​नयाँ दिल्ली: २४ जुलाईको दिन विश्व र भारतको इतिहासमा धेरै महत्त्वपूर्ण घटनाहरूका लागि चिनिन्छ। यो दिन विज्ञान, राजनीति, खेलकुद र सामाजिक परिवर्तनसँग जोडिएका विभिन्न घटनाहरूको साक्षी रहेको छ।
​२४ जुलाईका महत्त्वपूर्ण घटनाहरू~
​१७९३: फ्रान्सले कपीराइट (प्रतिलिपि अधिकार) कानुन बनायो।
​१८२३: चिलीमा दास प्रथा समाप्त भयो।
​१८६०: भारतमा पहिलो पटक सर जेम्स विल्सनद्वारा आयकरको सुरुवात गरिएको थियो, जसको सम्झनामा हरेक वर्ष २४ जुलाईमा आयकर दिवस मनाइन्छ।
​१९११: अमेरिकी अन्वेषक हिरम बिंघमले पेरुमा स्थित प्राचीन इन्का सभ्यताको गुप्त सहर माचु पिचुको पुनः खोज गरेका थिए।
​१९२१: गान्धीजीले विदेशी कपडा बहिष्कारको आह्वान गरे।
​१९२३: टर्की र प्रथम विश्वयुद्धका मित्र राष्ट्रहरूबीच ‘ट्रीटी अफ लसने’ (लसनेको सन्धि) मा हस्ताक्षर भयो, जसले आधुनिक टर्कीको सीमा तय गर्यो।
​१९३२: रामकृष्ण मिसन सेवा प्रतिष्ठानको स्थापना भयो।
​१९४३: द्वितीय विश्वयुद्धका क्रममा ‘अपरेशन गोमोराह’ को सुरुवात भयो, जसमा मित्र राष्ट्रहरू (मुख्यतः ब्रिटेनको रोयल एयर फोर्स र अमेरिकाको युएस एयर फोर्स) ले जर्मनीको ह्याम्बर्ग सहरमा भीषण हवाई बमबारी गरे।
​१९६९: चन्द्रमामा अवतरण गरेको अमेरिकी अन्तरिक्ष यान ‘अपोलो ११’ अन्तरिक्ष यात्री नील आर्मस्ट्रङ, बज एल्ड्रिन र माइकल कलिन्सलाई लिएर चन्द्रमाको सफल यात्रापछि पृथ्वीमा सुरक्षित रूपमा फर्कियो।
​१९७४: अमेरिकाको सर्वोच्च अदालतले तत्कालीन राष्ट्रपति निक्सनलाई वाटरगेट काण्डसँग जोडिएका सबै टेप अनुसन्धान एजेन्सीहरूलाई बुझाउन आदेश दियो।
​१९७५: इटालीको मिलान सहरमा विश्वप्रसिद्ध लक्जरी फ्यासन ब्रान्ड ‘जोर्जियो अरमानी’ को स्थापना भयो। यसको जग फ्यासन डिजाइनर जोर्जियो अरमानी र उनका व्यावसायिक साझेदार सर्जियो गेलेओटीले मिलेर राखेका थिए।
​१९८५: प्रधानमन्त्री राजीव गान्धीले पञ्जाब सङ्कट समाधानका लागि सिख नेता हरचन्द सिंह लोङ्गोवालसँग पञ्जाब शान्ति सम्झौतामा हस्ताक्षर गरे।
​१९८७: प्रसिद्ध उपन्यासकार जेफ्री आर्चरले ‘डेली स्टार’ पत्रिकाविरुद्ध लाखौँ पाउन्डको मानहानि मुद्दा जिते।
​१९८९: भारतको लोकसभाका लगभग सबै विपक्षी सदस्यहरूले राजीनामा दिए, जुन स्वीकृत भयो।
​१९९१: भारतमा आर्थिक उदारीकरणको ऐतिहासिक सुरुवात भयो।
​१९९९: ब्रिटेनको लिभरपुलमा प्रथम ‘सार्वभौमिक महिला धर्मसभा’ को आयोजन गरियो।
​१९९९: अमेरिकी अन्तरिक्ष यान कोलम्बियाको सफल प्रक्षेपण।
​२०००: एस. विजयलक्ष्मी भारतको पहिलो महिला चेस ग्रान्डमास्टर बन्न सफल भइन्।
​२००२: युरोपेली युनियनले संयुक्त राष्ट्र जनसङ्ख्या कोषमा थप ३.२० करोड युरो दिने निर्णय गर्यो।
​२००४: इटालीले भारतीय पर्यटकहरूका लागि सात वटा भिसा कल सेन्टर सुरु गर्ने निर्णय गर्यो।
​२००५: कोरियाली क्षेत्रलाई आणविक हतियारमुक्त बनाउन उत्तर र दक्षिण कोरियाबीच सहमति बन्यो।
​२००६: प्युर्टो रिकोकी सुन्दरी जुलेखा रिभेरा मेन्डोजा ‘मिस युनिभर्स २००६’ चुनिए।
​२००८: फ्रान्सको ट्रिकेस्टिन आणविक प्लान्टमा भएको चुहावटबाट लगभग १०० जना प्रभावित भए।
​२००९: इरानको मशहद अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा ‘आर्या एयर फ्लाइट १५२५’ अवतरणका क्रममा दुर्घटनाग्रस्त हुँदा कम्तीमा १७ जनाको मृत्यु भयो।
​२००९: स्पेनको ला पाल्मामा विश्वकै सबैभन्दा ठूलो रिफ्लेक्टिङ टेलिस्कोप ‘ग्रान टेलिस्कोपियो क्यानारियास’ को आधिकारिक उद्घाटन गरियो।
​२००९: रुसको रोस्तोभ-अन-डन नजिकै भएको भीषण बस दुर्घटनामा २० जनाले ज्यान गुमाए।
​२००९: युनाइटेड किंगडमको नर्विच नर्थ सिटमा भएको उपनिर्वाचनमा कन्जर्भेटिभ पार्टीकी क्लो स्मिथ विजयी भइन्।
​२०१०: जर्मनीको डुइसबर्गमा इलेक्ट्रोनिक म्युजिक फेस्टिभलका क्रममा सुरुङ नजिकै मच्चिएको भागदौड र निसास्सिएर २१ जनाको मृत्यु भयो।
​२०११: भारतका तत्कालीन गृहमन्त्री पी. चिदम्बरमले भुटानको राजधानी थिम्पुमा पाकिस्तानका गृहमन्त्री रहमान मलिकसँग भेट गरी द्विपक्षीय हितका विषयमा छलफल गरे।
​२०११: नर्वेको राजधानी ओस्लोमा बम विस्फोट र त्यसपछि युटोया टापुमा समर क्याम्पमा प्रहरीको पोसाकमा आएका बन्दुकधारी (आन्द्रेज बेरिङ ब्रेभिक) ले गरेको अन्धाधुन्ध गोलीकाण्डमा कम्तीमा ८५-९३ जनाको मृत्यु भयो।
​२०११: साइक्लिङ प्रतियोगिता ‘टुर डी फ्रान्स’ को समापन भयो, जसमा केडेल इभान्सले च्याम्पियनसिपको उपाधि जिते।
​२०१२: हम्बनटोटामा खेलिएको दोस्रो एकदिवसीय खेलमा श्रीलङ्काले टोली इन्डियालाई ९ विकेटले पराजित गर्यो। भारतीय टोली मात्र १३८ रनमा समेटिएको थियो।
​२०१३: बिहारको सारण जिल्लाको छपरामा विषक्त मिड-डे मिल (दिवा खाजा) खाएर २३ जना बालबालिकाको मृत्यु भएको घटनामा फरार मुख्य आरोपी प्रिन्सिपल मीना कुमारी गिरफ्तार भइन्।
​२०१३: स्पेनको स्यान्टियागो दे कम्पोस्टेला सहर नजिकै तीव्र गतिको रेल लिकबाट खस्दा ठूलो दुर्घटना भयो, जसमा ८० भन्दा बढी मानिसको मृत्यु र कैयौँ घाइते भए।
​२०१३: मेक्सिकोको मिचोआकान राज्यमा सङ्घीय प्रहरी र ड्रग कार्टेलबीच भएको हिंस्रक भिडन्तमा २२ जना मारिए।
​२०१४: मेडक जिल्लामा मानवरहित रेलवे क्रसिङमा स्कुल बस र रेल ठोक्किँदा १७ जना विद्यार्थीको मृत्यु भयो।
​२०१४: इजरायलद्वारा गाजामा संयुक्त राष्ट्रसङ्घको राहत शिविर र स्कुलमा गरिएको आक्रमणको अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा तीव्र निन्दा गरियो।
​२०१५: टर्कीले सुरुच बम विस्फोटपछि सिरिया र इराकमा आईएसआईएस तथा पिकेके का ठेगानाहरूमा हवाई हमला सुरु गर्यो।
​२०१५: क्युबा र अमेरिकाबीच दशकौँ पुरानो शीतयुद्धकालीन तनाव अन्त्य गर्दै पूर्ण कूटनीतिक सम्बन्ध पुनर्बहालीको प्रक्रिया अघि बढ्यो।
​२०१६: महिलामाथि दुर्व्यवहारको आरोपमा दिल्ली प्रहरीले आम आदमी पार्टीका विधायक अमानतुल्लाह खानलाई गिरफ्तार गर्यो।
​२०१६: नेपालका प्रधानमन्त्री खड्गप्रसाद ओली (केपी ओली) ले संसदमा अविश्वासको प्रस्तावमा मतदान हुनुअघि नै आफ्नो पदबाट राजीनामा दिए।
​२०१६: विकिलिक्सद्वारा इमेल लिक गरिएपछि डेमोक्रेटिक नेसनल कमिटीकी अध्यक्ष डेबी वासरम्यान शुल्ट्जले पदबाट राजीनामा दिइन्।
​२०१७: छत्तीसगढको बलरामपुरमा नक्सलीहरूद्वारा ७ जनाको अपहरण भयो।
​२०१७: लर्ड्समा खेलिएको रोमाञ्चक फाइनल खेलमा इङ्गल्यान्डले भारतीय महिला क्रिकेट टोलीलाई ९ रनले हराएर विश्वकप ट्रफी जित्यो।
​२०१८: महाराष्ट्रमा मराठा आरक्षणको मागलाई लिएर प्रदर्शन तीव्र भयो। एक कार्यकर्ताको आत्महत्यापछि आन्दोलनले उग्र रूप लियो, जसका कारण धेरै क्षेत्रको जनजीवन प्रभावित भयो।
​२०१९: बोरिस जोन्सन युनाइटेड किंगडम (यूके) का नयाँ प्रधानमन्त्री बने। उनले थेरेसा मेको स्थान लिए।
​२०२१: अफगानिस्तानमा तालिवानको बढ्दो आक्रमणका बिच सरकारले हिंसा रोक्न ३४ मध्ये ३१ प्रान्तमा रात्रिकालीन कर्फ्यू (राति १० बजेदेखि बिहान ४ बजेसम्म) लागू गर्यो।
​२०२१: भारतीय पुरुष हकी टोलीले आफ्नो पहिलो खेलमा न्यूजील्यान्डलाई ३-२ ले हरायो।
​२०२२: नीरज चोपडाले अमेरिकाको युजिनमा आयोजित वर्ल्ड एथलेटिक्स च्याम्पियनसिपमा रजत पदक (सिल्भर मेडल) जितेर इतिहास रचे।
​२०२२: भारतका तत्कालीन राष्ट्रपति रामनाथ कोविन्दको कार्यकाल पूरा भयो र उनलाई बिदाइ गरियो।
​२०२३: वाराणसीको जिल्ला अदालतले वजुखानाबाहेक ज्ञानवापी परिसरको एएसआई सर्भेको आदेश दियो।
​२०२३: गुजरातको जुनागढमा एक जीर्ण दुईतले भवन भत्किँदा चार जनाको मृत्यु भयो।
​२०२३: सरकारले राज्य सभामा सिनेमाटोग्राफ संशोधन विधेयक २०२३ पेश गर्यो, जसमा फिल्म पाइरेसी रोक्न कडा प्रावधान राखिए।
​२०२४: आन्ध्र प्रदेशका पूर्व मुख्यमन्त्री जगन मोहन रेड्डीले राज्यको टीडीपी सरकारविरुद्ध दिल्लीको जन्तर-मन्तरमा प्रदर्शन गरे, जसलाई धेरै विपक्षी नेताहरूको समर्थन प्राप्त भयो।
​२०२४: काठमाडौँको त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा सौर्य एयरलाइन्सको विमान उडान भर्ने क्रममा रनवेबाट चिप्लिएर दुर्घटनाग्रस्त हुँदा १८ जनाको मृत्यु भयो भने क्याप्टेन (पाइलट) मात्र जीवित रहे।
​२०२४: इन्टरनेसनल एस्ट्रोनोटिकल फेडरेसनले भारतको चन्द्रयान-३ मिसनलाई ‘वर्ल्ड स्पेस अवार्ड’ दिने घोषणा गर्यो।
​२०२५: रुसमा अङ्गाारा एयरलाइन्सको एक यात्रुवाही विमान चीनको सीमा नजिकै बेपत्ता भयो, जसमा ५० जना सवार थिए।
​२४ जुलाईमा जन्मेका व्यक्तिहरू~
​१७८३: सिमोन बोलिभर – भेनेजुएलाका महान् राजनीतिक तथा सैन्य नेता।
​१८५३: शंकर बाल कृष्ण दीक्षित – ज्योतिषशास्त्रका मराठी विद्वान्।
​१८९७: अमेलिया इयरहार्ट – एक्लै विमान उडाउने प्रसिद्ध अमेरिकी महिला पाइलट।
​१९११: पन्नालाल घोष – भारतका प्रसिद्ध बाँसुरी वादक।
​१९२४: नाजिश प्रतापगढी – उर्दूका सुप्रसिद्ध शायर तथा कवि।
​१९२८: केशुभाई पटेल – गुजरातका पूर्व मुख्यमन्त्री तथा वरिष्ठ राजनीतिज्ञ।
​१९३५: रामपाल उपाध्याय – बाह्रौँ लोकसभाका सदस्य।
​१९३७: मनोज कुमार – प्रसिद्ध भारतीय अभिनेता।
​१९४३: जी. सी. मल्होत्रा – भारतका पूर्व लोकसभा महासचिव।
​१९४५: अजिम प्रेमजी – विप्रो कर्पोरेसनका अध्यक्ष तथा उद्योगपति।
​१९४६: सत्यपाल मलिक – भारतीय राजनीतिज्ञ।
​१९६९: जेनिफर लोपेज – प्रसिद्ध अमेरिकी गायिका तथा अभिनेत्री।
​१९७९: रोज बायरन – अस्ट्रेलियाली अभिनेत्री।
​१९८२: अन्ना पाक्विन – अस्कर विजेता क्यानेडियन-न्यूजील्यान्डर अभिनेत्री।
​१९८५: पंकज आडवाणी – विश्वप्रसिद्ध बिलियर्ड्स र स्नुकर खेलाडी।
​२४ जुलाईमा भएका निधनहरू~
​१८६२: मार्टिन भ्यान ब्युरेन – अमेरिकाका आठौँ राष्ट्रपति।
​१८८३: क्याप्टेन म्याथ्यु वेब – इङ्गलिस च्यानल पौडिएर पार गर्ने पहिलो व्यक्ति।
​१९३९: तरुण राम फुकन – असमका सामाजिक कार्यकर्ता।
​१९७४: जेम्स च्याडविक – नोबेल पुरस्कार विजेता ब्रिटिश भौतिकशास्त्री, न्युट्रोनका खोजकर्ता।
​१९८०: उत्तम कुमार – भारतीय सिनेमाका प्रसिद्ध अभिनेता।
​१९८०: पिटर सेलर्स – प्रसिद्ध अंग्रेजी हास्य अभिनेता।
​२०११: एमी वाइनहाउस – प्रसिद्ध ब्रिटिश गायिका।
​२०१७: उडुपी रामचन्द्र राव – भारतका अन्तरिक्ष वैज्ञानिक तथा इसरोका पूर्व अध्यक्ष।
​२०१७: प्रोफेसर यशपाल – भारतका प्रख्यात वैज्ञानिक तथा शिक्षाविद्।
​२०२०: अमला शङ्कर – प्रसिद्ध भारतीय नृत्याङ्गना तथा कोरियोग्राफर।
​२०२१: ज्याकी मेसन – प्रसिद्ध अमेरिकी स्ट्यान्ड-अप कमेडियन।
​आजको रोचक तथ्य~
​आजकै दिन, २४ जुलाई १५६७ मा मात्र १ वर्षको उमेरमा जेम्स छैटौँ स्कटल्यान्डका राजा बनेका थिए। पछि उनी जेम्स प्रथमका रूपमा १६०३ मा इङ्गल्यान्ड र आयरल्यान्डका पनि सम्राट बने। यसरी उनी तीनवटा राज्यका पहिलो संयुक्त शासक बने, जसबाट युनाइटेड किंगडम (यूके) को जग बस्यो।