होर्मुज जलडमरूमध्येमा तनाव बढ्ने संकेत

​बर्जेनस्टॉक (स्विट्जरल्याण्ड): पश्चिम एसियामा जारी तनाव कम गर्ने उद्देश्यका साथ स्विट्जरल्याण्डको बर्जेनस्टॉकमा सुरु भएको अमेरिका-इरान शान्ति वार्ता पहिलो चरणमै संकटमा परेको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको कडा धम्कीपूर्ण अभिव्यक्तिपछि इरानी प्रतिनिधिमण्डलले वार्ता बीचमै छाडेर हिँडेको (वॉकआउट गरेको) छ। इरानी सञ्चारमाध्यमका अनुसार लेबनानमा जारी युद्ध पूर्ण रूपमा बन्द नभएसम्म अन्य कुनै पनि मुद्दामा वार्ता अघि बढ्न नसक्ने अडान इरानले राखेको छ।
​के भनेका थिए ट्रम्पले?
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले फक्स न्युजसँग कुरा गर्दै इरानलाई रणनीतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण मानिने ‘होर्मुज जलडमरूमध्ये’ (स्ट्रेट ऑफ होर्मुज) बन्द नगर्न चेतावनी दिनुभएको थियो। ट्रम्पले भन्नुभएको थियो, “यदि इरानले उक्त मार्ग बन्द गरेमा उनीहरूका अधिकारीहरू आफ्नो देश फिर्ता जान पाउने छैनन् र इरान जोगिने छैन।” ट्रम्पले आवश्यक परेमा अमेरिकाले होर्मुज जलमार्गको प्रत्यक्ष नियन्त्रण आफ्नो हातमा लिन सक्ने र त्यहाँबाट गुज्रने जहाजहरूबाट ‘टोल’ (महसुल) असुल गर्ने चेतावनी समेत दिनुभएको छ।
​वार्ताको पृष्ठभूमि र मध्यस्थता
कतार र पाकिस्तानको मध्यस्थतामा स्विट्जरल्याण्डको उच्च सुरक्षासहितको बर्जेनस्टॉक रिसोर्टमा यो वार्ता सुरु भएको हो। अमेरिकाको तर्फबाट उपराष्ट्रपति जेडी भेन्स र इरानको तर्फबाट त्यहाँका संसदका सभामुख एमबी गलिबाफले आ-आफ्नो टोलीको नेतृत्व गरिरहनुभएको छ। वार्तामा कतारका प्रधानमन्त्री, पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री शहबाज सरिफ, सैन्य प्रमुख असिम मुनिर र अन्तर्राष्ट्रिय आणविक ऊर्जा एजेन्सी (आईएईए) का प्रमुख राफेल ग्रोसी समेत सहभागी हुनुहुन्छ।
​बजार र सुरक्षामा असर
वार्ता भाँडिने संकेत र होर्मुज स्ट्रेटमा देखिएको तनावका कारण खाडी देशका सेयर बजारमा गिरावट आएको छ भने अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य बढ्न सक्ने अनुमान गरिएको छ। अर्कोतर्फ, इजरायलले लेबनानमा ५०० देखि १००० किलोसम्मका बमहरू बर्साएर आक्रमण तीव्र पारेको छ, जसका कारण जनधनको ठूलो क्षति भएको छ।