२५ जुलाईको दिन इतिहासमा विज्ञानको ठूलो क्रान्ति र भारतको राजनीतिक परम्पराका लागि विशेष रूपमा दर्ता छ। आजकै दिन विश्वको पहिलो टेस्ट ट्युब बेबी (लुइस ब्राउन) को जन्म भएको थियो भने, १९७७ देखि भारतीय राष्ट्रपतिहरूले शपथ लिने अनौठो परम्परा पनि यसै मितिबाट सुरु भएको हो।
२५ जुलाईका महत्त्वपूर्ण घटनाहरू:
१५४७: फ्रान्सका हेनरी द्वितीयको ताजपोशी गरियो।
१५८५: एम्स्टर्डमले ४५ रोमन क्याथोलिकमाथि प्रतिबन्ध लगायो।
१६८९: फ्रान्सले इङ्गल्याण्डविरुद्ध युद्धको घोषणा गर्यो।
१८१३: भारतमा पहिलो पटक नौका दौड प्रतियोगिता कोलकाताको हुग्ली नदीमा आयोजना गरियो।
१८१४: नियाग्रा फल्सको युद्धमा अमेरिकाले ब्रिटेनलाई हरायो।
१८३७: इलेक्ट्रिक टेलिग्राफको पहिलो पटक सफलतापूर्वक प्रयोग गरियो।
१८५४: वाल्टर हन्टले पहिलो पेपर सर्ट कलरको अमेरिकी पेटेन्ट प्राप्त गरे।
१९०९: फ्रान्सेली विमान चालक लुइस ब्लेरियटले पहिलो पटक हवाइजहाजबाट इङ्ग्लिश च्यानल पार गरे।
१९४३: इटालीका तानाशाह बेनिटो मुसोलिनीले सत्ता छाडे, त्यसपछि राजा भिक्टर इम्यानुएलले मार्शल पायत्रो बादोग्लिओलाई नयाँ प्रधानमन्त्री बनाए।
१९४८: अस्ट्रेलियाली क्रिकेट टोलीले भारतीय टोलीविरुद्ध टेस्ट क्रिकेटमा सबैभन्दा ठूलो लक्ष्य पछ्याएर रेकर्ड बनायो।
१९६३: अमेरिका, सोभियत सङ्घ र ब्रिटेनले मस्कोमा आंशिक परमाणु परीक्षण प्रतिबन्ध सन्धि (पार्शियल टेस्ट बैन ट्रीटी) मा हस्ताक्षर गरे।
१९७७: भारतको राजनीतिक इतिहासमा नीलम सञ्जीव रेड्डीले देशको छैटौँ राष्ट्रपतिको रूपमा पदभार सम्हालेका थिए। त्यसयता प्रणब मुखर्जी, प्रतिभा पाटिल, एपीजे अब्दुल कलाम, द्रौपदी मुर्मू लगायत धेरै राष्ट्रपतिहरूले यसै मितिमा शपथ लिएका छन्।
१९७८: इङ्गल्याण्डको ओल्डह्याम जनरल अस्पतालमा विश्वको पहिलो टेस्ट ट्युब बेबी लुइस जोय ब्राउनको जन्म भयो। यस उपलब्धिको सम्झनामा हरेक वर्ष २५ जुलाईमा ‘विश्व भ्रूणविज्ञानी दिवस’ (वर्ल्ड एम्ब्रियोलॉजिस्ट डे) मनाइन्छ।
१९८४: सोभियत सङ्घकी अन्तरिक्ष यात्री स्वेतलाना सावित्स्काया अन्तरिक्षमा हिँड्ने (स्पेस वॉक) विश्वकी पहिलो महिला बनिन्।
१९८७: रामास्वामी वेङ्कटरमन भारतका आठौँ राष्ट्रपति बने।
१९९४: जोर्डनका राजा हुसेन र इजरायलका प्रधानमन्त्री यित्जाक रोबिनले वाशिङ्टनमा एक ऐतिहासिक घोषणापत्रमा हस्ताक्षर गरे, जसबाट ४६ वर्षदेखि चलिरहेको युद्ध समाप्त भयो।
१९९४: चन्द्रमामा मानव पाइला टेकिएको रजत जयन्ती मनाइयो।
१९९७: के.आर. नारायणन भारतका १०औँ राष्ट्रपति बने।
२०००: एयर फ्रान्सको एक कन्कोर्ड विमान उडान भर्ने बित्तिकै दुर्घटनाग्रस्त भई एक होटलमा खस्यो। दुर्घटनामा १०९ विमान यात्रुबाहेक होटलमा रहेका चार जनाको पनि ज्यान गयो।
२००१: रूढिवादी मुस्लिम नेता हमजाह हज इन्डोनेसियाका नयाँ उप-राष्ट्रपति बने।
२००४: पाकिस्तानका परमाणु वैज्ञानिक अब्दुल कादिर खानका तीन सहयोगी रिहा भए।
२००७: प्रतिभा पाटिलले भारतको १२औँ राष्ट्रपतिको रूपमा शपथ लिइन्। उनी भारतकी प्रथम महिला राष्ट्रपति बनिन।
२००८: उत्तर-पूर्व इराकमा महिला आत्मघाती हमलाकारीको विस्फोटमा एक नागरिकसहित आठ जनाको मृत्यु भयो।
२००९: इरानको विवादित राष्ट्रपति निर्वाचनको परिणामको विरोधमा विश्वभरका लगभग ८० शहरहरूमा प्रदर्शन भयो।
२०१०: विकिलिक्सले अफगानिस्तान युद्धसँग सम्बन्धित लगभग ७५,००० गोप्य अमेरिकी सैन्य दस्तावेजहरू सार्वजनिक गर्यो।
२०१०: अफगानिस्तानको हेलमन्द प्रान्तमा भएको एक हवाई हमलामा ४५ नागरिकको मृत्यु भयो।
२०११: बङ्गलादेशले देशको स्वतन्त्रता सङ्ग्राममा पुर्याएको योगदानका लागि पूर्व प्रधानमन्त्री इन्दिरा गान्धीलाई सर्वोच्च राजकीय सम्मानबाट सम्मानित गर्यो।
२०११: जनरल मोटर्स इन्डियाले आफ्नो सानो कार ‘शेभ्रोले बीट’ को डिजेल भेरियन्ट बजारमा ल्यायो।
२०११: ओस्लो र उटोया द्वीपमा भएको भीषण बम विस्फोट र गोलाबारीपछि नर्वेले मृतकहरूको सम्झनामा एक मिनेट मौनधारण गर्यो।
२०१२: प्रणब मुखर्जीले भारतको १३औँ राष्ट्रपतिको रूपमा शपथ लिए।
२०१२: जन लोकपाल विधेयकको माग गर्दै टिम अन्नाले अनशन सुरु गर्यो।
२०१२: इराकका विभिन्न भागमा भएका शृङ्खलाबद्ध बम विस्फोटहरूमा ११६ भन्दा बढी मानिस मारिए।
२०१३: तत्कालीन उत्तर प्रदेश सरकारले राज्यमा करिब ३,४१४ करोड रुपैयाँको लागतमा बन्ने ४७ नयाँ पुलहरूको शिलान्यास गर्यो।
२०१३: स्पेनको उत्तर-पश्चिम क्षेत्रमा एक तीव्र गतिको एक्सप्रेस ट्रेन लिकबाट खस्दा कम्तीमा ७७-७८ जनाको मृत्यु भयो।
२०१४: कमनवेल्थ गेम्समा निशानेबाज अभिनव बिन्द्राले १० मिटर एयर राइफल इभेन्टमा स्वर्ण पदक जिते।
२०१४: कप्तान सिङ्ह सोलंकी हरियाणाका नयाँ राज्यपाल बने।
२०१५: साउदी अरबको नेतृत्वमा रहेको सैन्य गठबन्धनले यमनमा ५ दिनको मानवीय युद्धविरामको घोषणा गर्यो।
२०१५: उत्तरी इराकमा स्विमिङ पुल नजिकै भएका दुई आत्मघाती बम विस्फोटमा कम्तीमा १२ जना मारिए।
२०१६: इराकको राजधानी बगदाद नजिकै आत्मघाती कार बम विस्फोटमा कम्तीमा २१ जनाको मृत्यु भयो।
२०१६: अमेरिकी दूरसञ्चार कम्पनी भेरिजोनले ४.८ अर्ब डलरमा याहूको मुख्य इन्टरनेट व्यवसाय किन्ने घोषणा गर्यो।
२०१६: क्रिस फ्रुमले आफ्नो करियरको तेस्रो ‘टुर डी फ्रान्स’ उपाधि जिते।
२०१७: गुजरातमा बाढीका कारण ७० भन्दा बढी मानिसको मृत्यु भयो।
२०१७: रामनाथ कोविन्दले भारतका १४औँ राष्ट्रपतिको रूपमा शपथ लिए।
२०१७: भारतको राष्ट्रिय अनुसन्धान एजेन्सी (एनआईए) ले टेरर फन्डिङको मामिलामा हुर्रियतका ७ अलगाववादी नेताहरूलाई गिरफ्तार गर्यो।
२०१७: प्यालेस्टिनी नागरिकहरूको भारी विरोधपछि इजरायली सरकारले अल-अक्सा मस्जिद परिसरका प्रवेशद्वारहरूबाट नयाँ मेटल डिटेक्टर्स र क्यामेराहरू हटाउने निर्णय गर्यो।
२०१८: पाकिस्तानमा मतदानको क्रममा क्वेटामा भएको आत्मघाती बम विस्फोटमा २८ जनाको ज्यान गयो।
२०१९: भारतको लोकसभाले ‘तीन तलाक’ (मुस्लिम महिला विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक) लाई प्रतिबन्ध लगाउने विधेयक पारित गर्यो।
२०१९: अमेरिकी न्याय विभागद्वारा सङ्घीय स्तरमा मृत्युदण्डको प्रयोग पुनः सुरु गर्ने घोषणा गरियो।
२०२१: भारतकी भारोत्तोलक मीराबाई चानूले ४९ केजी वर्गमा रजत पदक जितिन्।
२०२१: ट्युनिसियाका राष्ट्रपति कैस सैयदले प्रधानमन्त्री हिचेश मेचिचीलाई बर्खास्त गरी संसद निलम्बित गरे।
२०२१: संयुक्त राष्ट्रसङ्घको आह्वानमा पहिलो ‘विश्व डुबेर हुने दुर्घटना रोकथाम दिवस’ (वर्ल्ड ड्राइङ प्रिवेन्शन डे) मनाइयो।
२०२२: द्रौपदी मुर्मू भारतकी पहिलो आदिवासी र १५औँ राष्ट्रपति बनिन्।
२०२२: नीरज चोपडाले वर्ल्ड एथलेटिक्स च्याम्पियनसिपमा रजत पदक जिते।
२०२२: उत्तर प्रदेशको बाराबङ्की नजिकै दुई बस ठोक्किँदा आठ जनाको ज्यान गयो।
२०२३: भारतीय ब्याडमिन्टन जोडी सात्विकसाइराज रङ्कीरेड्डी र चिराग शेट्टीले कोरिया ओपन २०२३ को पुरुष युगल उपाधि जिते।
२०२५: प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी सबैभन्दा लामो समयसम्म पदमा रहने भारतका दोस्रो प्रधानमन्त्री बने।
२५ जुलाईमा जन्मेका व्यक्तिहरू:
१८७५: जिम कर्बेट – प्रसिद्ध शिकारी र पर्यावरणविद्।
१८९४: परशुराम चतुर्वेदी – विद्वान् शोधकर्ता तथा समीक्षक।
१९२०: गोविन्द नारायण सिङ्ह – मध्य प्रदेशका पूर्व मुख्यमन्त्री।
१९२९: सोमनाथ चटर्जी – प्रसिद्ध राजनीतिज्ञ।
१९४८: स्वेतलाना सावित्स्काया – अन्तरिक्षमा हिँड्ने विश्वकी पहिलो महिला।
१९५५: इमान अब्दुलमजिद – प्रसिद्ध सोमाली-अमेरिकी सुपरमोडल तथा अभिनेत्री।
१९६६: हरसिमरत कौर बादल – भारतीय राजनीतिज्ञ।
१९७७: रागीश्वरी लाम्बा – लोकप्रिय भारतीय पप गायिका र अभिनेत्री।
१९७८: लुइस ब्राउन – विश्वकी पहिलो टेस्ट ट्युब बेबी।
१९९३: प्रदीप रङ्गनाथन – दक्षिण भारतीय (तमिल) सिनेमाका प्रसिद्ध अभिनेता तथा निर्देशक।
२५ जुलाईमा भएका निधनहरू:
१८३४: स्यामुअल टेलर कलरिज – प्रसिद्ध अङ्ग्रेजी रोमान्टिक कवि र दार्शनिक।
१८८०: गणेश वासुदेव जोशी – सार्वजनिक कार्यकर्ता।
१९५६: गोदावरीश मिश्र – ओडिशाका प्रसिद्ध समाज सुधारक तथा साहित्यकार।
१९८०: भ्लादिमिर भिसोत्स्की – रुसका प्रसिद्ध गायक तथा अभिनेता।
१९९७: बेन होगन – महान् अमेरिकी गोल्फ खेलाडी।
२००१: फूलन देवी – राजनीतिज्ञ एवं पूर्व सांसद।
२००९: ह्यारी प्याच – प्रथम विश्वयुद्धका अन्तिम जीवित ब्रिटिश सैनिक।
२०१२: बी. आर. इशारा – प्रसिद्ध चलचित्र निर्देशक।
२०१२: जोन अट्टा मिल्स – घानाका राष्ट्रपति।











