देवेन्द्र के. ढुङगाना

भारतका लागि अमेरिकी राजदूत सर्जियो गोरले भारत र अमेरिकाबीचको सम्बन्ध थप सुदृढ हुँदै गएको बताएका छन्। उनले रक्षा, व्यापार र कूटनीतिका क्षेत्रमा बढ्दो सहकार्यसँगै दुवै देशका उच्चस्तरीय नेताबीचको भेटघाटसमेत तीव्र भएको उल्लेख गरेका छन्।
गोरका अनुसार अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आगामी जी–२० शिखर सम्मेलनका क्रममा भेट्न चाहने पहिलो नेतामध्ये भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी पनि प्रमुख हुने सम्भावना छ। उनले ट्रम्प र मोदीबीचको व्यक्तिगत सम्बन्ध तथा दुई देशबीच सुदृढ हुँदै गएको सहकार्यलाई यसको मुख्य कारणका रूपमा प्रस्तुत गरेका छन्।
डिसेम्बरमा अमेरिकाको फ्लोरिडामा हुने जी–२० शिखर सम्मेलनमा प्रधानमन्त्री मोदीको सहभागिता केवल सम्मेलनमा सीमित नहुने सम्भावना रहेको गोरले बताएका छन्। यद्यपि, ट्रम्प र मोदीबीच औपचारिक द्विपक्षीय भेटवार्ता हुने विषयमा भने अहिलेसम्म निश्चित निर्णय भइसकेको छैन।
गोरले भने, “राष्ट्रपतिले प्रधानमन्त्रीलाई आफ्नो मित्रका रूपमा हेर्नुहुन्छ। त्यसैले उहाँको त्यो भ्रमण केवल सामूहिक बैठकमा सीमित हुनेछैन भन्ने मेरो अनुमान छ।”
ट्रम्पले भारत भ्रमणलाई अझै सम्झन्छन्
अमेरिकी राजदूत गोरले राष्ट्रपति ट्रम्पले आगामी वर्ष पुनः भारत भ्रमण गर्न सक्ने संकेतसमेत दिएका छन्। उनका अनुसार ट्रम्पले सन् २०२० मा गरेको भारत भ्रमणलाई अझै सकारात्मक रूपमा सम्झिरहेका छन्।
गोरले भने, “जब–जब म उहाँसँग कुरा गर्छु, उहाँले भारत भ्रमणलाई निकै आत्मीयतापूर्वक सम्झनुहुन्छ। उहाँले त्यहाँको अविश्वसनीय अनुभव, भेटेका मानिसहरू र आफ्ना प्रिय मित्रj प्रधानमन्त्रीलाई विशेष रूपमा सम्झनुहुन्छ।”

भारत–अमेरिका व्यापार सम्झौता अन्तिम चरणमा
गोरले भारत र अमेरिकाबीच प्रस्तावित व्यापार सम्झौतालाई अन्तिम रूप दिने प्रक्रिया पनि अघि बढिरहेको बताएका छन्। अमेरिकी सर्वोच्च अदालतको पछिल्लो फैसलापछि सम्झौताका केही विषय पुनरावलोकन भइरहेको भए पनि दुवै देश सम्झौताको निकै नजिक पुगेको उनको भनाइ छ।
उनले भने, “सर्वोच्च अदालतको दुर्भाग्यपूर्ण निर्णयपछि व्यापार सम्झौतालाई पुनः काम गरिँदैछ, तर हामी सम्झौताबाट निकै नजिक छौँ।”
गोरले आगामी केही महिनाभित्र सम्झौता टुंगोमा पुग्ने आशा व्यक्त गरे। उनले यति ठूलो स्तरको व्यापार सम्झौताको वार्तामा समय लाग्नु स्वाभाविक भएको पनि बताए।
उनका अनुसार, “मानिसहरूले मलाई सोध्छन्—‘एक वर्ष भइसक्यो।’ तर युरोपेली संघले दुई दशकभन्दा बढी समयदेखि वार्ता गरिरहेको छ र अझै सम्झौता पूरा भएको छैन। हामी अन्य धेरै साझेदारको तुलनामा निकै अगाडि छौँ।”
अमेरिकी राजदूतले प्रस्तावित व्यापार सम्झौता भारत र अमेरिका दुवैका लागि लाभदायक हुने दाबी गरेका छन्। उनका अनुसार नयाँदिल्ली र वासिङ्टन दुवैले यस सम्झौताबाट सिर्जना हुन सक्ने आर्थिक अवसरलाई महत्त्व दिएका छन्।

दुई देशबीचको व्यापार पाँच सय अर्ब डलर पुर्‍याउने लक्ष्य
हाल भारत र अमेरिकाबीचको द्विपक्षीय व्यापार करिब दुई सय चालीस अर्ब अमेरिकी डलर पुगेको छ। प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी र राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आगामी केही वर्षमा दुई देशबीचको व्यापारलाई पाँच सय अर्ब अमेरिकी डलर पुर्‍याउने लक्ष्य राखेका छन्।
गोरका पछिल्ला अभिव्यक्तिले भारत–अमेरिका सम्बन्धमा रक्षा र कूटनीतिसँगै व्यापारिक सहकार्यलाई पनि उच्च प्राथमिकता दिइएको संकेत गरेको छ। जी–२० शिखर सम्मेलनका क्रममा मोदी र ट्रम्पबीच उच्चस्तरीय भेटवार्ता भएमा दुई देशबीचको आगामी सहकार्यका विषयमा थप महत्वपूर्ण छलफल हुने अपेक्षा गरिएको छ।