​नयाँ दिल्ली: ३ जुलाईको इतिहास देश र दुनियाका लागि निकै महत्त्वपूर्ण छ। यसै दिन सन् १९०८ मा बाल गङ्गाधर तिलकलाई ब्रिटिस सरकारले पक्राउ गरेको थियो। सन् १९६२ मा अल्जेरियाले स्वतन्त्रता पायो। हरेक वर्ष ३ जुलाईका दिन पर्यावरण संरक्षणका लागि अन्तर्राष्ट्रिय प्लास्टिक झोला मुक्त दिवस पनि मनाइन्छ।
​३ जुलाईका महत्त्वपूर्ण घटनाहरू~
​१६०८: क्यानडामा सामुएल डी च्याम्प्लेनद्वारा क्युबेक सहरको स्थापना गरियो।
​१६६१: पोर्चुगलले बम्बई (अहिलेको मुम्बई) ब्रिटिस राजा चार्ल्स द्वितीयलाई उपहारस्वरूप दियो।
​१७२०: स्वीडेन र डेनमार्कले शान्ति सम्झौतामा हस्ताक्षर गरे।
​१७६०: मराठा सेनाले दिल्लीमा आफ्नो कब्जा जमाएको थियो।
​१७७८: प्रसाले अस्ट्रियाविरुद्ध युद्धको घोषणा गर्‍यो।
​१८६३: गेटिसबर्गको युद्ध युनियन (सङ्घ) को जितसँगै समाप्त भयो।
​१८७६: मोन्टेनेग्रोले टर्कीविरुद्ध युद्धको घोषणा गर्‍यो।
​१८८४: पत्रकार चार्ल्स डोले विश्वको पहिलो स्टक इन्डेक्स बनाए। यसलाई ‘डो जोन्स रेलरोड एभरेज’ भनियो।
​१९०८: ब्रिटिस सरकारले भारतीय स्वतन्त्रता सेनानी बाल गङ्गाधर तिलकलाई देशद्रोहको आरोपमा पक्राउ गर्‍यो।
​१९२८: जेएल बेयर्डले लन्डनमा पहिलो पटक रङ्गीन टेलिभिजनको प्रसारण गरे।
​१९३८: हाइन्ज हिलरले जर्मनीमा पहिलो सफल हेलिकप्टर उडान भरे।
​१९४७: सोभियत सङ्घले मार्शल योजनामा भाग लिन अस्वीकार गर्‍यो।
​१९४७: जम्मु र कश्मिरका शासक महाराजा हरि सिंहले विलयको लिखत (इन्स्टुमेन्ट ऑफ एक्सेशन) मा हस्ताक्षर गरे, जसले गर्दा यो राज्य भारतीय सङ्घमा विलय भयो।
​१९६२: १३२ वर्षको फ्रान्सेली शासनपछि अल्जेरियाले स्वतन्त्रता पायो।
​१९७२: भारत-पाकिस्तान युद्धपछि शिमला सम्झौतामा हस्ताक्षर भयो।
​१९७९: कोलकाताको गंगा नदीमा पश्चिम बङ्गालको प्रसिद्ध विद्यासागर सेतुको निर्माण सुरु भयो। यो पुल १० अक्टोबर १९९२ मा हुग्ली नदी पुल आयोगद्वारा सञ्चालनमा ल्याइएको थियो।
​१९८६: दुई वर्षको नवीकरण परियोजनापछि, राष्ट्रपति रोनाल्ड रेगनद्वारा न्युयोर्क सहरमा ‘स्ट्याच्यु अफ लिबर्टी’ लाई जनताका लागि पुनः खुल्ला गरियो।
​१९८८: फारसको खाडीमा अमेरिकी नौसेनाले गल्तीवश इरानको यात्रुवाहक विमानलाई खसालिदियो, जसमा २९० जनाको मृत्यु भयो।
​१९८९: सोभियत सङ्घका पूर्व राष्ट्रपति आन्द्रेई ग्रोमिकोको निधन।
​१९९२: रियो दि जेनेरियो (ब्राजिल) मा पृथ्वी सम्मेलनको सुरुवात भयो।
​१९९९: कुवेतमा ५० सदस्यीय संसदीय निर्वाचन सम्पन्न भयो।
​१९९९: भारत र पाकिस्तानबीच मे १९९९ मा सुरु भएको कारगिल युद्ध आधिकारिक रूपमा समाप्त भयो।
​२०००: लायसेनिया करासे फिजीको अन्तरिम प्रधानमन्त्री नियुक्त भए।
​२००४: रुसकी मारिया शारापोभा महिला विम्बलडन च्याम्पियन बनिन्।
​२००५: महेश भूपति र मेरी पियर्सले विम्बलडन टेनिसको मिश्रित युगल (मिक्स्ड डबल्स) उपाधि जिते।
​२००६: क्यारिबियन टापुमा ३५ वर्षपछि भारतीय क्रिकेट टोलीले पहिलो पटक जित दर्ता गर्‍यो।
​२००६: स्पेनले भारत विश्वकै तेस्रो ठुलो अर्थव्यवस्था बन्ने अपेक्षा व्यक्त गर्‍यो।
​२००७: विवादास्पद लेखक सलमान रुश्दीले आफ्नी पत्नी पद्म लक्ष्मीसँग सम्बन्धविच्छेद गर्ने घोषणा गरे।
​२००८: न्युयोर्कमा दलितहरूको सम्मेलन सुरु भयो।
​२००९: दिल्ली उच्च अदालतले एक ऐतिहासिक फैसला सुनाउँदै भारतीय दण्ड संहिता (आईपीसी) को धारा ३७७ अन्तर्गत समलिङ्गी सम्बन्धलाई अपराधको श्रेणीबाट बाहिर राख्यो र यसलाई वयस्कहरूबीच आपसी सहमतिमा वैध बनायो।
​२०१०: भारतका प्रधानमन्त्री मनमोहन सिंह र काङ्ग्रेस अध्यक्ष सोनिया गान्धीले दिल्लीको इन्दिरा गान्धी अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा विशाल र आधुनिक ‘टर्मिनल ३’ (टी३) को उद्घाटन गरे।
​२०१०: टेनिस स्टार सेरेना विलियम्सले वेरा ज्वोनारेभालाई हराउँदै आफ्नो चौथो विम्बलडन उपाधि जितिन्।
​२०११: मेक्सिकोको खाडीमा पर्यटकहरूको एउटा डुङ्गा डुब्दा २३ जना बेपत्ता भए।
​२०११: नाइजेरियाको उत्तर-पूर्वी भागमा बम विस्फोट र गोलीबारीमा कम्तीमा १० जनाको मृत्यु भयो।
​२०११: इन्डोनेसियाको उत्तरी सुलावेसी प्रान्तमा रहेको सोपुतान ज्वालामुखी विस्फोट भयो।
​२०१२: ब्याजदरमा हेरफेरको घोटालाका कारण बेलायतको बार्कलेज बैंकका मुख्य कार्यकारी बब डाइमन्डले आफ्नो पदबाट राजीनामा दिए।
​२०१२: इराकको दिवानिया सहरको एउटा बजारभित्र भएको ट्रक बम विस्फोटमा २५ जनाको मृत्यु भयो र ४० जना गम्भीर घाइते भए।
​२०१३: इजिप्टको सेनाले व्यापक विरोध प्रदर्शनपछि देशका तत्कालीन राष्ट्रपति मोहम्मद मोर्सीलाई पदबाट हटाएको थियो।
​२०१३: झारखण्ड राज्यमा नक्सलीहरूको आक्रमणमा ६ जना प्रहरी जवान सहिद भएका थिए।
​२०१४: भारतमा सरकारी कार्यालयहरूमा स्वच्छता अभियान सुरु गरिएको थियो।
​२०१४: भारतीय रेलवेद्वारा दिल्ली र आगराबीच चल्ने हाई-स्पीड ट्रेनको ट्रायल (परीक्षण) गरियो।
​२०१५: चीनको सिनजियाङ क्षेत्रको पिशान काउन्टीमा ६.५ तीव्रताको भूकम्पले ठुलो विनाश निम्त्यायो, जसमा कम्तीमा ४ जनाको मृत्यु भयो भने ४८ जना घाइते भए।
​२०१५: इजिप्टको ‘सिनाई प्रायद्वीप’ मा आतंकवादीहरूले सुरक्षा चौकीहरूमा घातक आक्रमण गरे, जसमा दर्जनौँ सुरक्षाकर्मी र आतंकवादीहरू मारिएका थिए।
​२०१६: पाकिस्तानको खैबर पख्तुनख्वा प्रान्तमा आएको भीषण बाढीका कारण कम्तीमा ३१ जनाको मृत्यु भएको थाल्यो।
​२०१६: बङ्गलादेशका गृहमन्त्रीले ढाका रेस्टुरेन्ट आक्रमणमा संलग्न सबै २० जना आतंकवादी मारिएको जानकारी दिएका थिए।
​२०१७: अचल कुमार ज्योति भारतको मुख्य निर्वाचन आयुक्त नियुक्त भए।
​२०१८: मलेसियाका पूर्व प्रधानमन्त्री नाजिब रजाकलाई पक्राउ गरियो।
​२०१९: लिबियाको त्रिपोलीमा रहेको एक डिटेन्सन सेन्टर (प्रवासी केन्द्र) मा भएको हवाई आक्रमणमा करिब ४० जनाको मृत्यु भयो र ८० जना घाइते भए।
​२०२१: जापानको अतामी सहरमा भारी वर्षापछि भयानक पहिरो गयो, जसमा धेरै घरहरू पुरिएका थिए।
​२०२२: उज्बेकिस्तानको काराकाल्पकस्तान क्षेत्रमा नयाँ संविधानलाई लिएर भएको हिंसात्मक विरोध प्रदर्शनमा धेरै मानिसको मृत्यु भयो।
​२०२४: उत्तर प्रदेशको हाथरसमा एउटा सत्सङ्गका क्रममा भएको भीषण भागदौड (स्ट्याम्पेड) मा १२१ जनाको दुःखद मृत्यु भयो।
​२०२५: भारतको रक्षा मन्त्रालयले सतहबाट हावामा प्रहार गर्ने मिसाइल र बख्तरबन्द गाडी खरिदका लागि ₹१ लाख करोडको प्रस्तावलाई स्वीकृति दियो।
​२०२५: भारत विरुद्ध इङ्गल्यान्डको दोस्रो टेस्ट म्याचका क्रममा शुभमन गिलले शानदार दोहोरो शतक प्रहार गरे।
​३ जुलाईमा जन्मिएका व्यक्तिहरू~
​१६१६: शाह शुजा (मुगल) – मुगल बादशाह शाहजहाँका छोरा।
​१८७८: जर्ज एम. कोहन – अमेरिकी “म्युजिकल कमेडीका जनक”।
​१८८३: महान लेखक फ्रान्ज काफ्काको प्रागमा जन्म भएको थियो।
​१८८६: रामचन्द्र दत्तात्रेय रानाडे – दर्शनशास्त्रका प्रसिद्ध विद्वान र इलाहाबाद विश्वविद्यालयमा दर्शन विभागका अध्यक्ष।
​१८८७: हंसा मेहता – भारतकी प्रसिद्ध समाजसेवी, स्वतन्त्रता सेनानी र शिक्षाविद्।
​१९४१: अदूर गोपालकृष्णन – मलयालम सिनेमा र भारतका शीर्ष चलचित्र निर्माताहरूमध्ये एक।
​१९५१: न्युजिल्यान्डका महान तीव्र गतिका बलर रिचर्ड ह्याडलीको जन्म।
​१९५२: रोहिन्टन मिस्त्री – प्रख्यात भारतीय-क्यानडेली उपन्यासकार।
​१९६२: अमेरिकी अभिनेता टम ह्यान्क्सको जन्म।
​१९६७: तिग्मांशु धुलिया – भारतीय चलचित्र निर्देशक र अभिनेता।
​१९७१: विकिलिक्सका संस्थापक जुलियन असान्जको जन्म।
​१९७९: आरती सिंह राव – भारतीय निशानेबाज (सुटर)।
​१९८०: हरभजन सिंह – भारतीय क्रिकेटर।
​१९८४: भारती सिंह – प्रख्यात स्ट्यान्ड-अप कमेडियन र टेलिभिजन होस्ट।
​३ जुलाईमा भएका निधनहरू~
​१९०४: थिओडोर हर्ज्ल – अस्ट्रियाली पत्रकार र आधुनिक राजनीतिक जायोनिज्मका संस्थापक।
​१९४८: मोहम्मद उस्मान – भारतीय सेनाका उच्च अधिकारी, जो भारत र पाकिस्तानको पहिलो युद्ध (१९४७-४८) मा सहिद भएका थिए।
​१९६९: ब्रायन जोन्स – प्रसिद्ध ब्रिटिस रक ब्यान्ड ‘द रोलिङ स्टोन्स’ का संस्थापक गिटारवादक।
​१९७१: जिम मोरिसन – विश्वप्रसिद्ध अमेरिकी गायक, गीतकार र रक ब्यान्ड ‘द डोर्स’ का मुख्य सदस्य।
​१९७३: लरेन्स ह्यामन्ड – प्रसिद्ध अमेरिकी आविष्कारक (ह्यामन्ड अर्गन बनाउने व्यक्ति)।
​१९९६: राज कुमार – हिन्दी चलचित्र अभिनेता।
​१९९९: मनोज कुमार पाण्डे – परमवीर चक्रबाट सम्मानित भारतीय सैनिक।
​२०१२: एन्ड्र्यु ग्रिफिथ – लोकप्रिय अमेरिकी अभिनेता र हास्य कलाकार।
​२०१५: योगेश कुमार सभरवाल – भारतको सर्वोच्च अदालतका ३६औँ भूतपूर्व प्रधानन्यायाधीश।
​२०१९: सुदर्शन अग्रवाल – उत्तराखण्ड, उत्तर प्रदेश र सिक्किमका भूतपूर्व राज्यपाल।
​२०२०: सरोज खान – हिन्दी सिनेमाकी प्रख्यात कोरियोग्राफर।
​२०२४: स्मरिता बिस्वास – भारतीय सिनेमा (हिन्दी र बङ्गाली चलचित्र) की प्रख्यात अभिनेत्री।
आजको महत्त्वपूर्ण दिवस~
​अन्तर्राष्ट्रिय प्लास्टिक झोला मुक्त दिवस (इंटरनेशनल प्लास्टिक बैग फ्री डे):
​हरेक वर्ष ३ जुलाईका दिन मनाइने ‘अन्तर्राष्ट्रिय प्लास्टिक झोला मुक्त दिवस’ प्लास्टिकका झोलाहरूले पर्यावरणमा पार्ने प्रभावका बारेमा चेतना जगाउन र दिगो (वातावरणमैत्री) विकल्पहरूको प्रयोगलाई बढावा दिन समर्पित छ।