प्राचीन तथा मध्यकालीन इतिहास
१५५५: मुगल सम्राट हुमायूँले सिकन्दर सूरीलाई सरहिन्दमा पराजित गरी १५ वर्षपछि पुनः दिल्लीको गद्दी सम्हालेका थिए।
१८ औँ र १९ औँ शताब्दी~
१७९३: फ्रान्सले प्रतिलिपि अधिकार सम्बन्धी कानून लागू गर्यो।
१८२३: चिलीमा दास प्रथाको औपचारिक अन्त्य भयो।
१८२९: अमेरिकाका विलियम अस्टिन बर्टले ‘टाइपोग्राफ’ को पेटेन्ट दर्ता गरे, जसले पछि टाइपराइटरको विकासमा सहयोग पुर्यायो।
१८७०: अमेरिकामा पहिलो रेल सेवा सुरु भयो।
१८७७: हवाईमा पहिलो टेलिफोन र टेलिग्राफ लाइन बिछ्याइयो।
१८८१: अन्तर्राष्ट्रिय जिम्नास्टिक्स महासंघको स्थापना भयो, जुन विश्वकै सबैभन्दा पुरानो खेलकुद महासंघ मानिन्छ।
१८९०: कोलकाताको सोवाबजार क्लबले बेलायती टोली ‘ईस्ट सरे’ लाई हराएर ऐतिहासिक जीत हात पार्यो। विदेशी टोलीलाई हराउने यो पहिलो भारतीय क्लब थियो।
२०औँ शताब्दी~
१९०३: फोर्ड मोटर कम्पनीले आफ्नो पहिलो कार बिक्री गर्यो।
१९११: हाइरम बिंगमद्वारा इन्का सभ्यताको हराएको शहर ‘माचु पिच्चु’को पुनर्खोज गरियो।
१९२०: बेलायतको नियन्त्रणमा रहेको पूर्वी अफ्रिकाको नाम ‘केन्या’ राखियो र यसलाई ब्रिटिस उपनिवेश बनाइयो।
१९२३: स्विट्जरल्याण्डमा ‘लोसानको सन्धि’ भयो, जसले आधुनिक टर्कीको सीमा निर्धारण गर्यो।
१९२७: भारतमा मुम्बई र कोलकाताबाट ‘इन्डियन ब्रोडकास्टिङ कम्पनी’ मार्फत रेडियो प्रसारण सुरु भयो। पछि १९५७ मा यसको नाम ‘आकाशवाणी’ राखियो।
१९३०: इटालीको क्याम्पानिया क्षेत्रमा ६.६ म्याग्निच्युडको विनाशकारी भूकम्प जाँदा करिब १,५०० मानिसको मृत्यु भयो।
१९३८: नेस्लेका वैज्ञानिक म्याक्स मोर्गेन्थेलरले ‘इन्स्ट्यान्ट कफी’ प्रविधि विकास गरे र ‘नेस्कैफे’ ब्रान्ड सार्वजनिक गरियो।
१९५२: मिश्र (इजिप्ट) मा सैन्य विद्रोह भई राजतन्त्रको अन्त्य र गणतन्त्रको स्थापना भयो।
१९६९: चन्द्रमामा ऐतिहासिक कदम चालेपछि ‘अपोलो ११’ अन्तरिक्ष यान सकुशल पृथ्वीमा फर्कियो।
१९७४: अमेरिकाको सर्वोच्च अदालतले राष्ट्रपति निक्सनलाई वाटरगेट काण्डसँग सम्बन्धित सबै अडियो टेपहरु अनुसन्धानकर्तालाई बुझाउन आदेश दियो।
१९८९: भारतीय लोकसभामा विपक्षका लगभग सबै सांसदहरूले सामूहिक राजीनामा दिए।
१९९८: अमेरिकाले सात जना भारतीय वैज्ञानिकहरूलाई देश छाड्न आदेश दियो।
१९९९: अमेरिकी अन्तरिक्ष यान कोलम्बिया (एसटीएस-९३) को सफल प्रक्षेपण गरियो।
२०००: भारतकी एस. विजयलक्ष्मी बुद्धिचाल (शतरंज) को पहिलो महिला ग्रान्डमास्टर बनिन्।
२१ औँ शताब्दी (२००१ – २०१५)~
२००१: मेघावती सुकर्णोपुत्री इन्डोनेसियाकी पहिलो महिला राष्ट्रपति बनिन्।
२००५: इजिप्टको शर्म अल-शेखमा भएका शृङ्खलाबद्ध बम विस्फोटमा दर्जनौँ मानिसको ज्यान गयो।
२००८: नेपालका तत्कालीन प्रधानमन्त्री गिरिजाप्रसाद कोइरालाले नव-निर्वाचित पहिलो राष्ट्रपति डा. रामवरण यादवलाई आफ्नो राजीनामा बुझाएका थिए।
२०१२: इराकका विभिन्न स्थानमा भएका शृङ्खलाबद्ध आक्रमणमा १०३ जनाको मृत्यु भयो।
२०१५: नासाको ‘केप्लर स्पेस टेलिस्कोप’ ले पृथ्वीसँग मिल्दोजुल्दो ग्रह ‘केप्लर-४५२बी’ खोजेको घोषणा गर्यो।
२०१६ देखि २०२५ सम्मका प्रमुख घटनाहरू~
२०२० (चीन/अन्तरिक्ष): चीनले मंगल ग्रह अध्ययनका लागि आफ्नो पहिलो स्वतन्त्र मिसन ‘तियानवेन-१’ सफलतापूर्वक प्रक्षेपण गर्यो।
२०२१ (जापान/खेलकुद): कोभिड-१९ महामारीका कारण स्थगित भएको ‘टोकियो २०२० ओलम्पिक खेलकुद’ को जापानको टोकियोमा औपचारिक उद्घाटन भयो।
२०२४ (चीन/राजनीति): चीनको मध्यस्थतामा फताह र हमाससहित प्यालेस्टाइनका विभिन्न राजनीतिक समूहहरूले बेइजिङमा ऐतिहासिक एकता सम्झौता (बेइजिङ घोषणापत्र) मा हस्ताक्षर गरे।
२०२४ (भारत/अर्थतन्त्र): भारतीय वित्त मन्त्री निर्मला सीतारमणले संसदमा लगातार सातौँ पटक र वित्त वर्ष २०२४-२५ को पूर्ण बजेट प्रस्तुत गरिन्।
२०२५ (नेपाल/राजनीति): नेपाली कांग्रेसले बिपी स्मृति दिवसको अवसरमा काठमाडौँमा विशेष विचार गोष्ठी आयोजना गर्यो। साथै, अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले जग्गा सरुवा/घुस काण्डमा पूर्वमन्त्री तथा नागरिक उन्मुक्ति पार्टीकी अध्यक्ष रञ्जिता श्रेष्ठसँग बयान लिएको थियो।
२०२५ (अन्तर्राष्ट्रिय): भारत-चीन सम्बन्धमा द्विपक्षीय भेटवार्ता र अन्य अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा संवाद सकारात्मक दिशातर्फ अघि बढाउने पहलहरू भएका थिए।
जुलाई २३ मा जन्मिएका प्रमुख व्यक्तिहरू
१८५६: बाल गंगाधर तिलक – भारतीय स्वतन्त्रता सेनानी र “स्वराज्य मेरो जन्मसिद्ध अधिकार हो” भन्ने प्रसिद्ध नाराका प्रणेता।
१८९८: ताराशङ्कर बन्द्योपाध्याय – ज्ञानपीठ पुरस्कारबाट सम्मानित प्रसिद्ध बाङ्ला साहित्यकार।
१९०६: चन्द्रशेखर आजाद – भारतका महान् क्रान्तिकारी नेता।
१९७३: हिमेश रेशमिया – हिन्दी फिल्मका प्रसिद्ध गायक, संगीतकार तथा अभिनेता।
जुलाई २३ मा भएका प्रमुख निधन
१९९३: लक्ष्मण प्रसाद दुबे – छत्तीसगढका स्वतन्त्रता सेनानी।
२००४: महमूद अली – बलिउडका दिग्गज हास्य अभिनेता तथा निर्देशक।
२०१२: लक्ष्मी सहगल – भारतको ‘आजाद हिन्द फौज’ की महिला रेजिमेन्टकी कमाण्डर तथा स्वतन्त्रता सेनानी।
२०१६: एस. एच. रजा (सैयद हैदर रजा) – विश्वप्रसिद्ध भारतीय आधुनिक चित्रकार।
महत्त्वपूर्ण दिवस
राष्ट्रिय प्रसारण दिवस(भारत): १९२७ मा आजकै दिन भारतमा पहिलो पटक आधिकारिक रेडियो प्रसारण सुरु भएको सम्झनामा मनाइन्छ।
About Author
