वासिङ्टन: अमेरिकी राज्य हवाईका अधिकारीहरूले बिग आइल्याण्डमा बस्ने मानिसहरूलाई ठूलो खतराको चेतावनी दिइरहेका छन्। वास्तवमा, विश्वको सबैभन्दा ठूलो सक्रिय ज्वालामुखी मौना लोआ उथलपुथलमा छ र यो कुनै पनि समयमा विस्फोट हुन सक्छ जस्तो देखिन्छ। जहाँसम्म बैज्ञानिकहरुको कुरा छ भने ज्वालामुखी विष्फोट हुनु जरुरी नभएको बताउँछन् तर पछिल्ला केही दिनमा ज्वालामुखीको माथिल्लो भागमा बारम्बार भूकम्प गएकाले खतरा अवश्य बढेको छ।
‘लाभा केही समयमै फैलिन्छ’
सन् १९८४ मा अन्तिम पटक विष्फोट भएको यो ज्वालामुखी फेरि विस्फोट भएमा यसको लाभा मानिसको घरसम्म पुग्न केही घण्टा मात्रै लाग्ने विज्ञहरुको विश्वास छ। हवाईको सिभिल डिफेन्स एजेन्सीले लगातार मानिसहरूलाई के गर्ने भनेर बताइरहेको छ यदि यस्तो केही भयो भने। हामी तपाईलाई बताउछौं कि बिग आइल्याण्डमा लगभग २ लाख मानिसहरू बसोबास गर्छन्, जसमा रोजेन बार र म्याथ्यू म्याकोन जस्ता सेलिब्रेटीहरू छन्। मौना लोआ ज्वालामुखीको परिमाण यस तथ्यबाट अनुमान गर्न सकिन्छ कि यसले सम्पूर्ण हवाई क्षेत्रको आधा भन्दा बढी ओगटेको छ।
अक्टोबर १४ मा पनि भूकम्प अाएको थियो
असोज १४ गते मौना लोमा पनि ५.० म्याग्निच्युडको भूकम्पको धक्का महसुस गरिएको थियो। वैज्ञानिकहरूले यो ज्वालामुखी ‘धेरै विचलित’ भएको बताएका छन्। यूएस जियोलोजिकल सर्भेका अनुसार ज्वालामुखीमा शृंखलाबद्ध भूकम्पपछि हल्का धक्का महसुस गरिएको थियो। युएसजीएसका अनुसार सबैभन्दा शक्तिशाली ५.१ रेक्टर स्केलको भूकम्पभन्दा २४ सेकेण्डअघि ४.६ म्याग्निच्युडको भूकम्प गएको थियो। हवाई ज्वालामुखी पर्यवेक्षकले एक विज्ञप्तिमा भने कि सबैभन्दा धेरै म्याग्निच्युडको भूकम्पको केन्द्र पहलाको दक्षिणमा रहेको राजमार्ग मुनि रहेको थियो। हवाई काउन्टीका मेयर मिच रोथले तब भने कि कुनै ठूलो क्षति वा चोटपटकको कुनै रिपोर्ट छैन। केही समयपछि उनले पहलमा सामान्य क्षति भएको बताए पनि त्यसको विस्तृत विवरण भने दिएनन् । तर, यी घटनाले सचेतता पक्कै बनाएको छ र अधिकारीहरूले खाना र पेय पदार्थ र अत्यावश्यक वस्तुहरू झोलामा राखेर तयार रहन निर्देशन दिइरहेका छन्। यसका साथै आपतकालीन अवस्थामा बस्न मिल्ने ठाउँको पहिचान गर्न पनि आग्रह गरिरहेका छन् ।
४ दशकमा जनसंख्या दोब्बरले बढेको छ
सन् १९८० मा हवाईको बिग आइल्याण्डमा ९२ हजार मानिस बस्ने गर्दथे र अहिले यहाँको जनसंख्या २ लाखभन्दा बढी पुगेको छ । यीमध्ये धेरै व्यक्तिहरू यस्ता छन् कि उनीहरू ३८ वर्षअघि यो ज्वालामुखी विष्फोट हुँदा जन्मेका पनि थिएनन्। मौना लोआ आफ्नो छिमेकी Kilauea ज्वालामुखी भन्दा धेरै ठूलो छ, जसले २०१८ मा ७०० घरहरू ध्वस्त पारेको थियो। सन् १९५० मा पनि यो ज्वालामुखी विष्फोट हुँदा यसको लाभाले समुद्रमा २४ किलोमिटरको दुरी पार गर्न ३ घण्टा मात्रै लागेको थियो। यस्तो अवस्थामा अधिकारीहरू आफ्नो तयारीमा कुनै कमी छोड्न चाहँदैनन्।