कोलकाता: समयमै गरिएको चिकित्सा हस्तक्षेप, अत्याधुनिक नवजात शिशु सघन हेरचाह तथा दुईवटा आपतकालीन शल्यक्रियामार्फत फोर्टिस अस्पताल आनन्दपुरले ३२ हप्तामै जन्मिएको गम्भीर बिरामी समयपूर्व शिशुको जीवन सफलतापूर्वक बचाएको छ।
दुर्लभ र जटिल स्वास्थ्य समस्याबाट ग्रस्त उक्त शिशु पेटमा अत्यधिक तरल पदार्थ जम्मा हुने (जलोदर) र जीवन-धम्कीपूर्ण आन्द्राको पर्फोरेशनबाट पीडित थियो। यस्तो अवस्थाले श्वासप्रश्वासमा गम्भीर समस्या उत्पन्न गर्नुका साथै संक्रमणको जोखिम बढाएर मृत्युको खतरा समेत निम्त्याउन सक्छ।
शिशुकी आमा उच्च रक्तचाप र पेटमा असह्य पीडाजस्ता जटिलताबाट प्रभावित भएपछि ३२ हप्तामै प्रसूति गराउनुपरेको थियो। जन्मिएलगत्तै शिशुको पेट असामान्य रूपमा सुन्नियो र पेटभित्र ठूलो मात्रामा तरल पदार्थ तथा हावा जम्मा भएपछि भेन्टिलेटरमा राख्नुपरेको थियो।
दुई दिनपछि शिशुको अवस्था थप जटिल बन्दै गयो। आन्द्रामा प्वाल परेका कारण दिसा र हावा पेटको गुहाभित्र फैलिन थालेपछि पेट अत्यधिक सुन्निएको थियो, जसले श्वासप्रश्वासमा समेत गम्भीर असर पुर्‍याएको थियो।
जाँचका क्रममा आन्द्रा असामान्य रूपमा बटारिएको र त्यसमा प्वाल परेको पत्ता लाग्यो। त्यसपछि चिकित्सक टोलीले करिब चार घण्टा लामो ल्याप्रोटोमी शल्यक्रिया गरी पेटभित्र जम्मा भएको सामग्री हटाउने, प्वाल मर्मत गर्ने, अवरुद्ध आन्द्राको भाग निकाल्ने तथा स्वस्थ भाग पुनः जोड्ने कार्य सम्पन्न गर्यो। पहिलो शल्यक्रियापछि शिशुको अवस्थामा उल्लेखनीय सुधार आएको थियो।
तर चार दिनपछि आन्द्रामा पुनः नयाँ प्वाल देखिएपछि दोस्रो आपतकालीन शल्यक्रिया गर्नुपरेको थियो। उक्त शल्यक्रियामार्फत प्रभावित भाग सफा गरी नयाँ प्वालको सफल मर्मत गरिएको अस्पतालले जनाएको छ।
उपचारका क्रममा शिशु करिब १० दिनसम्म भेन्टिलेटरमा राखिएको थियो। यसबीच निमोनिया, आन्तरिक रक्तस्राव र संक्रमणजस्ता जटिल समस्याहरू पनि देखा परेका थिए। तथापि, निरन्तर निगरानी, समयमै एन्टिबायोटिक उपचार तथा उन्नत नवजात शिशु सघन हेरचाहका कारण शिशुको स्वास्थ्यमा क्रमिक सुधार आयो। अन्ततः ३५ दिनको उपचारपछि शिशुलाई स्थिर अवस्थामा अस्पतालबाट डिस्चार्ज गरिएको छ।
घटनाबारे जानकारी दिँदै बाल रोग तथा नवजात शिशु विज्ञान विभागकी परामर्शदाता डा. सुमिता साहाले जीवनको प्रारम्भिक चरणमा प्रत्येक मिनेट अत्यन्त महत्वपूर्ण हुने बताइन्। उनका अनुसार शिशुको पेट अत्यधिक सुन्निएका कारण फोक्सोमा दबाब परेको थियो र तत्काल शल्यक्रिया नगरे बाँच्ने सम्भावना अत्यन्त न्यून थियो। समयमै निदान, शल्यक्रिया र समन्वित आईसीयू हेरचाहले शिशुको जीवन बचाउन निर्णायक भूमिका खेलेको उनले बताइन्।
फोर्टिस अस्पताल आनन्दपुरका सुविधा निर्देशक आशिष मुखर्जीले अत्याधुनिक पूर्वाधार र दक्ष बहु-अनुशासनात्मक चिकित्सक टोलीको सहयोगले जटिल तथा उच्च जोखिमयुक्त नवजात शिशुहरूको सफल उपचार सम्भव भएको बताए। उनले यो सफलता अस्पतालको आपतकालीन अवस्थामा छिटो प्रतिक्रिया दिने क्षमता, विशेष हेरचाह र बिरामी-केन्द्रित सेवाप्रतिको प्रतिबद्धताको उत्कृष्ट उदाहरण भएको उल्लेख गरे।
यो घटनाले जटिल प्रसूति तथा नवजात शिशु हेरचाहमा समयमै उपचार, विशेषज्ञ चिकित्सकीय हस्तक्षेप र आधुनिक स्वास्थ्य सेवाको महत्व पुनः पुष्टि गरेको छ।