिक पार्टीहरुलाई पनि पत्रचार गरिने जानकारी गराएका छन्। उनले जानकारी गराए अनुसार खरसाङको गिध्द पहाडमा गोर्खाल्याण्ड नौलो संघर्ष समितिको सभा वर्तमान राजनीतिक स्थिति र आगामी दिनको रणनीति विषयमा चर्चा परिचर्चा गरिएको छ। उक्त सभामा गोर्खाल्याण्ड नौलो संघर्ष समितिको विभिन्न स्थानहरुबाट प्रतिनिधिहरु उपस्थित रहेको जानकारी गराएका छन्। पत्रकारहरुले सोधेका विभिन्न प्रश्नहरुको उत्तर दिन्दै गोर्खाल्याण्ड नौलो संघर्ष समितिको एकजना सदस्य बिक्रमादि राईले भने, केन्द्र सरकारले दिन्छु भनेर पनि स्थानीय नेताहरुको कमजोरीको कारणले केही गरम सकेको छैन। भाजपाले धेरै वर्षदेखि के भनेर भोट पाएको हो र अहिलेसम्म केही गरेको छैन अनि यसपाली डबल इञ्जिनको सरकार आए पनि गोर्खाहरुको लागि अहिलेसम्म केही भएको छैन।’राईले अघि भने, ‘हलम डबल इञ्जिनको सरकार आए पनि केवल मनोरञ्जनमा भुलाउने, सानो सानो कुरातिर भुलाउने, केवल टार्ने कुरा मात्र गरिरहेको र यी सबैको लागि केवल हाम्रै नेताहरुलाई प्रयोग गर्ने गरेको र यस्ता नेताहरुको कारणले गर्दा हाम्रो मुद्दा धमिल्याएर गएको छ। तर यसपाली संसदमा शीतकालीन अधिवेशनमा छुट्टै राज्य गोर्खाल्याण्डको बील आएको हुनुपर्छ। यसको लागि गोर्खाल्याण्ड नौलो संघर्ष समितिको तर्फबाट सबैलाई दवाब दिइने काम गरिनेछ।’उनले गोर्खाल्याण्ड नौलो संघर्ष समितिले गोर्खाहरुको मुद्दालाई झकझकाउन काम गर्नेछ भनी बताए। उनले यसको लागि जनसाधारणलाई आह्वान् गर्दै भने, हाम्रो कार्यलाई सबैले वैचारिक रुपमा सहयोग गरिरहेका छन् तर अब सबैले वैचारिक, आर्थिक र बौध्दिक रुपमा पनि अघि आएर सहयोग गर्नुपर्छ भनी बताएका छन्। उनले यसको लागि आफूहरु जनसाधारणको तर्फबाट आशावादी रहेको पनि बताएका छन्।

जिते पचास हजार रुपियाँको पुरस्कार खरसाङ: दार्जिलिङ पुलिसको आयोजनामा दार्जिलिङमा हुन लागेको टिस्टा फेस्टको लागि गायन क्षेत्रमा शुरु राईजिङ स्टारको खरसाङ पुलिस थाना अन्तर्गतको ग्राण्ड फिनाले सम्पन्न भएको छ। उक्त राईजिङ स्टारको खरसाङ पुलिस थाना स्तरीयको विजेता आर्यन तामाङ बनेका छन् भने उप‌ विजेता सुजता लामगादे बनेकी छन्। उक्त फिनालेमा विजेता आर्यन तामाङलाई खरसाङ महकुमा पुलिस अधिकारी एसडीपीओ आईपीएस हरदीप सिंहको बाहुलीबाट प्रमाण पत्र र ट्रफीसहित नगदराशि पचास हजार रुपियाँ प्रदान गरिएको छ।‌ त्यसरी नै उप विजेता सुजता लामगादेलाई खरसाङ पुलिस थानाका आईसी पलास मोहन्तोको बाहुलीबाट प्रमाण पत्र र ट्रफीसहित नगदराशि तीस हजार रुपियाँ प्रदान गरिएको छ। अब दुवैजना खरसाङ, मिरिक र दार्जिलिङ सदरका दुई दुईजनालाई लिएर खरसाङको नयाँ बजारस्थित डब्ल्युबीएनभीएफ खेल मैदानमा आगामी २२ नोभेम्बरमा हुने फाइनलमा प्रतिस्पर्धा गर्नु पर्ने हुन्छ। यसबाहेक अन्य छजनालाई प्रमाण पत्रहरु प्रदान गरिएको छ। खरसाङ पुलिस थाना स्तरीयको लागि राईजिङ स्टारको अडिशन गत १३ र १४ नोभेम्बरमा भएको थियो भने आज आईतवार आठजनालाई लिएर खरसाङ पुलिस थाना स्तरीय ग्राण्ड फिनाले सम्पन्न भएको छ। सबिना परियार र बिमल गुरुङले सञ्चालन गरेको उक्त फिनालेमा जम्मा ८ जनाले प्रथममा हिन्दी र दोस्रोमा नेपाली गीत प्रस्तुत गरेका थिए। उक्त 8 जना गत १३ र १४ नोभेम्बरमा भएको अडिशनमा आएका २५६ जनाबाट चयन भएर आएका थिए। यस ८ जनाबाट २ जना विजेता र उपविजेता भएर जोनल राउण्डको लागि चयन भएका छन्। यस फिनालेमा निर्णायकको रुपमा वरिष्ठ संगीतकारहरु क्रमैले महेश्वर लामा, विकाससिंह लोहार र रुपेस रसाइली रहेका छन्‌। यस कार्यक्रममा अतिथिको रुपमा वरिष्ठ अधिवक्ता रमेश अग्रवाल, समाजसेवक अशोक अग्रवाल, राजु अग्रवाल, जोगेन्द्र प्रसाद, विक्रम प्रधान, निर्मल गुरुङ, प्रभा छेत्री लगायत अन्यहरु उपस्थित रहेका थिए भने खरसाङ महकुमा पुलिस अधिकारी एसडीपीओ आईपीएस हरदीप सिंह, आईसी पलास मोहन्तो, खरसाङ टाउन आउट पोष्टक बडाबाबु सागर प्रधान लगायत खरसाङ थाना अन्तर्गत गाडीधुरा, तीनधारे, दिलराम, सेवोक पुलिस आउट पोष्टका पुलिस अधिकारीहरु पनि उपस्थित रहेका थिए। यस अवसरमा अतिथिहरुलाई पुलिस अधिकारीहरुका बाहुलीबाट स्मृति चिन्ह प्रदान गरेर सम्मान जनाइएको थियो।

न्यू योर्क: अमेरिकामा देशव्यापी रूपमा हवाई उडान रोकिएको घटनाको असर अझै सामान्य हुन सकेको छैन। करिब चार घण्टासम्म देशभरका उडान रोकिएपछि उत्पन्न अवरोधका कारण हजारौँ उडान रद्द भएका छन् भने १० लाखभन्दा बढी यात्रु प्रभावित भएका छन्।अमेरिकी संघीय उड्डयन प्रशासन (एफएए) ले शुक्रबार साँझ देशव्यापी उडान प्रतिबन्ध हटाए पनि त्यसपछि पनि उडान रद्द हुने र ढिलाइ हुने क्रम जारी छ। विमान तथा चालक दलको व्यवस्थापन पुनः मिलाउन समय लाग्ने भएकाले सप्ताहन्तसम्म हवाई सेवा प्रभावित हुने अनुमान गरिएको छ।उडान ट्र्याकिङ सेवा फ्लाइटअवेयरका अनुसार घटनापछि हालसम्म १५ हजारभन्दा बढी उडान रद्द भइसकेका छन्। आधुनिक अमेरिकी हवाई उड्डयन इतिहासमा देशव्यापी रूपमा उडान रोकिएको यो तेस्रो घटना हो।विशेषगरी न्युयोर्क क्षेत्रका विमानस्थलमा अवरोधको प्रभाव बढी देखिएको छ। लागार्डिया विमानस्थलमा करिब ८० प्रतिशत उडान रद्द भएका छन् भने जोन एफ केनेडी अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा झण्डै आधा उडान प्रभावित भएका छन्।उडान रद्द भएपछि हजारौँ यात्रु विमानस्थलमै अलपत्र परेका छन्। लागार्डिया विमानस्थलमा रहेका एक यात्रुले निर्धारित उडान समयभन्दा एक घण्टाअघि मात्रै आफ्नो उडान रद्द भएको जानकारी पाएको बताएका छन्। बिहान उडान समयमै हुने देखिएपछि विमानस्थल पुगेका उनलाई अन्तिम समयमा उडान रद्द भएको सूचना दिइएको थियो।एयरलाइन्सले उनको टिकट पुनः व्यवस्थापन गर्दै सोमबारका लागि नयाँ उडान तय गरेको थियो। अन्य एयरलाइन्समा पनि तत्काल टिकट उपलब्ध नभएपछि उनले न्युयोर्कमै थप दुई रात बिताउनुपर्ने अवस्था आएको बताए। एयरलाइन्सले होटल खर्च नबेहोर्ने भएपछि आफैँ बस्ने ठाउँको व्यवस्था गर्नुपरेको उनको भनाइ छ।यसैबीच, अमेरिकी यातायातमन्त्री सन डफीले देशको हवाई ट्राफिक नियन्त्रण प्रणाली पुरानो र आधुनिकीकरणको आवश्यकता रहेको बताएका छन्। शुक्रबार आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा उनले हवाई पूर्वाधार सुधार तथा आधुनिकीकरणका लागि अमेरिकी संसद्सँग ५० अर्ब अमेरिकी डलर बराबरको आपत्कालीन बजेट माग गरेका छन्।पत्रकार सम्मेलनमा सहभागी गृह सुरक्षा मन्त्री मार्कवेन मुलिनले भने पछिल्लो उडान अवरोध साइबर आक्रमणका कारण भएको कुनै संकेत नरहेको स्पष्ट पारेका छन्।यसअघि सन् २०२३ जनवरीमा एफएएको महत्वपूर्ण कम्प्युटर प्रणालीमा प्राविधिक खराबी आएपछि अमेरिकाभर हवाई उडान रोकिएको थियो। त्यस्तै, सन् २००१ सेप्टेम्बर ११ मा भएको आतंकवादी हमलापछि पनि अमेरिकी हवाई सेवा देशव्यापी रूपमा प्रभावित भएको थियो।पछिल्लो घटनाले अमेरिकी हवाई यातायात व्यवस्थापनमा प्रयोग हुँदै आएको पुरानो प्रविधिको अवस्था र त्यसको आधुनिकीकरणको आवश्यकतामाथि पुनः बहस सिर्जना गरेको छ। साथै, हवाई सेवा अवरुद्ध हुँदा यात्रु, एयरलाइन्स र समग्र यातायात प्रणालीमा पर्ने असरलाई समेत उजागर गरेको छ।

माउण्ट माउंगानुई: भारतले न्यूजील्याण्डलाई पाँचौं तथा अन्तिम वनडे क्रिकेट म्याचमा २२ रनले पराजित गरी ५ वटा म्याचको सीरीज ३-१-ले जित्यो। आइतवार खेलिएको लो स्कोरिंग म्याचमा भारतले २०९ रनको स्कोरलाई पनि सफलतापूर्वक रक्षा गऱ्यो। प्रशिक्षक गौतम गम्भीरको कार्यकालमा यो भारतको पहिलो अवे (घरदेखि बाहिर) वनडे सीरीज जीत हो। यसरी न्यूजील्याण्डले ७ सालपछि आफ्नो घरेलु मैदानमा वनडे सीरीज गुमायो। बे ओवलमा खेलिएको म्याचमा टस हारेर पहिला ब्याटिंग गर्दै भारत ४२.१ ओभरमा केवल २०९ रन बनाएर अलआउट भयो। त्यसपछि भारतीय पेस बलरहरूले उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै न्यूजील्याण्डको ईनिंग्सलाई ४८.१ ओभरमा १८७ रनको स्कोरमा समेटे। भारतको यस अभूतपूर्व जीतमा अर्शदीप सिंह र मोहम्मद सिराज प्रमुख कारीगर रहे। यी दुईजनाले हातमा ब्याट लिएर १४-१४ रनको महत्त्वपूर्ण योगदान दिएपछि बलिंगमा पनि चमत्कारी प्रदर्शन गरे। अर्शदीपले १० ओभरमा ३० रन खर्च गरी ३ विकेट हासिल गरे जबकि सिराजको खातामा २ विकेट रह्यो। सानो लक्ष्यलाई पीछा गर्दै न्यूजील्याण्डले शुरुदेखि नै लगातार अन्तरालमा विकेट गुमायो। गत म्याचमा शतक बनाउने विल यंग २२ रन बनाएर आउट भए जबकि टिम साइफर्टले १४ र निक केलीले २४ रन बनाए। सिराजले साइफर्ट र लयमा रहने फिन एलनको महत्त्वपूर्ण विकेट लिए। एलनले केवल १ रन बनाए। यसरी माइकल ब्रेसवेल १९ रन बनाएर आउट भए। त्यसपछि डीन फक्सक्रफ्ट र कप्तान मिचेल सेण्टनरले केही बेर संघर्ष गरे पनि कुनै फाइदा भएन। फक्सक्रफ्टले सर्वाधिक ३१ रन बनाए। उनले ४२ बल खेलेर ५ वटा चौका लगाए। यसरी सेण्टनरले २४ रनको योगदान दिए। न्यूजील्याण्डको तल्लो क्रमलाई अक्षर पटेल र अर्शदीपले समेटे। क्रिष्टियन क्लार्कले १६ र ब्लेयर टिकनरले १४ रन बनाए। अक्षर पटेलको खातामा २ विकेट रह्यो। यसरी पदार्पण म्याच खेल्ने यश ठाकुरको साथमा आकिब नबी र नमन धीरलाई पनि १-१ सफलता हासिल भयो। यसअघि म्याचमा पहिला ब्याटिंग गर्दै फेरि एकपल्ट भारतको शुरुवात निराशाजनक रह्यो। भारतले केवल ३४ रनमा ३ विकेट गुमायो। विराट कोहली ५, रोहित शर्मा ७ र रुतुराज गायकवाड़ १८ रन बनाेर आउट भए। यसरी कप्तान श्रेयस अय्यर पनि २२ रन बनाएर टिकनरको शिकार बने। खराब शुरुवातपछि अक्षर पटेल र ईशान किशनले टोलीलाई सम्हाल्ने प्रयास गरे। यी दुईजनाले ४६-४६ रन बनाए। पटेलले ५५ बल खेलेर ५ वटा चौका र एउटा छक्का लगाए। यसरी ईशानले ५८ बलको सामना गरी ३ वटा चौका र २ वटा छक्का लगाए। यी दुईजना सेट ब्याटर आउट भएपछि भारतले फेरि लगातार अन्तरालमा विकेट गुमायो। यसैकारण टोली ४२.१ ओभरमै अलआउट भयो। नमन धीरले २२ रनको योगदान दिए। यसरी सिराज र अर्शदीपले अन्तमा १४-१४ रन बनाएर भारतको स्कोर २०० पारी पुऱ्याए। भारतका अर्शदीप सिंहले प्लेयर अफ द म्याचको पुरस्कार जिते। यसरी गुरनुर बरारलाई प्लेयर अफ द सीरीज चयन गरियो।

क्राइस्टचर्च: भारतीले न्यूजील्याण्डविरुद्ध आइतवार खेलिएको दोस्रो अन्तर्राष्ट्रिय मैत्री फूटबल म्याचमा पनि निराशाजनक हारको सामना गर्नु पऱ्यो। क्राइस्टचर्चमा खेलिएको म्याचमा आयोजक न्यूजील्याण्डले भारतलाई ३-०-ले पराजित गऱ्यो। भारतीय टोलीको रक्षापंक्ति पहिलो हाफको खेलमा छताछुल्लै देखियो अनि न्यूजील्याण्डले मौकाको फाइदा उठाउँदै ३ गोल गरेर म्याच जित्यो। दोस्रो हाफको खेलमा भारतीय टोलीले पुनरागमनको प्रयास गरे पनि टोलीले गोल गर्न सकेन। म्याचको शुरुवातमा दुई टोलीबीच असल प्रतिस्पर्धा देख्न पाइयो तर २२औं मिनटमा न्यूजील्याण्ड बढ़त हासिल गर्न सफल भयो। फिन सुरमनले कर्नर किकमा हेडरद्वारा गोल गरी न्यूजील्याण्डलाई पहिलो गोल दिलाए। यस अवधि गोली भारतीय डिफेण्डर आकाश मिश्राको शरीरमा लागेर नेटमा फर्कियो। पहिलो गोल गरेपछि न्यूजील्याण्डको खेलाड़ीहरूका आत्मविश्वास बढ़्यो। म्याचको ४०औं मिनटमा जेम्स म्याकग्यारीले बक्सको बाहिरबाट देब्रे खुट्टाले शक्तिशाली शट् लगाएर गोलीलाई नेटमा हाले। भारतीय गोलकीपरले रोक्ने प्रयास गरे पनि गोली सीधै नेटमा पस्दा न्यूजील्याण्डको बढ़त दोब्बर भयो। न्यूजील्याण्डले पहिलो हाफमै भारतको मुश्किल बढ़ायो। कप्तान क्रिस वुडले ४३औं मिनटमा जेसी रेण्डलबाट प्राप्त भएको पासमा गोल गरी न्यूजील्याण्डलाई ३-०-ले अघि पारे। पहिलो हाफमा एकपछि अर्को ३ गोल खाएपछि भारतीय टोलीले दोस्रो हाफमा आफ्नो रक्षापंक्तिलाई मजबूत गऱ्यो। भारतीय खेलाड़ीहरूले व्यवस्थित तरिकाले खेल्दै न्यूजील्याण्डलाई गोल गर्ने मौकाहरू बनाउन दिएनन्। यसबीच भारतको आक्रमण पंक्तिले चाहिँ लगातार दोस्रो म्याचमा आशानुरुप प्रदर्शन गर्न सकेन। भारतीय फरवर्डहरूले दोस्रो हाफमा गोलको निम्ति लगातार प्रयास गरे पनि कुनै फाइदा भएन। न्यूजील्याण्डले ३-०-को बढ़तलाई अन्तसम्म कायम राखेर जीत हासिल गऱ्यो। यसरी खालिद जमीलको टोलीले न्यूजील्याण्ड यात्रामा लगातार दोस्रो म्याचमा हारको सामना गर्नु पऱ्यो। यसअघि भारतले पहिलो म्याचमा पनि ०-५-ले हारको सामना गर्नु परेको थियो।