भद्रपुर: नेपालका परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनाल जुन ५ देखि ७, २०२६ सम्म भारतको औपचारिक भ्रमणमा हुनेछन्। यो भ्रमण यस्तो समयमा भएको छ जब भारत र नेपाल आफ्नो परम्परागत सम्बन्धलाई बलियो बनाउन प्रयासरत छन्, जबकि कालापानी, लिपुलेक र लिम्पियाधुरा जस्ता सीमा विवादहरू दुई देशहरू बीच संवेदनशील मुद्दाहरू रहेका छन्। खनालको भ्रमण भारतीय विदेशमन्त्री एस. जयशंकरको निमन्त्रणामा हुन लागेको हो र यसलाई द्विपक्षीय सम्बन्धका लागि महत्वपूर्ण मानिन्छ।
नयाँ दिल्लीमा हुने वार्ताका क्रममा दुवै देशका विदेशमन्त्रीहरूले व्यापार, लगानी, ऊर्जा सहयोग, सीमापार सम्पर्क, जलस्रोत र जनता-जनता सम्बन्ध सुदृढीकरण जस्ता मुद्दाहरूमा छलफल गर्नेछन्। यद्यपि, राजनीतिक र रणनीतिक वृत्तहरूले सीमा विवादसँग सम्बन्धित मुद्दाहरूमा कुनै सकारात्मक विकास हुन्छ कि हुँदैन भनेर पनि नजिकबाट निगरानी गर्नेछन्।
भारत र नेपालमा बलियो ऐतिहासिक, सांस्कृतिक र धार्मिक सम्बन्ध छ। खुला सीमा, व्यापक व्यापारिक गतिविधि र लाखौं मानिसहरूको पारिवारिक तथा सामाजिक सम्बन्धले यो साझेदारीलाई विशेष बनाउँछ। यसका बाबजुद पनि, २०२० मा कालापानी, लिपुलेक र लिम्पियाधुराको विवाद झनै गहिरो भयो जब नेपालले यी क्षेत्रहरूलाई आफ्नो दाबी गर्दै नयाँ राजनीतिक नक्सा जारी गर्‍यो। भारतले यो दाबी स्वीकार गरेन, जसले गर्दा दुई देशबीच कूटनीतिक तनाव सिर्जना भयो।
विज्ञहरू विश्वास गर्छन् कि हालैका वर्षहरूमा दुवै देशले वार्ता मार्फत विवाद समाधान गर्ने र सहयोगका क्षेत्रहरूलाई अगाडि बढाउने कुरामा जोड दिएका छन्। यही कारणले गर्दा ऊर्जा, जलविद्युत, रेलवे र सडक सम्पर्क जस्ता परियोजनाहरूमा उल्लेखनीय प्रगति भएको छ। भारतमा नेपालको बिजुली निर्यात पनि दुई देशबीचको सम्बन्धको नयाँ स्तम्भको रूपमा देखा परेको छ।
नेपालको परराष्ट्र मन्त्रालयका अनुसार, यो उच्चस्तरीय भ्रमण दुई देशबीचको बहुआयामिक सम्बन्धलाई अझ सुदृढ पार्ने दिशामा महत्त्वपूर्ण कदम हुनेछ। दक्षिण एसियाको भूराजनीति द्रुत गतिमा परिवर्तन भइरहेको समयमा, भारत र नेपालबीचको संवाद र सहयोगलाई पनि क्षेत्रीय स्थिरताका लागि महत्त्वपूर्ण मानिन्छ। परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनाल जुन ७ मा आफ्नो भ्रमण समाप्त गरेर काठमाडौं फर्कनेछन्।