रियाद/सना: इरान समर्थित यमनका हुथी विद्रोहीहरूले उन्नत ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र विकास गरिरहेको खुलासा भएको छ। ती क्षेप्यास्त्रको मारक क्षमता साउदी अरब र इजरायलसम्म पुग्न सक्ने बताइएको छ। क्षेप्यास्त्र निर्माणमा चीनबाट पठाइएका महत्त्वपूर्ण पार्टपुर्जाको प्रयोग भइरहेको आशंका गरिएको छ। द वाल स्ट्रिट जर्नलको एक रिपोर्टअनुसार, कन्फ्लिक्ट आर्मामेन्ट रिसर्च (सीएआर) को अनुसन्धानले हुथी विद्रोहीहरूको क्षेप्यास्त्र निर्माण क्षमतामा सम्भावित वृद्धि भइरहेको संकेत गरेको छ।

सीएआरको अनुसन्धानअनुसार, बरामद गरिएका उपकरण तथा पार्टपुर्जाले हुथी विद्रोहीहरूले विकास गरिरहेका क्षेप्यास्त्र इरानको ‘खेबर शेकन’ ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्रको डिजाइनमा आधारित हुन सक्ने देखाएका छन्। खेबर शेकन ठोस इन्धनबाट सञ्चालन हुने र सटीक निशाना लगाउन सक्ने ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र हो। यसमा उडानका क्रममा दिशा परिवर्तन गर्ने क्षमता भएकाले केही हवाई रक्षा प्रणालीका लागि यसलाई रोक्न चुनौतीपूर्ण हुन सक्छ। उक्त क्षेप्यास्त्रको अधिकतम मारक दूरी करिब १,२०० माइल रहेको बताइएको छ। यद्यपि, हुथी विद्रोहीहरूले विकास गरिरहेका क्षेप्यास्त्रको वास्तविक क्षमता र मारक दूरीको स्वतन्त्र पुष्टि हुन बाँकी छ।

यो घटनाक्रम यस्तो समयमा सार्वजनिक भएको छ, जब पछिल्ला केही सातादेखि साउदी अरबमाथि हुथी विद्रोहीका आक्रमणलाई लिएर तनाव बढिरहेको खबर सार्वजनिक भइरहेका छन्। साउदी अरबको नेतृत्वमा लागू गरिएका प्रतिबन्ध तथा नाकाबन्दीसँग सम्बन्धित विवादले पनि क्षेत्रीय तनावलाई थप गहिरो बनाएको छ। अर्कोतर्फ, हर्मुज जलडमरूमध्य आसपास इरानसँग सम्बन्धित आक्रमण र तनावका कारण विश्वव्यापी तेल आपूर्ति तथा मूल्यमा पर्ने प्रभावबारे चिन्ता बढेको छ।

रिपोर्टअनुसार, सीएआरको अनुसन्धान यमनका अधिकारीहरूले जुलाईमा नियन्त्रणमा लिएका दुईवटा खेपमा आधारित छ। ती खेपमा क्षेप्यास्त्र निर्माणसँग सम्बन्धित उपकरण तथा पार्टपुर्जालाई अन्य सामानभित्र लुकाएर पठाइएको आशंका गरिएको छ। बरामद सामग्रीमा क्षेप्यास्त्रको मोटर र बाहिरी संरचना निर्माणका लागि विशेष रूपमा तयार पारिएका धातुका पार्टपुर्जा, उडानका क्रममा स्थिरता कायम राख्ने पखेटाजस्ता भाग तथा खेबर शेकन शृङ्खलाका ठोस इन्धनयुक्त रकेट मोटरसँग सम्बन्धित पार्टपुर्जा समावेश रहेको बताइएको छ।

ढुवानीसम्बन्धी कागजातमा चीनको एउटा कम्पनीको नामसमेत उल्लेख भएको छ। उक्त कम्पनी उच्च सटीकताका साथ धातुका पार्टपुर्जा निर्माण गर्ने र एयरोस्पेस उद्योगका लागि सामग्री आपूर्ति गर्ने क्षेत्रमा विशेषज्ञता राख्ने बताइएको छ। अनुसन्धानले केही पार्टपुर्जाको प्रयोग नागरिक प्रयोजनका लागि पनि हुन सक्ने देखाएको छ। तर, अन्य केही पार्टपुर्जाको बनावटले तिनको सम्भावित प्रयोग क्षेप्यास्त्र निर्माणमा हुन सक्ने संकेत गरेको छ।

यी निष्कर्ष पुष्टि भएमा हुथी विद्रोहीहरूको हतियार निर्माण क्षमता र लामो दूरीसम्म आक्रमण गर्न सक्ने सम्भावित क्षमतामा वृद्धि भइरहेको संकेत मिल्न सक्छ। यसले खाडी क्षेत्रको सुरक्षा, साउदी अरब र इजरायलको रक्षा तयारी तथा क्षेत्रीय द्वन्द्व थप विस्तार हुन सक्ने जोखिमलाई बढाउन सक्छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले पनि हुथी विद्रोहीहरूको व्यवहारको कडा आलोचना गरेका छन्। यद्यपि, चीनबाट आएका पार्टपुर्जाको आपूर्ति, तिनको अन्तिम प्रयोग र हुथी विद्रोहीहरूको क्षेप्यास्त्र विकास परियोजनाबीचको सम्बन्धबारे स्वतन्त्र पुष्टि तथा थप अनुसन्धान आवश्यक रहेको छ।