​नयाँ दिल्ली: सिनेमाको इतिहासमा ६ अक्टोबरको तारीखको आफ्नो एउटा खास महत्त्व छ। वास्तवमा, १९२७ मा ६ अक्टोबरका दिन नै दुनियाँको लाटो (मौन) सिनेमाले बोल्न सिकेको थियो। यो त्यो दिन थियो, जब विश्वको पहिलो बोल्ने चलचित्र ‘द ज्याज सिङ्गर’ को न्युयोर्कमा पहिलो प्रदर्शन (प्रिमियर) भएको थियो।
​देश-दुनियाको इतिहासमा ६ अक्टोबरको तारीखमा दर्ता भएका अन्य महत्त्वपूर्ण घटनाहरूको सिलसिलेवार विवरण यस प्रकार छ:
​१४९९: फ्रान्सका राजा लुई बाह्रौँले इटालीको प्रमुख शहर मिलानमा कब्जा गरेका थिए। यो घटना ‘इटाली युद्धहरू’ को एउटा महत्त्वपूर्ण हिस्सा थियो। मिलानका तत्कालीन शासक लुडोविको स्फोर्जालाई फ्रान्सेली सेनाको आक्रमणका कारण शहर छोडेर भाग्नु परेको थियो।
​१७२३: बेन्जामिन फ्र्याङ्कलिन मात्र १७ वर्षको उमेरमा फिलाडेल्फिया पुगेका थिए। उनी आफ्नो गृहशहर बोस्टनबाट भागेर एउटा नयाँ सुरुवात गर्नका लागि यहाँ आएका थिए। कुशल मुद्रक (प्रिन्टर) भएका कारण उनले चाँडै नै शहरमा काम पाए र पछि गएर अमेरिकाका सबैभन्दा प्रभावशाली संस्थापकहरूमध्ये एक बने।
​१७६२: बेलायती सैनिकहरूले फिलिपिन्सको राजधानी मनिलामा कब्जा गरेका थिए। यो ऐतिहासिक घटना सात वर्षे युद्धको एउटा हिस्सा थियो।
​१८५७: मुगल सम्राट शाहजहाँ अचानक गम्भीर बिरामी परेपछि मुगल साम्राज्यमा ठूलो राजनीतिक सङ्कट उभिएको थियो, जसका कारण उनका चारै भाइ छोराहरूबीच गद्दीका लागि सङ्घर्ष सुरु भयो।
​१८६०: भारतीय दण्ड संहिता कानुन पारित भयो र १ जनवरीबाट लागू भयो। यसको मस्यौदा पहिलो विधि आयोगका अध्यक्ष लर्ड थोमस ब्याबिङ्कटन म्याकालेको नेतृत्वमा तयार पारिएको थियो।
​१९१९: अलेक्जेन्डर स्टाम्बोलीस्की बुल्गेरियाका प्रधानमन्त्री बनेका थिए।
​१९४९: तत्कालीन भारतीय प्रधानमन्त्री जवाहरलाल नेहरूले पुणे नजिकै खडकवासलामा राष्ट्रिय रक्षा एकेडेमीको शिलान्यास गरेका थिए। यो विश्वको पहिलो यस्तो त्रि-सेवा एकेडेमी हो, जहाँ स्थल सेना, नौसेना र वायु सेनाका क्याडेटहरूलाई एकैसाथ तालिम दिइन्छ।
​१९५७: सोभियत सङ्घले नोवाया जेम्ल्यामा रहेको आणविक परीक्षण स्थलमा एउटा आणविक परीक्षण गरेको थियो।
​१९७२: मेक्सिकोको सोल्टिलो शहर नजिकै एउटा यात्रुवाहक रेल दुर्घटना हुँदा आधिकारिक रूपमा २०८ जनाको मृत्यु भएको थियो।
​१९८०: गुयानाले आफ्नो नयाँ संविधानलाई आधिकारिक रूपमा अङ्गीकार गरेको थियो।
​१९८१: काहिरा, मिस्र (इजिप्ट) मा वार्षिक विजय परेडका क्रममा मिस्रका राष्ट्रपति अनवर सादातको गोली हानी हत्या गरिएको थियो।
​१९८३: पञ्जाबमा बढ्दो हिंसा र कानुन-व्यवस्थाको सङ्कटपछि भारतको केन्द्रीय सरकारले पञ्जाबमा राष्ट्रपति शासन लागू गरेको थियो।
​१९८७: फिजीलाई आधिकारिक रूपमा एउटा गणराज्य घोषणा गरिएको थियो।
​१९९४: संयुक्त राष्ट्र महासभाद्वारा वर्ष १९९५ लाई “संयुक्त राष्ट्र सहनशीलता वर्ष” घोषणा गरिएको थियो।
​१९९५: स्विट्जरल्यान्डका दुई खगोलविद् मिशेल मेयर र डिडिएर क्वेलोजले इतिहासमा पहिलो पटक हाम्रो सौर मण्डल बाहिर कुनै ताराको परिक्रमा गर्ने ग्रह (५१ पेगासी बी) को खोजको घोषणा गरेका थिए।
​१९९९: भियना (अस्ट्रिया) मा संयुक्त राष्ट्रको सहयोगमा व्यापक आणविक-परीक्षण-प्रतिबन्ध सन्धिको शीघ्र कार्यान्वयनलाई लिएर एउटा विशेष सम्मेलन आयोजना गरिएको थियो।
​२०००: युगोस्लावियामा एउटा ऐतिहासिक घटना घटेको थियो, जसलाई ‘बुलडोजर क्रान्ति’ को नामले चिनिन्छ। जन-आक्रोशका कारण राष्ट्रपति स्लोबोदान मिलोसेविचले सत्ता छोड्नु परेको थियो।
​२०००: यरुशलममा अल-अक्सा मस्जिद परिसरमा प्रदर्शनकारीहरू र इस्रायली प्रहरीबीच भीषण झडप भएको थियो।
​२००२: नेपालका राजा ज्ञानेन्द्र वीर विक्रम शाह देवले लोकतान्त्रिक ढङ्गले चुनिएको सरकारलाई बर्खास्त गरेर सत्ताको बागडोर आफ्नो हातमा लिन सुरु गरेका थिए।
​२००४: संयुक्त राज्य अमेरिकाले संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदमा इस्रायललाई उत्तरी गाजा क्षेत्रमा आफ्नो सैन्य अभियान रोक्न माग गरिएको प्रस्तावमा भिटो प्रयोग गरेको थियो।
​२००४: आलु अल्खानोभले आधिकारिक रूपमा चेचेन्याको राष्ट्रपतिको रूपमा शपथ लिएका थिए।
​२००६: संयुक्त राष्ट्रले लेबनानमा तैनाथ आफ्ना शान्ति रक्षकहरूका लागि बल प्रयोगका नियमहरूलाई स्पष्ट र मजबुत बनाएको थियो।
​२००७: जेसन लुइसले बिना कुनै मोटर वा हावा, केवल मानव शक्तिको प्रयोग गरेर पृथ्वीको परिक्रमा पूरा गरेका थिए।
​२००७: पाकिस्तानका तत्कालीन सैन्य शासक र राष्ट्रपति जनरल परवेज मुशर्रफले राष्ट्रपति निर्वाचनमा एकतर्फी जित हासिल गरेका थिए।
​२००७: युरोपेली अन्तरिक्ष एजेन्सीको गयाना स्पेस सेन्टरबाट एरियान-५ रकेटमार्फत दुई ठूला टेलिभिजन उपग्रहहरूलाई सफलतापूर्वक अन्तरिक्षमा पठाइएको थियो।
​२००८: विश्वव्यापी मन्दीको प्रभावसँग जुध्न भारतीय रिजरभ बैंकले बैङ्किङ प्रणालीमा नगद बढाउन नगद आरक्षित अनुपातमा कटौती गरेको थियो।
​२०१०: दक्षिण कोरिया र युरोपेली सङ्घले एउटा ऐतिहासिक मुक्त व्यापार सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेका थिए।
​२०११: फुकुशिमा दाइची आणविक संयन्त्रमा ग्यास चुहावट नियन्त्रण गर्ने प्रणालीको काममा केही सुधार र परीक्षण गरिएको थियो।
​२०१२: पोप बेनेडिक्ट १६ औँका पूर्व सहयोगी पाओलो गेब्रिएललाई भेटिकनको अदालतले गोप्य कागजातहरू चुहाएको अभियोगमा दोषी ठहराउँदै सजाय सुनाएको थियो।
​२०१२: नागरिक उड्डयन महानिर्देशनालयले किङ्फिसर एयरलाइन्सलाई कारण देखाउ नोटिस जारी गरेको थियो।
​२०१२: उत्तर कोरियाली सैनिकले सीमा पार गरी दक्षिण कोरियामा शरण लिएका थिए।
​२०१३: अमेरिकी फौजले लिबियाको राजधानी त्रिपोलीबाट अल-कायदाका नेता अबु अनस अल-लिबीलाई नियन्त्रणमा लिएको थियो।
​२०१३: मिस्रको राजधानी काहिरा र अन्य शहरहरूमा भएका हिंस्रक झडपहरूमा ५३ जनाको मृत्यु भएको थियो।
​२०१४: वर्ष २०१४ को चिकित्सा क्षेत्रको नोबेल पुरस्कार जोन ओ’किफ, मे-ब्रिट मोजर र एडवर्ड मोजरलाई मस्तिष्कको आन्तरिक दिशा-निर्देशन प्रणालीको खोजका लागि दिने घोषणा गरिएको थियो।
​२०१४: प्रविधि कम्पनी हेवलेट-प्याकार्ड (एचपी) ले आफूलाई दुई छुट्टाछुट्टै सार्वजनिक कम्पनीहरूमा विभाजन गर्ने घोषणा गरेको थियो।
​२०१४: भारतीय ई-कमर्स कम्पनी फ्लिपकार्टले देशको पहिलो ठूलो सेल आयोजना गरेको थियो।
​२०१५: जापानी वैज्ञानिक तकाकी काजिता र क्यानेडियन वैज्ञानिक आर्थर बी. म्याकडोनाल्डलाई भौतिकशास्त्रको नोबेल पुरस्कार दिने घोषणा गरिएको थियो।
​२०१५: यमनको अदन शहरको एउटा होटेलमा मिसाइल आक्रमण भएको थियो, जसको जिम्मेवारी आईएसआईएसले लिएको थियो।
​२०१५: युरोपेली अदालतले अमेरिका र युरोपेली सङ्घबीचको डेटा ट्रान्सफर सम्झौतालाई अमान्य घोषित गरेको थियो।
​२०१६: संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदले एन्टोनियो गुटेरेसलाई संयुक्त राष्ट्रको आगामी महासचिवका रूपमा नियुक्त गर्ने औपचारिक सिफारिस गरेको थियो।
​२०१६: पाकिस्तानको संसद्ले ‘इज्जतका नाममा हुने हत्या’ (अनर्ड किलिङ) विरुद्ध कडा कानुन पारित गरेको थियो।
​२०१७: भारतमा पहिलो पटक १५ वर्षमुनिको विश्वकप फुटबल (फीफा यू-१७) प्रतियोगिताको सुरुवात भएको थियो।
​२०१७: अरुणाचल प्रदेशमा भारतीय वायुसेनाको हेलिकप्टर दुर्घटना हुँदा ७ जना सैन्य कर्मीको निधन भएको थियो।
​२०१७: नयाँ दिल्लीमा १४ औँ भारत-युरोपेली सङ्घ शिखर सम्मेलन आयोजना गरिएको थियो।
​२०१७: नयाँ दिल्लीको पुराना किलामा पहिलो आसियान-भारत सङ्गीत महोत्सव सुरु भएको थियो।
​२०१७: आणविक हतियार अन्त्यका लागि काम गर्ने संस्था ‘आई-क्यान्’ लाई नोबेल शान्ति पुरस्कार दिने घोषणा गरिएको थियो।
​२०१७: रुसमा रेल र बस जुध्दा कम्तीमा १९ जनाको मृत्यु भएको थियो।
​२०१७: ‘नेट’ नामक समुद्री आँधीले मध्य अमेरिकामा ठूलो क्षति पुर्‍याएको थियो।
​२०१८: अमेरिकी सिनेटले ब्रेट कभानालाई अमेरिकी सर्वोच्च अदालतको न्यायाधीशका रूपमा स्वीकृति दिएको थियो।
​२०१८: काङ्गोमा तेल ट्याङ्कर र कार ठोक्किँदा ५० जनाको मृत्यु भएको थियो।
​२०१८: अमेरिकाको न्युयोर्कमा भएको लामो कार (लिपोजिन) दुर्घटनामा २० जनाको मृत्यु भएको थियो।
​२०१८: जम्मू-कश्मीरको रामबन जिल्लामा बस खाडलमा खस्दा २२ जनाको मृत्यु भएको थियो।
​२०१९: अमेरिकाले उत्तरी सिरियाबाट आफ्ना सैनिकहरू हटाउने घोषणा गरेको थियो।
​२०२०: सिक्किमको प्रसिद्ध रातो खोर्सानी (डल्ले खोर्सानी) ले आधिकारिक रूपमा भौगोलिक सङ्केत (जीआई ट्याग) प्राप्त गरेको थियो।
​२०२०: किर्गिस्तानमा विवादित निर्वाचनपछि जनप्रदर्शन हुँदा संसद् भवनमा कब्जा र चुनाव रद्द भएको थियो।
​२०२०: सिरियाको अल-बाब शहरमा भएको बम विस्फोटमा १८ जनाको मृत्यु भएको थियो।
​२०२०: अफगानिस्तानको नङ्गरहार प्रान्तमा कार बम धमाकामा १५ जनाको ज्यान गएको थियो।
​२०२१: स्पेनको ला पाल्मा टापुमा रहेको ज्वालामुखी फुटेर नयाँ लावा बगेको थियो।
​२०२२: नेपालको बारा जिल्लामा यात्रुवाहक बस पल्टिँदा १६ जनाको मृत्यु भएको थियो।
​२०२२: थाइल्यान्डको एउटा शिशु स्याहार केन्द्रमा भएको अन्धाधुन्ध आक्रमणमा २४ बालबालिकासहित ३७ जनाको ज्यान गएको थियो।
​२०२३: मुम्बईको गोरेगाउँमा रहेको ७ तले भवनमा आगलागी हुँदा ७ जनाको मृत्यु भएको थियो।
​२०२४: पाकिस्तानको कराँची विमानस्थल बाहिर आत्मघाती विस्फोटमा २ जना चिनियाँ नागरिकको मृत्यु भएको थियो।
​२०२५: रोग प्रतिरोधात्मक क्षमतासँग सम्बन्धित खोजका लागि शिमाोन साकागुची, म्यारी ई. ब्रन्कोभ र फ्रेड र्याम्सडेललाई चिकित्सा क्षेत्रको नोबेल पुरस्कार प्रदान गरिएको थियो।
​२०२५: अमेरिकाको नर्थ डकोटामा आएको चक्रवातलाई विनाशकारी तूफान घोषित गरिएको थियो।
​२०२५: भारतको गुजरातमा भवन भत्किँदा ३ जनाको मृत्यु भएको थियो।
​६ अक्टोबरमा जन्मिएका प्रसिद्ध व्यक्तिहरू~
​१६७९: नेकसियर – मुगल वंशका १२ औँ सम्राट।
​१८४६: जोर्ज वेस्टिङहाउस – अमेरिकी उद्यमी र इन्जिनियर।
​१८९३: मेघनाथ साहा – गणित र भौतिकशास्त्रका प्रसिद्ध भारतीय वैज्ञानिक।
​१९१४: थोर हेयरडाल – नोर्बेका प्रसिद्ध अन्वेषक र लेखक।
​१९२२: स्वामी कृपालु महाराज – प्रसिद्ध सन्त।
​१९३०: भजन लाल – हरियाणाका पूर्व मुख्यमन्त्री।
​१९३०: हाफिज अल-असद – सिरियाका पूर्व राष्ट्रपति।
​१९३५: जीवन डी घोष – प्रसिद्ध क्रिकेट अम्पायर।
​१९४०: जोन वार्नक – एडोब सिस्टम्सका सह-संस्थापक।
​१९४४: जीतनराम माझी – बिहारका पूर्व मुख्यमन्त्री।
​१९४६: विनोद खन्ना – प्रसिद्ध भारतीय अभिनेता र राजनीतिज्ञ।
​१९६३: सञ्जय मिश्रा – चर्चित अभिनेता।
​१९६३: एलिजाबेथ शू – प्रसिद्ध अमेरिकी अभिनेत्री।
​६ अक्टोबरमा भएका प्रमुख निधनहरू~
​८७७: चार्ल्स द बाल्ड – पवित्र रोमन सम्राट।
​१८५८: नाना साहेब पेशवा – १८५७ को प्रथम भारतीय स्वतन्त्रता सङ्ग्रामका क्रान्तिकारी।
​१८९२: अल्फ्रेड लर्ड टेनिसन – बेलायतका प्रसिद्ध कवि।
​१९५१: विल किथ केलोग – प्रसिद्ध खाद्यान्न कम्पनीका संस्थापक।
​१६६१: गुरु हर राय – सिख धर्मका सातौँ गुरु।
​१९६३: बाबा खडक सिंह – पञ्जाबका स्वतन्त्रता सेनानी।
​१९६९: वाल्टर हेगन – प्रसिद्ध अमेरिकी गोल्फ खेलाडी।
​१९७४: वी. के. कृष्ण मेनन – भारतका पूर्व रक्षा मन्त्री।
​१९७९: दत्तो वामन पोतदार – प्रसिद्ध मराठी साहित्यकार।
​१९८१: अनवर सादात – मिस्रका पूर्व राष्ट्रपति र नोबेल शान्ति पुरस्कार विजेता।
​१९८६: गोकुलभाई भट्ट – प्रसिद्ध क्रान्तिकारी तथा समाजसेवी।
​१९८९: बेट डेभिस – हलिउडकी प्रसिद्ध अभिनेत्री।
​२००७: लक्ष्मी मल्ल सिङ्घवी – प्रसिद्ध कानुनविद् र लेखक।
​२००७: बाबा साहेब भोसले – महाराष्ट्रका पूर्व मुख्यमन्त्री।
​२०२०: एडी भ्यान हेलेन – प्रसिद्ध रक गितारवादक।
​२०२१: अरविन्द त्रिवेदी – प्रसिद्ध अभिनेता (रामायण धारावाहिकका ‘रावण’)।
​६ अक्टोबरका महत्त्वपूर्ण अवसर तथा उत्सवहरू~
​विश्व सेरेब्रल पाल्सी दिवस: यो दिन मस्तिष्क पक्षाघात (सेरेब्रल पाल्सी) बाट प्रभावित व्यक्तिहरूको जीवनस्तर सुधार गर्न र समाजमा उनीहरूको समावेशिता प्रवर्द्धन गर्नका लागि मनाइन्छ।