नयाँ दिल्ली: २८ जुलाईको इतिहासमा प्रथम विश्वयुद्धको सुरुवात, पेरुको स्वतन्त्रता र विश्व हेपाटाइटिस दिवस जस्ता प्रमुख घटनाहरू समावेश छन्।
देश-दुनियाको इतिहासमा २८ जुलाईको तारिखमा दर्ता भएका अन्य महत्वपूर्ण ऐतिहासिक घटनाहरूको क्रमैसँग विवरण यस प्रकार छ~
१५८६: इङ्गल्यान्ड फर्किएपछि सर थोमस ह्यारियोटले युरोपलाई आलुको बारेमा बताए।
१७४१: क्याप्टेन बेरिङले माउन्ट सेन्ट एलियास, अलास्काको खोज गरे।
१७४२: प्रसिया र अस्ट्रियाले शान्ति सम्झौतामा हस्ताक्षर गरे।
१८२१: पेरुले स्पेनबाट आफ्नो स्वतन्त्रताको घोषणा गर्यो।
१८५८: औंठाछाप (फिंगर प्रिन्ट) लाई पहिचानको राम्रो माध्यम बताउने सर विलियम जेम्स हर्सेलको जन्म।
१८६६: अमेरिकामा नापको मेट्रिक प्रणालीलाई वैधानिक मान्यता प्राप्त भयो।
१९१४: अस्ट्रिया-हंगेरीद्वारा सर्बियामाथि युद्धको घोषणासँगै पहिलो विश्वयुद्ध सुरु भयो।
१९१४: एस.एस. कामागाटा मारु जहाजलाई भ्याङ्कुभरबाट निकालेर भारततर्फ रवाना गरियो।
१९५८: अमेरिकामा ‘नेशनल एरोनोटिक्स एन्ड स्पेस एक्ट’ पारित भयो, जसबाट नासा को जग बस्यो।
१९७६: चीनको ताङशानमा ८.३ म्याग्निच्युडको विनाशकारी भूकम्प आयो, जसमा लाखौं मानिसको मृत्यु भयो।
१९७९: चरण सिंह भारतका पाँचौं प्रधानमन्त्री बने।
१९९५: भियतनाम आसियान को सदस्य बन्यो।
२००१: पाकिस्तानका पूर्व विदेशमन्त्री मोहम्मद सिद्धिकी खान कान्जुको हत्या भयो।
२००४: इराकको बाकुबा सहरमा एउटा प्रहरी भर्ना केन्द्रमा भएको विस्फोटमा ६८ जनाको मृत्यु।
२००५: खगोलविद्हरूले सौर्यमण्डलको एउटा ठूलो बरफिलो पिण्ड ‘एरिस’ को खोज गरे। यसलाई सुरुमा हाम्रो सौर्यमण्डलको दसौं ग्रह भनिएको थियो।
२००५: आइरिस रिपब्लिकन आर्मी (आईआरए) ले आफ्नो सशस्त्र सङ्घर्ष रोक्ने घोषणा गर्यो र लोकतान्त्रिक तरिकाले आफ्नो अभियान चलाउने कुरा बतायो।
२००७: पाकिस्तान सरकारले विवादित लाल मस्जिदलाई अनिश्चितकालका लागि बन्द गर्ने घोषणा गर्यो।
२००८: असंलग्न राष्ट्रहरूको मन्त्रिस्तरीय बैठकमा भाग लिन भारतका विदेशमन्त्री प्रणव मुखर्जी तेहरान रवाना भए।
२००९: नाइजेरियाली सेनाले मैदुगुरीमा बोको हरामका नेता मोहम्मद युसुफको ठेगाना र घरमा गोलाबारी गर्यो।
२००९: टर्क्स र केकोस द्वीपसमूह नजिकै लगभग २०० हाइटीय प्रवासीहरूलाई लगिरहेको एउटा डुङ्गा डुब्दा १५ जनाको मृत्यु भयो र ६५ भन्दा बढी बेपत्ता भए।
२०१०: चीनको नानजिङ सहरमा एउटा प्लास्टिक फ्याक्ट्रीमा भएको भीषण विस्फोटमा कम्तीमा १२ जनाको मृत्यु भयो र सयौं घाइते भए।
२०११: ओल्यान्टा उमालाले पेरुको राष्ट्रपति पदको शपथ लिए।
२०११: अफगानिस्तानको उरुजगान प्रान्तमा तालिवानको हिंस्रक आक्रमणमा बीबीसी पत्रकार अहमद ओमेद खपुलवाकसहित २१० भन्दा बढी मानिस मारिए।
२०१२: सन् २०१२ को ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक खेलको आधिकारिक रूपमा लन्डनमा उद्घाटन भयो।
२०१२: चीनकी महिला पौडीबाज ये शीवेनले ४०० मिटर व्यक्तिगत मेडले स्पर्धामा स्वर्ण पदक जित्दै नयाँ विश्व कीर्तिमान कायम गरिन्।
२०१२: भारतको असम राज्यमा बोडो र मुस्लिम प्रवासीहरूबीच भड्किएको जातीय हिंसामा कम्तीमा ५८ जना मारिए र दुई लाखभन्दा बढी विस्थापित भए।
२०१३: पोप फ्रान्सिसले रियो डि जेनेरियोको कोपाकबाना बीचमा विश्व युवा दिवस २०१३ को समापन समारोहको अध्यक्षता गरे, जसमा करिब ३० लाख मानिस सहभागी थिए।
२०१३: विस्फोटमा कम्तीमा आठ जना प्रहरी मारिए।
२०१३: लिबियाको बेनगाजी नजिकै कोइफिया जेलबाट १,१०० भन्दा बढी कैदीहरू फरार भए।
२०१४: संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषद्ले गाजामा तत्काल र बिना सर्त मानवीय युद्धविरामको अपिल गर्यो, तर इजरायल र हमास यसमा सहमत भएनन्।
२०१५: भारतको बिहारका तत्कालीन मुख्यमन्त्री नितिश कुमारले किशनगञ्ज कृषि कलेजको नाम पूर्व राष्ट्रपति डा. कलामको नाममा राख्ने घोषणा गरे।
२०१५: लिबियाको तट नजिकै भूमध्य सागरमा प्रवासीहरूले भरिएको एउटा डुङ्गा डुब्दा १३ जनाको शव बरामद गरियो।
२०१५: मिस्र (इजिप्ट) मा काहिरा नजिकै ओबौर सिटीको एउटा फर्निचर फ्याक्ट्रीमा भीषण आगलागी हुँदा कम्तीमा २५ जनाको मृत्यु भयो।
२०१६: हिलेरी क्लिन्टन कुनै प्रमुख अमेरिकी राजनीतिक दलबाट राष्ट्रपति पदको मनोनयन पाउने पहिलो महिला बनिन्।
२०१६: सिरियाली विद्रोही समूह अल-नुस्रा फ्रन्टले अल-कायदाबाट अलग हुने र ‘जबहत फतेह अल-शाम’ नामबाट काम गर्ने घोषणा गर्यो।
२०१७: पाकिस्तानको सर्वोच्च अदालतले पानामा पेपर्स लिक प्रकरणमा प्रधानमन्त्री नवाज शरीफलाई दोषी ठहर गर्दै उहाँलाई आजीवन पदका लागि अयोग्य घोषित गर्यो।
२०१७: अमेरिकी सिनेटद्वारा रुसमाथि नयाँ प्रतिबन्धहरूलाई स्वीकृति दिइयो।
२०१८: भारत सरकारले ‘विश्व हेपाटाइटिस दिवस’ को अवसरमा नयाँ दिल्लीमा राष्ट्रिय भाइरल हेपाटाइटिस नियन्त्रण कार्यक्रम सुरु गर्यो।
२०१८: इन्डोनेसियाको लोम्बोक टापुमा ६.४ म्याग्निच्युडको शक्तिशाली भूकम्प आयो, जसमा धेरै घरहरू ढले र जनधनको क्षति भयो।
२०१८: अमेरिकाको क्यालिफोर्निया राज्यमा भीषण डढेलो फैलियो, जसबाट भारी विनाश भयो।
२०१९: अफगानिस्तानको राजधानी काबुलमा उपराष्ट्रपति पदका उम्मेदवार अमरुल्लाह सालेहको कार्यालयमा भएको आत्मघाती हमलामा करिब २० जनाको मृत्यु र ५० भन्दा बढी घाइते भए।
२०२०: इरानमा कोभिड-१९ बाट एकै दिनमा रेकर्ड २३५ जनाको मृत्यु दर्ता भयो।
२०२१: लिङ्गायत नेता बसवराज बोम्मईले कर्नाटकको नयाँ मुख्यमन्त्रीका रूपमा शपथ लिए।
२०२२: प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले चेन्नईको जवाहरलाल नेहरू स्टेडियममा ४४औं चेस ओलम्पियाडको उद्घाटन गरे।
२०२२: राजस्थानको बाडमेर नजिकै वायुसेनाको मिग-२१ ट्रेनर विमान दुर्घटनाग्रस्त भयो, जसमा दुई जना पाइलट सहिद भए।
२०२३: महाराष्ट्रका आदित्य एस सामन्त स्विट्जरल्यान्डमा बील मास्टर्स टुर्नामेन्टको क्रममा भारतका ८३औं ग्रान्डमास्टर बने।
२०२३: सुरक्षा मामिलाअन्तर्गत अमेरिकी रक्षा मन्त्रालयले ताइवानका लागि ३४५ मिलियन डलरको सैन्य सहायता प्याकेजको घोषणा गर्यो।
२०२४: निसानाबाज (सुटर) मनु भाकरले पेरिस ओलम्पिक २०२४ मा महिला १० मिटर एयर पेस्तोल प्रतिस्पर्धामा कास्य पदक जितिन्। उनी ओलम्पिकमा सुटिङ पदक जित्ने पहिलो भारतीय महिला बनिन्।
२०२४: श्रीलंकाको महिला क्रिकेट टोलीले फाइनलमा भारतलाई ८ विकटले हराएर महिला टी-२० एशिया कपको उपाधि जित्यो।
२०२४: दिल्लीको ओल्ड राजेन्द्र नगरको एउटा कोचिङ सेन्टरको बेसमेन्टमा पानी भरिँदा तीन जना युपीएससी परीक्षार्थीहरूको मृत्यु भयो।
२०२५: उत्तर प्रदेशका मुख्यमन्त्री योगी आदित्यनाथ राज्यमा सबैभन्दा लामो समयसम्म मुख्यमन्त्री पदमा रहने पहिलो नेता बने।
२०२५: अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले रुसलाई युक्रेनमा युद्ध समाप्त गर्नका लागि १२ दिनको नयाँ अल्टिमेटम दिए।
२०२५: गाजा क्षेत्रमा इजरायली आक्रमणमा ८० भन्दा बढी प्यालेस्टिनीहरू मारिए।
२८ जुलाईमा जन्मेका व्यक्तिहरू~
११६५: इब्न अरबी – अरबी भाषाका प्रसिद्ध सुफी कवि, साधक तथा विचारक।
१८५८: सर विलियम जेम्स हर्सेल – औंठाछाप (फिंगरप्रिन्ट) लाई पहिचानको माध्यम बनाउने व्यक्ति।
१८६६: बिट्रिक्स पटर – प्रसिद्ध बाल साहित्यकार तथा चित्रकार।
१८८७: मार्सेल डुस्याम्प – महान फ्रान्सेली कलाकार।
१९०२: चौधरी चरण सिंह – भारतका पाँचौं प्रधानमन्त्री।
१९०९: कासु ब्रह्मानन्द रेड्डी – भारतीय राष्ट्रिय कांग्रेसका राजनीतिज्ञ, जो आन्ध्र प्रदेशका मुख्यमन्त्री थिए।
१९२५: बारुक ब्लमबर्ग – हेपाटाइटिस खोपको खोज गर्ने नोबेल पुरस्कार विजेता।
१९२७: रामेश्वर ठाकुर – भारतीय राष्ट्रिय कांग्रेसका नेता तथा उडिसा, आन्ध्र प्रदेश, कर्नाटक र मध्य प्रदेशका पूर्व राज्यपाल।
१९२९: ज्याकलिन क्यानेडी ओनासस – अमेरिकाकी पूर्व प्रथम महिला तथा फ्यासन आइकन।
१९४५: जिम डेभिस – प्रसिद्ध कार्टुनिस्ट (गार्फिल्ड कमिक्सका रचनाकार)।
१९५४: ह्युगो चावेज – भेनेजुएलाका पूर्व राष्ट्रपति।
१९५७: अनिल जनविजय – हिन्दीका कवि, लेखक तथा रुसी र अंग्रेजी भाषाका साहित्य अनुवादक।
१९५८: टेरी फक्स – क्यानडाका महान धावक तथा क्यान्सर अनुसन्धानकर्ता।
१९८३: सुविज्ञ शर्मा – भारतीय कलाकार, चित्रकार तथा उद्यमी।
१९८३: धनुष – लोकप्रिय भारतीय अभिनेता तथा गायक।
१९८३: दुलकर सलमान – प्रसिद्ध दक्षिण भारतीय (मलयालम) अभिनेता।
१९८६: हुमा कुरैशी – लोकप्रिय बलिउड अभिनेत्री।
२८ जुलाईमा भएका निधनहरू~
१५४०: थोमस क्रमवेल – इङ्गल्यान्डका राजा हेनरी आठौंका मुख्यमन्त्री तथा प्रभावशाली राजनीतिज्ञ।
१७४१: एन्टोनियो भिभाल्डी – इटालीका महान बारोक संगीतकार तथा भायोलिनवादक।
१७५०: जोहान सेबास्टियन बाच – जर्मनीका विश्व-प्रसिद्ध र महान संगीतकार।
१७९४: म्याक्सिमिलियन रोबस्पियर – फ्रान्सको क्रान्तिका सबैभन्दा प्रभावशाली र प्रमुख नेताहरूमध्ये एक।
१९७२: चारु मजुमदार – ‘भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी’ का नेता, जसले १९६७ मा सत्ताविरुद्ध नक्सलवादी आन्दोलनको सुरुवात गरेका थिए।
२००९: लीला नायडू – प्रसिद्ध भारतीय अभिनेत्री तथा पूर्व मिस इन्डिया।
२०१६: महाश्वेता देवी – भारतकी सामाजिक कार्यकर्ता तथा लेखिका।
२०१७: इन्द्र कुमार – भारतीय हिन्दी सिनेमाका प्रसिद्ध सहायक अभिनेताहरूमध्ये एक।
२०१९: जयपाल रेड्डी – पूर्व केन्द्रीय मन्त्री तथा वरिष्ठ कांग्रेस नेता।
२०२०: कुमकुम – हिन्दी सिनेमा (बलिउड) की दिग्गज र लोकप्रिय अभिनेत्री।
२८ जुलाईका महत्वपूर्ण अवसर तथा उत्सवहरू~
विश्व हेपाटाइटिस दिवस: हेपाटाइटिसको खोप खोज्ने बारुक ब्लमबर्गको जन्मजयन्तीको अवसरमा कलेजो (लिभर) को स्वास्थ्य र हेपाटाइटिसप्रतिको सचेतनाका लागि यो दिवस मनाइन्छ।
विश्व प्रकृति संरक्षण दिवस: प्राकृतिक स्रोतसाधनको संरक्षण र वातावरणीय सन्तुलनको सन्देश दिनका लागि यो दिवस मनाइन्छ।









