गान्तोक: सिक्किम हिमालयका वन, पहाड तथा विविध जैविक क्षेत्रहरूमा १४ वर्षभन्दा बढी समयदेखि निरन्तर रूपमा गरिएको पुतली सम्बन्धी क्षेत्रीय अनुसन्धान, संरक्षण प्रयास तथा जैविक विविधता जनचेतना गतिविधिहरूको विस्तृत अभिलेख पुतली समाज सिक्किम – टि.पी.सी.एफ. ले वन, वातावरण तथा वन्यजन्तु व्यवस्थापन विभागका मन्त्री पिन्त्सो नाम्ग्याल लेप्चासमक्ष प्रस्तुत गरेको छ।
समाजले सिक्किममा पाइने पुतलीहरूको विविधता, बासस्थान तथा संरक्षणसँग सम्बन्धित वर्षौँदेखिको निरन्तर कार्य प्रस्तुत गर्दै १२ वटा वैज्ञानिक अनुसन्धान लेखहरू, साथै द्जोङ्गु क्षेत्रको ७८ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रमा ४२० प्रजातिका पुतलीहरूको अभिलेख पनि समावेश गरेको जनाएको छ। यस्तै, राज्यका विभिन्न उच्च हिमाली तथा अन्य क्षेत्रहरूमा पाइने दुर्लभ तथा महत्वपूर्ण पुतलीहरूको वितरणसम्बन्धी प्रतिवेदनहरू पनि प्रस्तुत गरिएको छ।
समाजको प्रमुख उपलब्धिहरूमध्ये एक वैज्ञानिक दृष्टिले नयाँ पुतली प्रजाति “जोक्राफेटस द्जोङ्गुएन्सिस” को खोज पनि रहेको छ, जसलाई हिमालय क्षेत्रका लागि महत्वपूर्ण वैज्ञानिक योगदानका रूपमा लिइएको छ।
प्रस्तुत कार्यहरूमा सिक्किमका लागि नयाँ वितरण अभिलेख, उच्च हिमाली पुतली अध्ययन, पुतलीहरूको नयाँ आहार वनस्पति अभिलेख, जीवनचक्र अध्ययन, बासस्थान दस्तावेजीकरण तथा विभिन्न वन पारिस्थितिक प्रणालीमा आधारित संरक्षणमुखी अनुसन्धान समावेश रहेको जनाइएको छ।
गत एक दशकभन्दा बढी समयदेखि समाजका सदस्यहरूले वन, नदी किनार, दुर्गम पहाड तथा कठिन भौगोलिक क्षेत्रमा निरन्तर रूपमा काम गर्दै सिक्किमको लुकेको पुतली विविधता अभिलेख गर्दै आएका छन्। कठोर मौसम, लामो पैदल यात्रा तथा चुनौतीपूर्ण अवस्थाबीच पनि दुर्लभ प्रजातिहरूको खोज, जीवनचक्र अवलोकन तथा वैज्ञानिक ज्ञानमा योगदान दिन पाउँदा ठूलो सन्तोष प्राप्त भएको समाजले जनाएको छ।
पुतली समाजले सिक्किमका विभिन्न गाउँ तथा जिल्लाहरूमा जैविक विविधता जनचेतना कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै विद्यालय तथा विश्वविद्यालयका विद्यार्थीहरूसँग अन्तरक्रिया कार्यक्रम पनि गर्दै आएको छ। साथै, वन विभागसँगको सहकार्यमा वृक्षरोपण अभियान तथा पुतली संरक्षण र वातावरणीय संरक्षणसम्बन्धी विभिन्न सचेतना कार्यक्रमहरू सञ्चालन गरिएको उल्लेख गरिएको छ।
समाजले राज्य बाहिर समेत जैविक विविधता सम्बन्धी गतिविधिहरूमा सहभागिता जनाउँदै अरुणाचल प्रदेशमा समेत प्रतिनिधिमण्डल भ्रमण तथा अनुभव आदानप्रदान गरेको जनाएको छ।
समाजले भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले हालैको सिक्किम भ्रमणका क्रममा राज्यको समृद्ध जैविक विविधता तथा पुतली विविधताको उल्लेख गरेकोमा हार्दिक आभार व्यक्त गर्दै यसलाई संरक्षणकर्मी तथा प्रकृति प्रेमीहरूका लागि प्रेरणादायी रहेको जनाएको छ।
त्यस्तै, सिक्किमका मुख्यमन्त्री प्रेमसिंह तामाङले निरन्तर रूपमा राज्यको प्राकृतिक सम्पदा तथा जैविक विविधता संरक्षणप्रति देखाएको चासो र समर्थनप्रति पनि समाजले कृतज्ञता व्यक्त गरेको छ।
वनमन्त्रीसँगको भेटमा मन्त्रीले पुतली समाज सिक्किम- टि.पी.सी.एफ. को निरन्तर प्रयासको प्रशंसा गर्दै सिक्किमको जैविक विविधता तथा प्राकृतिक सम्पदाको संरक्षण र प्रचारमा समाजले उल्लेखनीय योगदान दिएकोमा खुशी व्यक्त गरेका छन्।
समाजले आगामी दिनमा पनि पुतली अनुसन्धान, जैविक विविधता अभिलेख, संरक्षण जनचेतना तथा वातावरणीय गतिविधिहरू निरन्तर रूपमा अघि बढाउँदै सिक्किमको अद्वितीय हिमाली जैविक विविधताको संरक्षणमा समर्पित रहने प्रतिबद्धता दोहोर्याएको छ।










