नयाँ दिल्ली: ​तीन दशकभन्दा लामो समयको विस्थापनपछि कश्मीरी पण्डितहरूको एउटा अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिनिधिमण्डल आफ्नो जन्मभूमि कश्मीर फर्किएको छ। अमेरिका र युरोपसहित विश्वका विभिन्न देशबाट आएका यी विस्थापित कश्मीरी हिन्दूहरूले ३६ वर्षपछि पहिलोपटक आफ्नो मातृभूमिको माटो टेक्दा वातावरण निकै भावुक बनेको थियो। आफ्ना बाल्यकालका गल्लीहरू, वर्षौंदेखि बन्द रहेका पैतृक घरहरू र पुराना यादहरू ताजा हुँदा धेरैका आँखा रसाएका थिए। विगत तीन दिनदेखि यो टोलीले दक्षिण, सेन्ट्रल र उत्तरी कश्मीरका विभिन्न इलाकाहरूको भ्रमण गर्दै स्थानीय बासिन्दाहरूसँग कुराकानी गरिरहेको छ।
​यो यात्रा केवल एउटा भावनात्मक मिलन मात्र नभएर कश्मीरी पण्डितहरूको सुरक्षित र सम्मानजनक पुनर्वासको सम्भावना पहिल्याउने एउटा ठोस प्रयास पनि हो। विगतमा डर र असुरक्षाका कारण घर फर्कन नसकेका कश्मीरी पण्डितहरूले अहिले घाटीको परिस्थितिमा सकारात्मक परिवर्तन आएको महसुस गरेका छन्। यद्यपि, उनीहरूको स्थायी र सफल घरफिर्तीका लागि कश्मीरको बहुसंख्यक मुस्लिम समुदायको खुला हृदयको स्वीकारोक्ति, अपनत्व र सहयोग सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण आधार हुने प्रतिनिधिमण्डलका सदस्यहरूको बुझाइ छ। सुख-सुविधा जहाँ भए पनि आफ्नो जरा र मातृभूमिको सुकुन अन्त कतै नपाइने उनीहरू बताउँछन्।
​यसै सन्दर्भमा श्रीनगरको एसकेआईसीसीमा दुई दिवसीय विशेष सम्मेलनको आयोजना गरिएको छ, जहाँ जम्मू-कश्मीरका उपराज्यपाल मनोज सिन्हाको समेत उपस्थिति रहनेछ। यस ऐतिहासिक समागममा विस्थापितहरूको फिर्ती र पुनर्वासका विविध आयाममाथि विस्तृत छलफल हुनेछ। सम्मेलनपछि प्रतिनिधिमण्डलले स्थलगत भ्रमणका अनुभव, सुझाव र चिन्ताहरू समेटेर एउटा विस्तृत प्रतिवेदन तयार पार्नेछ। उक्त प्रतिवेदन केन्द्रीय गृह मन्त्रालयमार्फत गृह मन्त्री अमित शाहसमक्ष बुझाइनेछ, जसले वर्षौंदेखि अल्झिएको कश्मीरी पण्डितहरूको घरफिर्तीको मुद्दालाई ठोस र व्यवस्थित रूपमा टुंगोमा पुर्‍याउन सहयोग गर्ने विश्वास गरिएको छ।