नयाँ दिल्ली: इतिहासभन्दा राम्रो शिक्षक अरू कोही हुन सक्दैन। इतिहासले पुराना घटनाहरूलाई मात्र समेट्दैन, बरु भविष्यका लागि धेरै कुरा सिकाउँछ। जून ७ तारिखको विश्वको सात आश्चर्यमध्ये एक मानिने सङ्गमर्मरको धरोहर ‘ताजमहल’ सँग गहिरो सम्बन्ध छ। मुगल बादशाह शाहजहाँकी श्रीमती मुमताज महलको निधन आजकै दिन भएको थियो।
समयको चक्रसँगै यो दिन पुराना ऐतिहासिक सहमति, पहिलो क्रिकेट विश्वकप, युरोपेली संसदको निर्वाचन, भिडियो गेमका नयाँ प्रविधि, र खेलकुदका अनेकौँ आधुनिक आयामहरूको साक्षी बन्दै आएको छ।
जून ७ मा भएका प्रमुख ऐतिहासिक र समसामयिक घटनाहरू~
१४९४: तोर्देसिलास की संधि मार्फत स्पेन र पोर्चुगलले नयाँ विश्व (नयाँ भूभाग) को विभाजनमा ऐतिहासिक सहमति गरे।
१५३९: बक्सर नजिकै चौसाको युद्धमा अफगान शासक शेरशाह सूरीले मुगल बादशाह हुमायूँलाई पराजित गरे।
१५५७: इङ्गल्याण्डले फ्रान्सविरुद्ध युद्धको घोषणा गर्यो।
१६३१: मुगल बादशाह शाहजहाँकी रानी मुमताज बेगम (मुमताज महल) को ३९ वर्षको उमेरमा बुर्हानपुरमा आफ्नो १४औँ सन्तानलाई जन्म दिने क्रममा निधन भयो।
१६५४: लुई १४औँ फ्रान्सको राजा बने।
१६९२: जमैकामा आएको विनाशकारी भूकम्पमा परी करिब तीन हजार मानिसको मृत्यु भयो।
१७८०: लन्डनमा एन्टि-कैथोलिक दङ्गा सुरु भयो, जसमा करिब १०० जनाको ज्यान गयो।
१८९३: महात्मा गान्धीले दक्षिण अफ्रिकामा पहिलो पटक सविनय अवज्ञा (सिभिल डिसओबिडियन्स) आन्दोलनको प्रयोग गरे।
१९१४: प्रसिद्ध चलचित्र निर्देशक, लेखक तथा पत्रकार ख्वाजा अहमद अब्बासको पानीपतमा जन्म भयो।
१९२९: भ्याटिकन सिटी स्वतन्त्र राज्यका रूपमा स्थापित भयो र यसले पूर्ण सार्वभौम राष्ट्रको रूपमा मान्यता पायो।
१९४२: दोस्रो विश्वयुद्धको प्रशान्त मोर्चामा निर्णायक मोड ल्याउने ‘ब्याटल अफ मिडवे’ समाप्त भयो।
१९५४: प्रसिद्ध अङ्ग्रेज गणितज्ञ र कम्प्युटर वैज्ञानिक एलन ट्युरिङको निधन भयो।
१९६६: पूर्व अभिनेता रोनाल्ड रीगनले राजनीतिमा प्रवेश गरे र क्यालिफोर्नियाको गभर्नर निर्वाचित भए (पछि उनी अमेरिकाको राष्ट्रपति बने)।
१९६७: छ दिने युद्धका क्रममा इजरायली सैनिकहरू यरुशलेममा प्रवेश गरे।
१९७१: विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन (डब्ल्यूएचओ) ले पूर्वी पाकिस्तान (अहिलेको बङ्गलादेश) सँग जोडिएको भारतको सीमावर्ती क्षेत्रमा हैजाका कारण ३,००० मानिसको मृत्यु भएको पुष्टि गर्यो।
१९७४: भारतका चर्चित टेनिस खेलाडी महेश भूपतिको जन्म भयो।
१९७५: पहिलो क्रिकेट विश्वकप इङ्गल्याण्डमा सुरु भयो।
१९७५: ‘राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार’ लाई ‘राष्ट्रिय चलचित्र उत्सव’ मा परिणत गरियो र ‘कमलको फूल’ लाई यसको प्रतीक चिन्ह बनाइयो।
१९७९: भारतका दोस्रो उपग्रह भास्कर प्रथम सोभियत सङ्घको बियर्स लेकबाट अन्तरिक्षमा प्रक्षेपण गरियो।
१९९५: अमेरिकाका नर्मन थ्यागार्ड अन्तरिक्षको कक्षमा सबैभन्दा लामो समय बस्ने अमेरिकी अन्तरिक्ष यात्री बने।
१९९७: महेश भूपति ग्रान्ड स्लाम टेनिस उपाधि जित्ने पहिलो भारतीय खेलाडी बने।
१९९८: स्पेनका कार्लोस मोयाले फ्रेन्च ओपनको पुरुष एकल उपाधि जिते।
१९९९: श्रीलङ्कामा प्रचलित पुराना अध्यागमन (इमिग्रेसन) नियमहरू खारेज गरिए।
१९९९: इन्डोनेसियामा सन् १९५५ पछि पहिलो पटक लोकतान्त्रिक निर्वाचन सम्पन्न भयो।
२०००: अमेरिकी अदालतले प्रविधि कम्पनी माइक्रोसफ्टलाई दुई भागमा विभाजन गर्न निर्देशन दियो।
२००२: भारतका पूर्व उपराष्ट्रपति तथा कार्यवाहक राष्ट्रपति बासप्पा दनप्पा जत्ती (बी. डी. जत्ती) को निधन भयो।
२००४: इजरायली मन्त्रीपरिषद्ले गाजा क्षेत्रबाट आफ्ना बस्तीहरू हटाउने प्रस्तावलाई स्वीकृति दियो।
२००६: भारत सरकारले नेपालको आर्थिक पुनरुत्थान र पुनर्निर्माणका लागि एक अर्ब रुपैयाँ अनुदान दिने निर्णय गर्यो।
२००६: इराकमा अलकायदाका स्वघोषित प्रमुख तथा कट्टरपन्थी उग्रवादी अबु मुसाब अल जरकावी अमेरिकी हवाई आक्रमणमा मारिए।
२००७: अमेरिकाले साउदी अरबका पूर्व राजदूत प्रिन्स बान्द्रे बिन सुल्तानको हतियार दलालीमा करोडौँ पाउण्डको घोटाला खुलासा गर्यो।
२००८: उत्तर प्रदेश सरकारले एलपीजी (रसोई ग्यास) मा लाग्दै आएको ४% भ्याट पूर्ण रूपमा हटाउने घोषणा गर्यो।
२०१७: म्यानमार वायुसेनाको विमान अण्डमान सागरमा दुर्घटनाग्रस्त हुँदा ११२ जनाको मृत्यु भयो।
२०१८: अमेरिकी अन्तरिक्ष एजेन्सी नासाको क्युरियोसिटी रोभरले मङ्गल ग्रहको प्राचीन तालको फेदमा जैविक पदार्थ फेला पार्यो।
२०१८: केरलमा मनसुन सुरु भयो र गुजरात पुलिसले ‘अपरेशन डेल्टा Hन्ट’ अन्तर्गत ५०१ बङ्गलादेशी नागरिकलाई नियन्त्रणमा लियो।
२०१९: संयुक्त राष्ट्र सङ्घ (यूएन) द्वारा पहिलो पटक आधिकारिक रूपमा ‘विश्व खाद्य सुरक्षा दिवस’ मनाइयो।
२०१९: अवैध आप्रवासनको मुद्दामा मेक्सिको र अमेरिकाबीच महत्त्वपूर्ण सम्झौता भयो, जसका कारण अमेरिकाले मेक्सिकन सामानमा लगाउने भनिएको कर टर्यो।
२०२०: विश्वभर कोभिड-१९ महामारीका कारण ज्यान गुमाउनेको सङ्ख्या ४ लाख नाघ्यो र कुल सङ्क्रमितको सङ्ख्या करिब ७० लाख पुग्यो।
२०२१: भारतको महाराष्ट्रमा रहेको एक केमिकल कम्पनीमा भीषण आगलागी हुँदा १८ जना श्रमिकको मृत्यु भयो।
२०२१: रुसी वैज्ञानिकहरूले साइबेरियाको हिउँमुनि (पर्माफ्रोस्ट) २४,००० वर्षदेखि जमेर रहेको एउटा प्राचीन सूक्ष्म जीवलाई सफलतापूर्वक पुनर्जीवित गरे।
२०२२: दक्षिण अफ्रीकाका पूर्व राष्ट्रपति जेकब गेडलीहलेकिसा ज़ूमाको कार्यकालमा भएको भ्रष्टाचारका आरोपी ‘गुप्ता ब्रदर्स’ (राजेश र अतुल गुप्ता) लाई यूएईमा पक्राउ गरियो।
२०२२: पाकिस्तानको बलुचिस्तानमा बस खोंचमा खस्दा २२ जनाको मृत्यु भयो र कङ्गोमा हीरा खानी भत्किँदा ६ जनाको ज्यान गयो।
२०२३: टर्कीको राष्ट्रपति निर्वाचनको दोस्रो चरणको मतदानबाट रेसेप तैयप एर्दोगान पुनः राष्ट्रपतिमा निर्वाचित भए।
७ जून २०२४ का प्रमुख घटनाहरू:
युरोपेली संसद निर्वाचन: ६–९ जून २०२४ बीच भएको यो विश्वकै सबैभन्दा ठूलो बहुराष्ट्रिय लोकतान्त्रिक निर्वाचनमध्ये एक थियो, जसको मतदान प्रक्रिया ७ जूनमा पनि जारी रह्यो।
विश्व खाद्य सुरक्षा दिवस: सुरक्षित खानाको महत्त्व र खाद्यजन्य रोग रोकथामका लागि विश्वभर चेतनामूलक कार्यक्रमहरू आयोजना गरिए।
आईसीसी टी–२० विश्वकप २०२४: अमेरिका र वेस्ट इन्डिजको संयुक्त आयोजनामा जारी (१-२९ जून) यो प्रतियोगिता विश्व खेलकुदको प्रमुख आकर्षण बन्यो।
जून २०२५ का प्रमुख घटनाहरू:
ईद उल अजहा (बकर ईद): नेपाल, भारत, पाकिस्तान, साउदी अरब लगायत धेरै देशहरूमा ७ जून २०२५ मा यो पर्व धार्मिक हर्षोल्लासका साथ मनाइयो।
क्रिटेरियम दु डोफिने २०२५: प्रसिद्ध साइक्लिङ प्रतियोगिताको यो संस्करणको विजेता ताडेज पोगाचर बने।
समर गेम फेस्ट २०२५: यस गेमिङ उत्सव अन्तर्गत विश्वका चर्चित भिडियो गेमहरूको नयाँ घोषणा र ट्रेलरहरू सार्वजनिक गरिए।
जुन ७ का प्रमुख दिवसहरू:
विश्व खाद्य सुरक्षा दिवस (विश्वभर)
झण्डा दिवस (पेरु)
पत्रकार दिवस (अर्जेन्टिना)
सङ्घ विघटन दिवस (नर्वेको स्वतन्त्रता दिवस)
About Author
