नयाँ दिल्ली: इतिहासमा ६ अगस्टको मिति निकै महत्त्वपूर्ण मानिन्छ। यस दिन भारत र विश्वभरि नै यस्ता अनेकौं घटनाहरू घटेका छन्, जसले इतिहासको पानामा आफ्नो स्थान बनाएका छन्। आउनुहोस्, यस दिन घटेका उल्लेखनीय घटनाहरूबारे जानकारी लिऔं।
६ अगस्टका प्रमुख ऐतिहासिक घटनाहरू~
१८२१: ब्रसेल्समा ‘कुरियर अफ पेस बास’ पत्रिकाको पहिलो संस्करण प्रकाशित भयो।
१८२५: बोलिभियाले स्पेनको औपनिवेशिक शासनबाट आफ्नो स्वतन्त्रताको घोषणा गर्यो।
१८६२: मद्रास उच्च अदालतको स्थापना भयो। यो ‘भारतीय उच्च अदालत ऐन १८६१’ अन्तर्गत ब्रिटिश राजको समयमा स्थापित देशकै पुराना उच्च अदालतहरूमध्ये एक हो।
१९०६: प्रमुख स्वतन्त्रता सेनानी चित्तरञ्जन दास र अन्य कांग्रेस नेताहरूले मिलेर ‘वन्देमातरम’ पत्रिकाको प्रकाशन सुरु गरे।
१९१४: अस्ट्रियाले रुसविरुद्ध युद्धको घोषणा गर्यो।
१९२६: अमेरिकी पौडीबाज गर्ट्रुड एडर्लेले इङ्लिस च्यानल पौरेर पार गर्ने पहिलो महिला बनिन्।
१९४५: अमेरिकाले दोस्रो विश्वयुद्धका क्रममा जापानको हिरोसिमा शहरमा ‘लिटिल बाय’ नामको पहिलो परमाणु बम खसाल्यो।
१९६०: क्युबाले देशका सम्पूर्ण सम्पत्तिको राष्ट्रियकरण गर्यो।
१९६२: जमैकाले युनाइटेड किंगडम (ब्रिटेन) को ३०० वर्षको शासनपछि पूर्ण स्वतन्त्रता प्राप्त गर्यो।
१९६४: अमेरिकाको नेभाडामा विश्वको सबैभन्दा पुरानो रुख ‘प्रोमेथियस’ काटियो।
१९६५: अमेरिकामा नागरिकहरूलाई जातीय भेदभावबाट जोगाउन राष्ट्रपति लिन्डन जोन्सनले ‘मतदान अधिकार ऐन’ मा हस्ताक्षर गरे।
१९८६: भारतको मुम्बईमा देशकै पहिलो टेस्ट ट्युब बेबी हर्षा चावडाको जन्म भयो।
१९९१: वर्ल्ड वाइड वेब (WWW) लाई पहिलो पटक आम जनताका लागि इन्टरनेटमा सार्वजनिक गरियो।
१९९६: नासाले मङ्गल ग्रहमा जीवन हुनसक्ने सम्भावना व्यक्त गर्यो।
२००१: भारत र अस्ट्रेलियाबीच आर्थिक सम्झौता भयो।
२००२: भारत र पाकिस्तानबीचको तनावका कारण अस्ट्रेलियाले पाकिस्तानबाट आफ्ना नागरिकहरूलाई फिर्ता बोलायो।
२००४: सन् २००० मा फिजीका प्रधानमन्त्री महेन्द्र चौधरीविरुद्ध भएको तख्तापलटको मामिलामा उपराष्ट्रपति जोपे सेनिलोलीलाई ४ वर्षको जेल सजाय भयो।
२००५: भारत र चीनले वास्तविक नियन्त्रण रेखा (एलएसी) मा सैन्य विश्वास अभिवृद्धिका उपायअन्तर्गत सीमा गस्ती र सम्पर्क सुधार गर्न महत्त्वपूर्ण प्रोटोकलमा हस्ताक्षर गरे।
२००७: मध्य ट्रिनिडाडमा एक पुरानो हिन्दु मन्दिर तोडफोड गरियो।
२००७: हंगेरीका वैज्ञानिकहरूले करिब ८० लाख वर्ष पुरानो सल्लोको रुखको जीवाश्म फेला पारेको दाबी गरे।
२००८: बङ्गाल सरकारले टाटा समूहलाई सिङ्गापुरबाट आफ्नो प्लान्ट नहटाउन सहमत गरायो।
२००८: सरकारी कम्पनी ‘भारत हेभी इलेक्ट्रिकल्स लिमिटेड’ले आन्ध्र प्रदेशको कृष्णपट्टनममा ८८० मेगावाटको सुपर क्रिटिकल बोइलर जडान गर्ने अर्डर प्राप्त गर्यो, जुन यस श्रेणीको पहिलो अर्डर थियो।
२००८: भारतको सर्वोच्च अदालतले ‘स्टुडेन्ट्स इस्लामिक मुभमेन्ट अफ इन्डिया’ माथिको प्रतिबन्ध हटाउने दिल्ली उच्च अदालतको ट्रिब्युनलको निर्णयमा अन्तरिम रोक लगायो।
२०१०: जम्मु र कास्मिरमा आएको आकस्मिक बाढीका कारण कम्तीमा २५५ जनाको मृत्यु भयो।
२०११: थाइल्यान्डमा ‘फेउ थाई’ पार्टीकी यिङलक सिनावात्रा देशको पहिलो महिला प्रधानमन्त्री बनिन्।
२०११: अफगानिस्तानको पूर्वी भागमा नाटोको हेलिकप्टर दुर्घटनाग्रस्त हुँदा ३१ अमेरिकी र ७ अफगानी सैनिकको मृत्यु भयो।
२०१२: नासाको ‘क्युरियोसिटी रोभर’ मङ्गल ग्रहमा पुग्यो।
२०१३: अफगानिस्तानको जलालाबादस्थित भारतीय दूतावास नजिकै भएको आत्मघाती विस्फोटमा ९ जना बालबालिकाको मृत्यु भयो।
२०१४: इराकको बगदादमा भएका श्रृङ्खलाबद्ध कार बम विस्फोटमा कम्तीमा ५१ जनाको ज्यान गयो।
२०१५: साउदी अरबको आभा शहरस्थित सुरक्षा मुख्यालयको मस्जिदमा आत्मघाती बम विस्फोट हुँदा कैयौँ मानिसको मृत्यु भयो।
२०१६: भियतनामका निशानाबाज होआङ सुआन भिनले पुरुष १० मिटर एयर पेस्तोल प्रतिस्पर्धामा स्वर्ण पदक जितेर इतिहास रचे। यो भियतनामको पहिलो ओलम्पिक स्वर्ण थियो।
२०१६: हंगेरीकी पौडीबाज काटिन्का होसुले महिला ४०० मिटर व्यक्तिगत मेडलेमा विश्व कीर्तिमान बनाउँदै स्वर्ण पदक जितिन्।
२०१६: सिरियाको अलेप्पो र इदलिब प्रान्तमा भएका हवाई आक्रमणमा दर्जनौँ मानिस मारिए।
२०१६: उत्तरी येमेनको सादा प्रान्तमा एउटा विद्यालयमा भएको हवाई आक्रमणमा १० जना बालबालिकाको मृत्यु भयो।
२०१७: अमेरिकाको ओक्लाहोमा राज्यको तुल्सा शहरमा शक्तिशाली ईएफ-२ हुरी-बतास (टोर्नाडो) आउँदा करिब ३०० जना घाइते भए र धेरै भवनहरूमा क्षति पुग्यो।
२०१७: लन्डनमा भएको विश्व एथलेटिक्स च्याम्पियनसिपमा जमैकाका दिग्गज धावक उसैन बोल्टले आफ्नो खेल जीवनको अन्तिम १०० मिटर व्यक्तिगत दौडमा कास्य पदक जिते, जसमा जस्टिन ग्याटलिनले स्वर्ण पदक प्राप्त गरे।
२०१८: इन्डोनेसियाको लोम्बोक टापुमा ७.० म्याग्निच्युडको शक्तिशाली भूकम्प जाँदा भारी विनाश भयो र १३० भन्दा बढी मानिसको ज्यान गयो।
२०१८: आन्ध्र प्रदेशको अमरावतीमा मुख्यमन्त्री एन. चन्द्रबाबु नायडूद्वारा विश्वको पहिलो ‘थर्मल ब्याट्री’को उद्घाटन गरियो।
२०१८: स्विट्जरल्यान्डको अल्पाइन क्षेत्रमा एउटा ऐतिहासिक पुरानो विमान (जंकर्स जू-५२) दुर्घटनाग्रस्त हुँदा सवार सबै २० जनाको मृत्यु भयो।
२०१९: भारतको लोकसभाले जम्मु-कास्मिर पुनर्गठन विधेयकलाई स्वीकृति दियो, जसअन्तर्गत राज्यलाई दुई वटा केन्द्रशासित प्रदेशमा विभाजन गरिनु थियो। पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री इमरान खानले भारतको यस कदमविरुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चहरूमा जाने घोषणा गरे।
२०१९: स्पेसएक्सले केप क्यानाभेरलबाट फाल्कन ९ रकेटमार्फत इजरायलको ‘एमोस-१७’ सञ्चार उपग्रह सफलतापूर्वक प्रक्षेपण गर्यो।
२०१९: अमेरिकी ट्रेजरी विभागले चीनलाई ‘करन्सी मनिपुलेटर’ (मुद्रामा हेरफेर गर्ने देश) घोषित गर्यो, जसका कारण विश्वव्यापी सेयर बजारमा भारी गिरावट आयो।
२०२०: पेरुका रक्षामन्त्री वाल्टर मार्टोस देशको नयाँ प्रधानमन्त्री नियुक्त भए।
२०२०: मौरिटानियाका राष्ट्रपति मोहम्मद ओल्ड गजाउनीले मोहम्मद ओल्ड बिलाललाई नयाँ प्रधानमन्त्री बनाए।
२०२१: अमेरिकाको क्यालिफोर्निया राज्यमा लागेको भीषण ‘डिक्सी फायर’ (दावानल) ले उग्र रूप लिँदै ऐतिहासिक गोल्ड रश शहर ‘ग्रिनभिल’लाई पूर्ण रूपमा जलाएर छारखार बनाइदियो।
२०२२: भारतीय पहलमान बजरंग पुनिया, दीपक पुनिया र साक्षी मलिकले उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै स्वर्ण पदक हासिल गरे।
२०२२: भारतको १६औँ उपराष्ट्रपतिका लागि मतदान भयो।
२०२३: पाकिस्तानको नवाबशाह नजिकै रावलपिन्डी जाँदै गरेको हजारा एक्सप्रेस रेलका डिब्बाहरू लिकबाट खस्दा ३० भन्दा बढी मानिसको मृत्यु भयो र कैयौँ घाइते भए।
२०२३: दक्षिण केपटाउनमा खेलिएको नेटबल विश्वकपको फाइनलमा अस्ट्रेलियाले इङ्ल्यान्डलाई हराएर १२औँ पटक उपाधि जित्यो।
२०२३: ‘अमृत भारत स्टेशन योजना’ अन्तर्गत प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले भिडियो कन्फरेन्सिङमार्फत देशभरका ५०८ वटा रेलवे स्टेसनको आधुनिकीकरण (पुनर्विकास) को शिलान्यास गरे।
२०२४: प्रधानमन्त्री शेख हसिनाको राजीनामा र देशत्यागपछि नोबेल पुरस्कार विजेता मोहम्मद युनुसलाई बङ्गलादेशको अन्तरिम सरकारको प्रमुख बनाउन सहमति जुट्यो।
२०२४: एक ऐतिहासिक एन्टिट्रस्ट मामिलामा अमेरिकी अदालतले गुगल सर्च बजारमा एकाधिकार रहेको फैसला सुनायो।
२०२५: नयाँ दिल्लीमा जडीबुटीजन्य औषधिहरूको अन्तर्राष्ट्रिय नियामक सहकार्यमा केन्द्रित डब्ल्यूएचओ र आईआरसीएचको कार्यशाला सुरु भयो।
२०२५: फिलिपिन्सका राष्ट्रपति फर्डिनान्ड रोमुआल्डेज मार्कोस जुनियर आफ्नो भारत भ्रमणका क्रममा नयाँ दिल्ली पुगे, जहाँ उनलाई राष्ट्रपति भवनमा स्वागत गरियो।
६ अगस्टमा जन्मिएका व्यक्तिहरू~
११८०: गो टोबा – जापानका सम्राट।
१८०९: अल्फ्रेड लर्ड टेनिसन – इङ्ल्यान्डका प्रसिद्ध अङ्ग्रेजी कवि।
१८८१: अलेक्ज्यान्डर फ्लेमिङ – पेनिसिलिनको खोज गर्ने प्रसिद्ध वैज्ञानिक।
१९११: लुसिल बल – लोकप्रिय अमेरिकी अभिनेत्री तथा हास्य कलाकार।
१९१५: गुरदयाल सिंह ढिल्लो – भारतका पाँचौँ लोकसभा अध्यक्ष।
१९२१: के. एम. चण्डी – स्वतन्त्रता सेनानी तथा गुजरात र मध्य प्रदेशका पूर्व राज्यपाल।
१९२८: एन्डी वारहोल – प्रसिद्ध अमेरिकी पप कलाकार।
१९३३: ए. जी. कृपाल सिंह – भारतीय क्रिकेटर।
१९५९: राजेन्द्र सिंह – भारतका प्रसिद्ध पर्यावरण कार्यकर्ता।
१९६२: मिसेल योह – ओस्कर विजेता प्रसिद्ध अभिनेत्री।
१९६५: डेभिड रोबिन्सन – दिग्गज अमेरिकी बास्केटबल खेलाडी।
१९७०: एम. नाइट श्यामलन – भारतीय/अमेरिकी चलचित्र निर्देशक।
१९७३: भेरा फार्मिगा- प्रसिद्ध अमेरिकी अभिनेत्री।
१९८१: लेस्ली ओडम जुनियर- प्रसिद्ध अभिनेता तथा गायक।
१९८३: रोबिन भान पर्सी- प्रसिद्ध डच फुटबलर।
१९८६: दीपिका काक्कर- भारतीय टेलिभिजन अभिनेत्री।
६ अगस्टमा निधन भएका व्यक्तिहरू~
१९२५: सर सुरेन्द्रनाथ बनर्जी- भारतीय राष्ट्रिय कांग्रेसका नेता।
१९७३: फुल्हेन्सियो बतिस्ता- क्युबाका पूर्व राष्ट्रपति तथा तानाशाह।
१९७८: पोप पल छैटौँ- क्याथोलिक चर्चका २६२ औँ पोप।
१९८१: भुपेस गुप्ता- भारतीय नेता।
१९८२: एस. के. पोटेक्काट्ट- प्रसिद्ध मल्यालम साहित्यकार।
१९८२: गोदे मुरहारी- छैटौँ लोकसभाका उपसभामुख।
१९९४: डोमेनिको मोदुग्नो – प्रसिद्ध इटालीका गायक, गीतकार तथा अभिनेता।
२००४: रिक जेम्स- प्रसिद्ध अमेरिकी गायक तथा गीतकार।
२००६: सुरज भान- भारतीय राजनीतिज्ञ तथा दलित नेता।
२०१४: प्राण कुमार शर्मा- ‘चाचा चौधरी’ र ‘सबु’ जस्ता प्रसिद्ध कमिक पात्रहरूको सिर्जना गर्ने चर्चित भारतीय कार्टूनिस्ट।
२०१८: आर. के. धवन- भारतीय राजनीतिज्ञ (भारतीय राष्ट्रिय कांग्रेसका नेता तथा राज्य सभा सांसद)।
२०१९: सुषमा स्वराज- भारतीय जनता पार्टीकी शीर्ष महिला नेत्री, केन्द्रीय मन्त्री तथा दिल्लीकी पहिलो महिला मुख्यमन्त्री।
२०२०: समीर शर्मा- चर्चित टेलिभिजन अभिनेता।
६ अगस्टका महत्त्वपूर्ण अवसर तथा उत्सवहरू~
हिरोसिमा दिवस: दोस्रो विश्वयुद्धका क्रममा १९४५ मा हिरोसिमामा भएको परमाणु बम आक्रमणको सम्झनामा र विश्व शान्तिको सन्देश फैलाउन यो दिवस मनाइन्छ।
About Author
