पणजी: भारतको जी-२० अध्यक्षतामा तेस्रो जी-२० अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय वास्तुकला कार्य समूह (आईएफएडब्ल्युजी) बैठक ६ जूनमा गोवामा शुरु भयो। बैठकमा भएको छलफल वित्त मन्त्रालय र रिजर्व ब्यांक अफ इण्डियाका साथै फ्रान्स र गणतन्त्र कोरिया (जो आईएफएडब्ल्युजीका सह-अध्यक्ष हुन्) द्वारा संचालित थियो। दुई दिने बैठकमा जी-२० सदस्य राष्ट्रहरू, आमन्त्रित देशहरू र विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय संघसंस्थाहरूका करिब एक सय प्रतिनिधि सहभागी थिए। बैठकमा विश्वव्यापी वित्तीय सुरक्षा जाल सुदृढ गर्ने, अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोषद्वारा एसडीआर विनियोजन र विश्वव्यापी ऋण जोखिम व्यवस्थापन जस्ता विषयमा छलफल भएको थियो।

बैठकमा विश्व अर्थतन्त्रलाई थप स्थायित्व र लचिलो बनाउनका लागि सहकार्य गर्ने विषयमा पनि छलफल भएको थियो। बैठकको पहिलो दिन उदीयमान र हरित पूँजी प्रवाहका बारेमा गहिरो छलफल गर्न सहज बनाउन ‘व्यवस्थित हरित संक्रमणतर्फ–लगानी आवश्यकता र पूँजी प्रवाहको जोखिम व्यवस्थापन’ सम्बन्धी उच्चस्तरीय गोष्ठी आयोजना गरिएको थियो। ग्लोबल फाइनान्सियल सेफ्टी नेटलाई सुदृढ गर्ने, विश्वव्यापी ऋण जोखिमलाई सम्बोधन गर्ने, २१औं शताब्दीका साझा विश्वव्यापी चुनौतीहरूलाई सम्बोधन गर्न बहुपक्षीय विकास ब्यांकहरू (एमडीबीहरू) लाई बलियो बनाउने, र दिगो पूँजी प्रवाह मुद्दाहरू मार्फत वित्तीय लचिलोपनलाई सुदृढ गर्ने जस्तै केन्द्रीय बैंकको प्रभावकारी मूल्याङ्कन मुद्राहरू कभरमा छन्।

गोष्ठीमा विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय संघसंस्थाका विज्ञहरुको सहभागिता रहेको थियो। यस बैठकको निरन्तरतामा, गोवाभर धेरै ‘जनसहभागिता’ कार्यक्रमहरू आयोजना भइरहेका छन्। जसमा वित्तीय साक्षरता शिविर र सचेतना अभियान, सिक्का मेला, वाकाथन, सरसफाई अभियान र क्विज प्रतियोगिता समावेश छन्। कार्यक्रमको उद्देश्य भारतको जी-२० अध्यक्षता र यसको विषय ‘वसुधैव कुटुम्बकम’ वा ‘एक पृथ्वी-एक परिवार-एक भविष्य’को बारेमा जागरूकता सिर्जना गर्ने हो।

तेस्रो आईएफएडब्ल्युजी बैठक जी-२० को लागि अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय संरचनाको सुधार र २१औं शताब्दीका विश्वव्यापी चुनौतीहरूलाई सम्बोधन गर्ने महत्त्वपूर्ण अवसर हो। यसअघि आईएफएडब्ल्युजीको पहिलो बैठक यसै वर्ष ३०-२१ जनवरीमा चण्डीगढमा भएको थियो भने दोस्रो बैठक मार्च ३० र ३१ मा पेरिसमा भएको थियो। ती बैठकहरूमा बहुपक्षीय विकास ब्यांकलाई सुदृढ गर्ने र ऋण सम्बन्धी चुनौतीहरूको सामना गर्ने विषयमा छलफल भएको थियो। छलफल भएको थियो।