नयाँ दिल्ली: सेप्टेम्बर ३ को दिन भारत र विश्वको इतिहासमा विभिन्न महत्त्वपूर्ण घटनाहरू, जन्म र ऐतिहासिक सम्झौताहरूसँग जोडिएको छ।
जान्नुहोस् ​केही महत्त्वपूर्ण घटनाहरूबारे~
​१६५०: इङ्गल्याण्ड र स्कटल्याण्डबीच डन्बारको युद्ध भएको थियो। स्कटल्याण्डले चार्ल्स प्रथमलाई फाँसी दिएपछि उनका छोरा चार्ल्स द्वितीयलाई राजा घोषणा गरेको जवाफमा अङ्ग्रेजी सेनाले स्कटल्याण्डमाथि आक्रमण गरेको थियो।
​१७८३: अमेरिका र ब्रिटेनबीच पेरिस सन्धिमा हस्ताक्षर भयो। यससँगै अमेरिकी क्रान्तिकारी युद्ध आधिकारिक रूपमा समाप्त भयो र ब्रिटेनले अमेरिकाको स्वतन्त्रतालाई मान्यता दियो।
​१७९१: फ्रान्सको नेसनल एसेम्ब्लीले देशको पहिलो लिखित संविधान पारित गर्यो, जसले निरङ्कुश राजतन्त्रको अन्त्य गरी संवैधानिक राजतन्त्र स्थापना गर्यो।
​१८३३: अमेरिकामा बेन्जामिन एच. डेद्वारा पहिलो सफल समाचारपत्र ‘द न्यूयोर्क सन’ को प्रकाशन सुरु भयो। १ सेन्टका कारण यो पत्रिका सर्वसाधारण र मजदुर वर्गसम्म पुग्यो।
​१९००: मञ्चूरियामा रुसी आक्रमणका क्रममा रुसी सेनाले सामरिक रूपमा महत्त्वपूर्ण आमूर नदीमाथि पूर्ण नियन्त्रण कायम गर्यो।
​१९१४: कार्डिनल गियाकोमो डेला चिएसा क्याथोलिक चर्चको नयाँ पोप चुनिए र उनले ‘पोप बेनेडिक्ट १५ औँ’ नाम ग्रहण गरे।
​१९२१: बेल्जियम कम्युनिस्ट पार्टीको आधिकारिक स्थापना भयो।
​१९२४: चीनमा जियाङ्सु-झेजियाङ आन्तरिक गृहयुद्ध सुरु भयो।
​१९२८: वैज्ञानिक अलेक्ज्यान्डर फ्लेमिङले लन्डनको सेन्ट मेरी अस्पतालमा पेनिसिलिनको खोज गरे, जसका लागि उनलाई सन् १९४५ मा नोबेल पुरस्कार प्रदान गरियो।
​१९३९: बेलायती प्रधानमन्त्री नेभिल चेम्बरलेनले रेडियो प्रसारणमार्फत जर्मनीविरुद्ध युद्धको घोषणा गरेसँगै दोस्रो विश्वयुद्ध सुरु भयो।
​१९४३: दोस्रो विश्वयुद्धका क्रममा बेलायती जनरल बर्नार्ड मोन्टगोमरीको नेतृत्वमा बेलायती आठौँ सेनाले इटालीको दक्षिणी भाग (क्यालाब्रिया) मा ‘अपरेसन बे टाउन’ आक्रमण सुरु गर्यो।
​१९४३: इटालीले मित्रराष्ट्रहरू सामु आत्मसमर्पण गर्ने गुप्त युद्धविराम सम्झौतामा हस्ताक्षर गर्यो।
​१९५०: इटालीका रेसिङ चालक एमिलियो जिउसेपे “निनो” फरिना इतिहासको पहिलो आधिकारिक फर्मुला वन (एफ१) वर्ल्ड च्याम्पियन बने।
​१९६४: अमेरिकी एटोर्नी जनरल रोबर्ट एफ. केनेडीले न्यूयोर्कबाट सिनेट चुनाव लड्न पदबाट राजीनामा दिए।
​१९७१: कतारले ५५ वर्षपछि बेलायती शासनबाट पूर्ण स्वतन्त्रता प्राप्त गर्यो।
​१९८४: दक्षिण अफ्रिकाको नयाँ संविधान लागू भयो, जसमा पहिलोपटक श्वेत, रङ्गीन र एसियाली समूहका लागि छुट्टाछुट्टै सदनको व्यवस्था गरियो।
​१९८४: दक्षिण फिलिपिन्समा आएको भयानक आँधी ‘टाइफुन आइक’ (नितङ) का कारण करिब १३०० मानिसको मृत्यु भयो।
​१९९५: पियरे ओमिद्यारले क्यालिफोर्नियामा अनलाइन अक्सन वेबसाइट ‘ईबे’ को स्थापना गरे।
​१९९८: दक्षिण अफ्रिकाको डरबनमा १२औँ असंलग्न आन्दोलन (एनएएम) शिखर सम्मेलनमा नेल्सन मण्डेलाले कास्मिर मुद्दा उठाएकोमा भारतीय प्रधानमन्त्री अटल बिहारी वाजपेयीले कडा आपत्ति जनाएका थिए।
​१९९८: (सेप्टेम्बर २ को मध्यराति) स्विसएयर फ्लाइट १११ नोभा स्कोटिया नजिकै समुद्रमा दुर्घटनाग्रस्त हुँदा सवार सबै २२९ जनाको मृत्यु भयो।
​२००३: पाकिस्तान सरकारले पूर्वप्रधानमन्त्री बेनजिर भुट्टोविरुद्ध देशद्रोहको मुद्दा चलाउने निर्णय गर्यो।
​२००४: रुसको बेस्लानस्थित ‘स्कुल नम्बर १’ मा चेचेन आतङ्ककारीहरूले १,१०० भन्दा बढीलाई बन्दी बनाएको घटनामा सैन्य कारबाहीपछि ३३० भन्दा बढी (१८६ बालबालिका) को दुखद निधन भयो।
​२००६: युरोपेली अन्तरिक्ष एजेन्सी (ईएसए) को पहिलो चन्द्र मिसन ‘स्मार्ट-१’ चन्द्रमाको सतहमा नियन्त्रित क्र्याश गराएर सम्पन्न गरियो।
​२००६: भारतीय मूलका राजनीतिज्ञ भरत जगदेवले गुयानाको राष्ट्रपति पदको शपथ लिए।
​२००७: चीनको शिनजियाङ प्रान्तमा १६ करोड वर्ष पुरानो जुरासिक कालको ‘शिनजियाङ्गोबेटर’ नामक स्तनधारी जीवको १७ वटा दाँत फेला पर्यो।
​२००७: बङ्गलादेशकी पूर्वप्रधानमन्त्री बेगम खालिदा जिया र उनका छोरा अराफात रहमान कोको भ्रष्टाचार अभियोगमा गिरफ्तार भए।
​२००८: राजेन्द्र कुमार पचौरी संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय संस्था जलवायु परिवर्तनसम्बन्धी अन्तरसरकारी प्यानल (आईपीसीसी) को पुनः अध्यक्ष चुनिए।
​२०१४: भारत र पाकिस्तानमा भीषण मनसुनी वर्षा र बाढीका कारण २०० भन्दा बढी मानिसको ज्यान गयो।
​२०१६: विश्वका प्रमुख कार्बन उत्सर्जक देशहरू चीन र अमेरिकाले पेरिस जलवायु सम्झौतालाई औपचारिक रूपमा स्वीकार गरे।
​२०१६: उत्तर कोरियाको होएर्योङ शहरमा ट्युमेन नदीको बाढीका कारण १५ जना बेपत्ता र हजारौँ विस्थापित भए।
​२०१६: भारतको उत्तर प्रदेश (हरदोई) मा भएको सडक दुर्घटनामा एकै परिवारका ५ जनाको मृत्यु भयो।
​२०१६: अमेरिकाको दक्षिण क्यारोलिनामा जिका भाइरस नियन्त्रणका लागि किटनाशक छर्कँदा ३० लाख मौरी मरे।
​२०१७: भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले मन्त्रिपरिषद् विस्तार गर्दै निर्मला सीतारमणलाई रक्षा मन्त्री र राज्यवर्धन सिंह राठौरलाई खेलकुद मन्त्री बनाए।
​२०१७: उत्तर कोरियाले आफ्नो इतिहासकै सबैभन्दा शक्तिशाली हाइड्रोजन बमको आणविक परीक्षण गर्यो, जसका कारण ६.३ म्याग्निच्युडको भूकम्प गएको थियो।
​२०१७: रोहिङ्ग्या सङ्कटका कारण संयुक्त राष्ट्रसङ्घले म्यान्मारको रखाइन राज्यमा खाद्य सहायता स्थगन गर्यो।
​२०१७: जर्मनीको फ्र्याङ्कफर्टमा दोस्रो विश्वयुद्धकालीन १.८ टनको बम फेला परेपछि ६०,००० भन्दा बढी मानिसलाई सुरक्षित स्थानमा सारियो।
​२०१८: भारतीय स्वास्थ्य मन्त्री जे.पी. नड्डाले नयाँ दिल्लीमा विश्व स्वास्थ्य संगठन(डब्ल्यूएचओ)को दक्षिण-पूर्व एसियाली क्षेत्रीय समितिको ७१ औँ सत्रको उद्घाटन गरे।
​२०१८: ब्राजिलको २००० वर्ष पुरानो राष्ट्रिय सङ्ग्रहालयमा भीषण आगलागी भई अमूल्य ऐतिहासिक कलाकृतिहरू नष्ट भए।
​२०१९: भारतीय वायुसेनाले पठानकोट एयरबेसमा ८ वटा ‘अपाचे एएच-६४ई’ लडाकु हेलिकप्टर समावेश गर्यो।
​२०१९: भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी २० औँ भारत-रुस वार्षिक शिखर सम्मेलनमा भाग लिन रुस प्रस्थान गरे।
​२०१९: माल्दिभ्समा दक्षिण एसियाली देशका सभामुखहरूको सम्मेलन सम्पन्न भयो।
​२०१९: क्यालिफोर्निया नजिकै ‘एमभी कन्सेप्शन’ नामक डुङ्गामा आगलागी हुँदा २५ भन्दा बढीको मृत्यु भयो।
​२०१९: भारतीय महिला क्रिकेट टोलीकी पूर्वकप्तान मिताली राजले टी२० अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटबाट संन्यासको घोषणा गरिन्।
​२०२०: भारत सरकारले सुरक्षाको कारण देखाउँदै पब्जी सहित ११८ चिनियाँ एपहरूमाथि प्रतिबन्ध लगायो।
​२०२०: भारतमा नवीकरणीय ऊर्जा व्यापारका लागि ‘ग्रीन टर्म अहेड मार्केट’ (जीटीएएम) को सुरुवात भयो।
​२०२१: लिबियाको त्रिपोलीमा विरोधी सशस्त्र समूहहरूबीच भीषण झडप भयो।
​२०२२: रुसको भोस्तोकमा आयोजित बहुराष्ट्रिय सैन्य अभ्यास ‘भोस्तोक-२०२२’ मा भारत, चीन र रुसले भाग लिए।
​२०२२: भारतको गुजरात (जूनागढ) मा कोकोनट डेभलपमेन्ट बोर्डको स्टेट सेन्टर उद्घाटन गरियो।
​२०२३: भारतको ‘प्रज्ञान रोभर’ चन्द्रमामा १० दिनको खोजपछि स्लीप मोडमा राखियो।
​२०२३: कोटक महिन्द्रा बैंकका एमडी तथा सीईओ उदय कोटकले राजीनामा दिए।
​२०२३: युक्रेनका राष्ट्रपति भोलोडिमिर जेलेन्स्कीले रक्षा मन्त्री ओलेक्सी रेज्निकोभलाई हटाई रुस्तम उमेरोभलाई नयाँ रक्षा मन्त्री नियुक्त गरे।
​२०२३: म्यान्मारको म्यावाडीमा सरकारी परिसरमा ड्रोन आक्रमण हुँदा ५ सुरक्षा अधिकारीको मृत्यु भयो।
​२०२३: इराकमा शिया तीर्थयात्री बोकेका दुई मिनीबस ठोक्किँदा १८ जनाको मृत्यु भयो।
​२०२३: इन्डोनेसियाको बालीस्थित एक रिसोर्टमा लिफ्टको केबल टूट्दा ५ जना कर्मचारीको मृत्यु भयो।
​२०२३: चिलीमा ट्रेन र मिनीबस ठोक्किँदा ६ जनाको मृत्यु भयो।
​२०२४: पश्चिम बङ्गाल विधानसभाले बलात्कारविरुद्ध कडा सजाय (मृत्युदण्ड) को प्रावधान भएको ‘अपराजिता विधेयक’ सर्वसम्मतिले पारित गर्यो।
​२०२४: भारतीय विदेश मन्त्री एस. जयशङ्कर युक्रेन र पोल्याण्डको भ्रमणमा प्रस्थान गरे।
​२०२५: भारतले भूकम्प प्रभावित अफगानिस्तानका लागि राहत सामग्री पठायो।
​२०२५: गाजा पट्टीमा इजरायली आक्रमणमा परि १०० भन्दा बढी प्यालेस्टिनीहरूको ज्यान गयो।
​३ सेप्टेम्बरमा जन्मिएका प्रमुख व्यक्तिहरू~
​१६१७: रोशन आरा बेगम – मुगल सम्राट शाहजहाँ र मुमताज महलकी छोरी।
​१८५६: लुई सुलिवान – गगनचुम्बी भवनका जनक मानिने अमेरिकी वास्तुकार।
​१८७५: फर्डिनान्ड पोर्से – प्रसिद्ध जर्मन अटोमोबाइल इन्जिनियर तथा ‘Porsche’ का संस्थापक।
​१९०५: आचार्य कमलापति त्रिपाठी – भारतीय राजनीतिज्ञ, पत्रकार तथा स्वतन्त्रता सेनानी।
​१९०५: कार्ल डेभिड एन्डरसन – पोजिट्रोनका खोजकर्ता, नोबेल पुरस्कार विजेता अमेरिकी भौतिकशास्त्री।
​१९२३: पण्डित किशन महाराज – भारतका प्रसिद्ध तबला वादक (पद्म विभूषण)।
​१९२६: उत्तम कुमार – हिन्दी र बङ्गाली सिनेमाका महान् अभिनेता।
​१९४०: प्यारेलाल शर्मा – प्रसिद्ध सङ्गीतकार जोडी लक्ष्मीकान्त-प्यारेलालका सदस्य।
​१९५२: शक्ति कपूर – बलिउडका प्रसिद्ध अभिनेता।
​१९५७: सद्गुरु जग्गी वासुदेव – विश्वप्रसिद्ध भारतीय योगी तथा आध्यात्मिक गुरु।
​१९७१: किरण देसाई – ‘द इन्हेरिटेन्स अफ लस’ का लागि म्यान बुकर पुरस्कार विजेता लेखिका।
​१९७४: राहुल सङ्घवी – पूर्व भारतीय क्रिकेट खेलाडी।
​१९७६: विवेक ओबेरोय – बलिउड अभिनेता।
​१९९२: साक्षी मलिक – भारतकी प्रसिद्ध महिला कुस्ती खेलाडी (ओलम्पिक पदक विजेता)।
​२००१: काया गर्बर – अमेरिकी मोडल तथा अभिनेत्री।
​२००३: एलीन गु – ओलम्पिक स्वर्ण पदक विजेता चिनियाँ-अमेरिकी फ्रिस्टाइल स्कीयर।
​३ सेप्टेम्बरमा निधन भएका प्रमुख व्यक्तिहरू~
​(तपाईँको अनुरोधअनुसार निधन मिति र विवरण मिलाइएको छ)
​१६५८: ओलिभर क्रोमवेल – इङ्गल्याण्डका सेनापति तथा राजनीतिज्ञ (लर्ड प्रोटेक्टर)।
​१८७७: एडोल्फ थियर्स – फ्रान्सका पूर्व राष्ट्रपति तथा इतिहासकार।
​१८८३: इभान तुर्गेनेभ – प्रसिद्ध रुसी उपन्यासकार (‘फादर्स एन्ड सन्स’ का लेखक)।
​१९४८: एडवर्ड बेनेश – चेकोस्लोभाकियाका दोस्रो राष्ट्रपति।
​१९६२: ई. ई. कमिंग्स – प्रसिद्ध अमेरिकी कवि तथा चित्रकार।
​१९७०: भिन्स लोम्बार्डी – अमेरिकी फुटबल (NFL) का सर्वकालिक महान् कोच।
​१९९१: फ्र्याङ्क क्याप्रा – अस्कर विजेता इटालीयन-अमेरिकी चलचित्र निर्देशक।
​१९९७: अनूप कुमार – भारतीय अभिनेता (अशोक कुमार र किशोर कुमारका भाइ)।
​२००१: थुई ट्र्याङ – ‘माइटी मर्फीन पावर रेन्जर्स’ (येलो रेन्जर) की अभिनेत्री।
​२००९: वाई. एस. राजशेखर रेड्डी – आन्ध्र प्रदेशका पूर्व मुख्यमन्त्री (हेलिकप्टर दुर्घटनामा निधन)।
​२०१२: माइकल क्लार्क डन्कन – ‘द ग्रीन माइल’ फिल्मका प्रसिद्ध अमेरिकी अभिनेता।
​२०१२: ग्रिसेल्डा ब्ल्याङ्को – कोलम्बियाकी कुख्यात ड्रग लर्ड (“गडमदर अफ कोकेन”)।
​२०१२: सन म्युङ मुन – युनिफिकेसन चर्चका संस्थापक धार्मिक नेता।
​२०१५: चन्द्रबहादुर डाँगी – गिनिज वर्ल्ड रेकर्ड्स अनुसार विश्वकै सबैभन्दा होचा व्यक्ति (नेपाल)।
​२०२३: हिथ स्ट्रिक – जिम्बावेका पूर्व महान् अलराउन्डर तथा कप्तान।
​विशेष अवसर तथा दिवसहरू~
​गगनचुम्बी इमारत दिवस: आधुनिक वास्तुशास्त्र र अग्ला भवनहरूको इन्जिनियरिङ विकासको सम्मानमा मनाइने दिवस।
​मर्चेंट नेवी दिवस: अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार र आपूर्ति शृङ्खलामा मर्चेन्ट नेभीका कर्मचारीहरूको योगदानलाई सम्मान गर्ने दिवस।