कोलकाता:भारतको ऊर्जा क्षेत्रसँग सम्बन्धित विश्वव्यापी संवादलाई नयाँ आयाम दिने उद्देश्यले ‘इन्डिया इनर्जी विक २०२७’ को आयोजना कोलकातामा हुने भएको छ। भारतका पेट्रोलियम तथा प्राकृतिक ग्यासमन्त्री हरदीप सिंह पुरीले पश्चिम बंगालका सम्बन्धित मन्त्री तथा राज्यका उच्च अधिकारीहरूको उपस्थितिमा कोलकातालाई ‘इन्डिया इनर्जी विक २०२७’ को आयोजक सहरका रूपमा औपचारिक घोषणा गरेका हुन्।

कोलकातामा पहिलोपटक आयोजना हुन लागेको ‘इन्डिया इनर्जी विक’ को पाँचौँ संस्करण २८ देखि ३१ जनवरी २०२७ सम्म न्यु टाउन कन्भेन्सन सेन्टर, कोलकातामा आयोजना हुनेछ। यस वर्षको मुख्य विषय “नवप्रवर्तनलाई साकार पार्दै, ऊर्जा सुरक्षा सुनिश्चित गर्दै, भोलिको निर्माण” तय गरिएको छ।
आयोजकका अनुसार कार्यक्रममा विश्वभरबाट ७५ हजारभन्दा बढी ऊर्जा क्षेत्रका व्यवसायी तथा विशेषज्ञ र ७ सयभन्दा बढी अन्तर्राष्ट्रिय प्रदर्शक सहभागी हुने अपेक्षा गरिएको छ। सम्मेलनमा नीति–निर्माता, ऊर्जा क्षेत्रका उच्च अधिकारी, प्रविधि विज्ञ, लगानीकर्ता तथा उद्योग क्षेत्रका प्रतिनिधिहरूको सहभागिता रहनेछ।
ऊर्जा सुरक्षा र ऊर्जा संक्रमणमा केन्द्रित संवाद
विश्वको ऊर्जा परिदृश्य तीव्र गतिमा परिवर्तन भइरहेका बेला भारतको ऊर्जा माग पनि निरन्तर बढिरहेको छ। यही पृष्ठभूमिमा ऊर्जा सुरक्षा, किफायती ऊर्जा, दिगोपन तथा ऊर्जा संक्रमणसँग सम्बन्धित प्रविधि, लगानी र साझेदारी ‘इन्डिया इनर्जी विक २०२७’ का प्रमुख विषय बन्नेछन्।
पेट्रोलियम तथा प्राकृतिक ग्यासमन्त्री हरदीप सिंह पुरीले सम्मेलन भारतको ऊर्जा यात्रामा महत्वपूर्ण अवसर बन्ने अपेक्षा व्यक्त गरेका छन्। विशेषगरी जैविक इन्धन र हरित हाइड्रोजनजस्ता नयाँ ऊर्जा स्रोतको विकास तथा प्रयोगलाई सम्मेलनले प्राथमिकताका साथ अघि बढाउने बताइएको छ।
सम्मेलनमार्फत विश्वव्यापी ऊर्जा सुरक्षालाई बलियो बनाउने, दिगो विकासलाई गति दिने तथा ऊर्जा क्षेत्रका नयाँ प्रविधिलाई व्यापक रूपमा प्रयोगमा ल्याउने उपायबारे छलफल गरिनेछ।
पूर्वी भारतको ऊर्जा सम्भावना प्रस्तुत गर्ने अवसर
कोलकातामा सम्मेलन आयोजना हुनुले भारतको ऊर्जा क्षेत्रमा पूर्वी तथा पूर्वोत्तर भारतको बढ्दो महत्वलाई अन्तर्राष्ट्रिय समुदायसमक्ष प्रस्तुत गर्ने अवसर मिल्ने अपेक्षा गरिएको छ।
पश्चिम बंगालका गैरपरम्परागत तथा नवीकरणीय ऊर्जा स्रोत, सार्वजनिक उद्यम तथा औद्योगिक पुनर्निर्माण र उद्योग, वाणिज्य तथा उद्यम विभागका मन्त्री तापस रॉयले कोलकातामा सम्मेलन आयोजना हुनुले पश्चिम बंगालसहित पूर्वी भारतमा रहेका लगानीका अवसरलाई विश्वसामु प्रस्तुत गर्न सहयोग पुग्ने बताएका छन्।
त्यस्तै, पश्चिम बंगालका वित्तमन्त्री डा. स्वपन दासगुप्ताले पश्चिम बंगालको अशोकनगरमा भइरहेका नयाँ तेल तथा ग्याससम्बन्धी खोज र असम, झारखण्ड तथा ओडिसालगायत छिमेकी राज्यहरूको ऊर्जा सम्भावनाले पूर्वी भारतलाई भारतको उदीयमान ऊर्जा केन्द्रका रूपमा स्थापित गर्न सहयोग गरिरहेको बताएका छन्।
पश्चिम बंगालमा लगानी र रोजगारी बढ्ने अपेक्षा
पश्चिम बंगालका मुख्यमन्त्री शुभेन्दु अधिकारीले ‘इन्डिया इनर्जी विक २०२७’ को आयोजना राज्यमा ल्याउन सहयोग गरेको भन्दै केन्द्रीय पेट्रोलियम तथा प्राकृतिक ग्यास मन्त्रालयप्रति आभार व्यक्त गरेका छन्।
उनले घरेलु ग्यास आपूर्ति, हल्दिया रिफाइनरीको नयाँ इकाइ तथा उज्ज्वला योजनालगायत क्षेत्रमा केन्द्रबाट प्राप्त सहयोगको उल्लेख गरे। उनले उत्तर २४ परगना जिल्लाको अशोकनगरमा व्यावसायिक स्तरमा कच्चा तेल तथा प्राकृतिक ग्यासको अन्वेषण र उत्पादन भइरहेको विषयलाई पनि महत्वपूर्ण उपलब्धिका रूपमा प्रस्तुत गरे।
मुख्यमन्त्री अधिकारीका अनुसार सम्मेलन सफल रूपमा आयोजना हुन सकेमा पश्चिम बंगालमा नयाँ लगानी आकर्षित गर्न, सञ्चालनमा रहेका परियोजनाको विस्तार गर्न तथा रोजगारीका अवसर सिर्जना गर्न सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
विश्वव्यापी सहभागिता बढ्दो
पेट्रोलियम तथा प्राकृतिक ग्यास मन्त्रालयको संरक्षणमा आयोजना हुँदै आएको ‘इन्डिया इनर्जी विक’ ले सन् २०२३ मा बैङ्गलुरुबाट सुरुआत गरेयता आफ्नो आकार र अन्तर्राष्ट्रिय सहभागिता विस्तार गर्दै आएको छ।
सन् २०२६ मा गोवामा आयोजना भएको चौथो संस्करणमा ७५ हजारभन्दा बढी ऊर्जा क्षेत्रका व्यवसायी तथा विशेषज्ञ, ७ सयभन्दा बढी प्रदर्शक कम्पनी, १२० भन्दा बढी देशका सहभागी र ६ हजार ५ सयभन्दा बढी सम्मेलन प्रतिनिधि सहभागी भएका थिए।
त्यस कार्यक्रममा संयुक्त अरब इमिरेट्स, क्यानडा, नेदरल्यान्ड्स, ओमान, ब्रुनाइ, म्यानमार र तान्जानियालगायत देशका १७ मन्त्री तथा उपमन्त्री सहभागी भएका थिए। अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा मञ्च, बिम्सटेक तथा यूरेसियन इकोनोमिक युनियनजस्ता अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाले पनि सहभागिता जनाएका थिए।
यसले ऊर्जा सुरक्षा, लगानी, प्रविधि, ऊर्जा संक्रमण तथा बदलिँदो विश्व ऊर्जा बजारका विषयमा अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यको आवश्यकता बढ्दै गएको देखाएको आयोजकको भनाइ छ।
प्रविधि र नवप्रवर्तन मुख्य प्राथमिकता
‘इन्डिया इनर्जी विक २०२७’ मा तेल तथा ग्यास, तरलीकृत प्राकृतिक ग्यास, प्रशोधन तथा पेट्रोकेमिकल्स, हाइड्रोजन, जैविक इन्धन, डिजिटल प्रविधि र कृत्रिम बुद्धिमत्तालगायत ऊर्जा क्षेत्रका उदीयमान विषयमा प्रदर्शनी तथा सम्मेलन आयोजना गरिनेछ।
ऊर्जा सुरक्षा, किफायतीपन, प्रविधि, लगानी र दिगोपनबीचको अन्तरसम्बन्धलाई ध्यानमा राख्दै सम्मेलनले ऊर्जा क्षेत्रका व्यावहारिक चुनौतीको समाधान खोज्ने प्रयास गर्नेछ।
विशेषगरी विश्वका विकासशील तथा ग्लोबल साउथका देशहरूका लागि ऊर्जा सुरक्षा, पहुँचयोग्यता र दिगोपन सुनिश्चित गर्न आवश्यक प्रविधि, नवप्रवर्तन तथा साझेदारीका सम्भावनाबारे छलफल हुने अपेक्षा गरिएको छ।
कोलकाताबाट सुरु हुँदैछ नयाँ अध्याय
‘इन्डिया इनर्जी विक’ पहिलोपटक पूर्वी भारतमा आयोजना हुन लागेकाले कोलकाता सम्मेलनको नयाँ भौगोलिक केन्द्र बन्नेछ। यसबाट पूर्वी भारतका व्यवसाय, अनुसन्धान संस्था, ऊर्जा कम्पनी तथा अन्य सरोकारवालालाई अन्तर्राष्ट्रिय साझेदारसँग प्रत्यक्ष सम्पर्क स्थापित गर्ने अवसर प्राप्त हुने अपेक्षा गरिएको छ।
पाँचौँ संस्करणमा ऊर्जा क्षेत्रका ७५ हजारभन्दा बढी पेशेवर, ७ सयभन्दा बढी अन्तर्राष्ट्रिय प्रदर्शक तथा विश्वका विभिन्न देशका ऊर्जा क्षेत्रका निर्णयकर्ताको सहभागिता रहने अपेक्षा गरिएको छ।
प्रदर्शनी र सम्मेलनमार्फत नयाँ प्रविधि प्रदर्शन, लगानी तथा व्यावसायिक साझेदारी निर्माण र ऊर्जा क्षेत्रका रणनीतिक अवसर तथा चुनौतीबारे छलफल गरिनेछ।
‘इन्डिया इनर्जी विक’ बारे
‘इन्डिया इनर्जी विक’ भारतको प्रमुख विश्वव्यापी ऊर्जा मञ्चका रूपमा विकास भइरहेको छ। यसले सरकारका प्रतिनिधि, उद्योग क्षेत्रका उच्च अधिकारी, प्रविधि विज्ञ तथा नवप्रवर्तकलाई एउटै मञ्चमा ल्याएर सुरक्षित, दिगो र किफायती ऊर्जा भविष्य निर्माणका विषयमा संवाद गर्ने अवसर प्रदान गर्दै आएको छ।
पेट्रोलियम तथा प्राकृतिक ग्यास मन्त्रालयको संरक्षणमा आयोजना हुने ‘इन्डिया इनर्जी विक २०२७’ को आयोजना फेडरेसन अफ इन्डियन पेट्रोलियम इन्डस्ट्रीले गर्नेछ भने इन्फोर्मा मार्केट्स सम्मेलन आयोजकका रूपमा रहनेछ।
‘इन्डिया इनर्जी विक २०२७’ २८ देखि ३१ जनवरी २०२७ सम्म न्यु टाउन कन्भेन्सन सेन्टर, कोलकाता, भारतमा आयोजना हुनेछ।
थिम: “नवप्रवर्तनलाई साकार पार्दै, ऊर्जा सुरक्षा सुनिश्चित गर्दै, भोलिको निर्माण।”