नयाँ दिल्ली: ग्रेगोरी क्यालेन्डर अनुसार, ४ जून वर्षको १५५औँ (लीप वर्षमा यो १५६औँ) दिन हो। सालमा अझै २१० दिन बाँकी छन्। आउनुहोस्, यस दिनका मुख्य ऐतिहासिक घटनाहरूलाई नियालौँ:
१८९६: हेनरी फोर्डले अमेरिकाको डेट्रोइट शहरमा आफ्नो पहिलो गाडी (मोडेल) परीक्षणका लागि सडकमा उतारे।
१९१७: कोलम्बिया विश्वविद्यालयमा पत्रकार जोसेफ पुलित्जरको इच्छापत्र(वसीयत) का आधारमा पहिलो पटक प्रतिष्ठित ‘पुलित्जर पुरस्कार’ प्रदान गरियो।
१९१९ (महिला अधिकार): अमेरिकी कांग्रेसले १९औँ संशोधन पारित गरी राज्यहरूमा पठायो, जसअन्तर्गत महिलाहरूलाई पहिलो पटक मतदानको अधिकार सुनिश्चित गरियो।
१९१९(आक्रमण): अमेरिकी नौसेनाले कोस्टारिकामाथि आक्रमण गर्यो।
१९२९: जर्ज इस्टम्यानले पहिलो पटक रङ्गीन चलचित्रको नमूना संसारसामु पेश गरे।
१९४०: द्वितीय विश्वयुद्धका दौरान जर्मन सेना फ्रान्सको राजधानी पेरिसभित्र प्रवेश गर्यो।
१९४४: द्वितीय विश्वयुद्धकै दौरान अमेरिकी सेनाले रोममा प्रवेश गर्यो।
१९५९: सी. राजगोपालाचारीले जवाहरलाल नेहरू सरकारको समाजवादी नीति, कृषि सहकारी समितिहरूको विचार र ‘लाइसेन्स राज’ को विरोध गर्न ‘स्वतन्त्र पार्टी’ गठनको घोषणा गरे।
१९६४: मालदिभ्सले आफ्नो संविधान निर्माण गर्यो।
१९७०: ब्रिटेनबाट अलग भएर टोंगा एक स्वतन्त्र देश बन्यो।
१९८२: इजरायलले दक्षिण लेबनानमाथि भीषण आक्रमण गर्यो।
१९८९(तियानमेन स्क्वायर): चीनको बेइजिङस्थित तियानमेन स्क्वायरमा लोकतन्त्रको माग गरिरहेका निहत्था प्रदर्शनकारीहरूमाथि सेनाले बर्बर दमन गर्यो, जसमा हजारौँ मानिस मारिएका थिए।
१९८९(पोल्याण्ड): पोल्याण्डमा द्वितीय विश्वयुद्धपछि पहिलो पटक स्वतन्त्र चुनाव भयो, जसबाट त्यहाँ साम्यवादको पतनको सुरुवात भयो।
१९९१: द्वितीय विश्वयुद्धपछि पहिलो गैर-साम्यावादी सरकार युरोपेली देश अल्बानियामा गठन भयो।
१९९७: दूरसञ्चार उपग्रह ‘२डी’ सफलतापूर्वक आफ्नो कक्षमा पुग्यो।
२००१(नेपाल राजदरबार हत्याकाण्ड): नेपालको राजदरबार हत्याकाण्डपछि, अस्पतालमा उपचारका क्रममा नवनियुक्त राजा दीपेन्द्रको निधन भयो र राजा ज्ञानेन्द्रको गद्दीआरोहण (ताजपोशी) गरियो।
२००३: डोमिनिकन गणतन्त्रकी १८ वर्षीया सुन्दरी एमिलिया वेगा ‘मिस युनिभर्स-२००३’ बन्न सफल भइन्।
२००५: भारतीय नेता लालकृष्ण आडवाणीले कराँची पुगेर मोहम्मद अली जिन्नालाई ‘धर्मनिरपेक्ष व्यक्ति’ भनी टिप्पणी गरे, जसमाथि ठूलो विवाद भयो।
२००६: युगोस्लाभियाको पूर्व गणतन्त्र मोन्टेनेग्रोले आफ्नो स्वतन्त्रता घोषणा गर्यो।
२००७: ब्राजिलका राष्ट्रपति लुइस इनासियो लुला डा सिल्भालाई वर्ष २००६ को ‘जवाहरलाल नेहरू पुरस्कार’ प्रदान गरियो।
२००८(भारत): हरियाणा सरकारले २५ वर्षभन्दा कम उमेरका अविवाहित छोरीहरूलाई पनि पारिवारिक पेन्सनको लाभ दिने घोषणा गर्यो।
२००८(अमेरिका): न्यूयोर्ककी सिनेटर हिलेरी क्लिन्टनलाई पछि पार्दै बराक ओबामाले अमेरिकी राष्ट्रपति पदका लागि डेमोक्रेटिक पार्टीको उम्मेदवारी सुरक्षित गरे।
२०११(सर्वेक्षण): भारतमा गरिएको नयाँ सर्वेक्षणले भारतीय नागरिकहरू आर्थिक वृद्धिको तुलनामा वातावरण रक्षालाई मामूली रूपमा बढी प्राथमिकता दिने कुरा खुलायो।
२०११(नोबेल विजेताको विचार): अमेरिकाको प्रमुख सर्वेक्षण एजेन्सी ‘ग्यालप’ ले आफ्नो ताजा सर्वेक्षणमा धेरैजसो आबादीले अर्थव्यवस्थाभन्दा वातावरणमा बढी ध्यान केन्द्रित गरेको जनायो। यसै सन्दर्भमा नोबेल पुरस्कार विजेता अर्थशास्त्री डा. अमर्त्य सेनले पश्चिमी देशहरूलाई भारत र चीनबाट सिक्न तथा नयाँ विचारहरू अपनाउन सल्लाह दिए।
२०१५: घानाको एक पेट्रोल पम्पमा लागेको आगोमा परेर २०० भन्दा बढी मानिसहरूको दुःखद मृत्यु भयो।
२०१६(खेलकुद): स्पेनकी टेनिस खेलाडी गार्बिन मुगुरुजाले फाइनल मुकाबलामा सेरेना विलियम्सलाई हराउँदै २०१६ को महिला एकल ‘फ्रेन्च ओपन’ खिताब आफ्नो नाम गरिन्।
२०१६(युद्ध): सिरियाली सरकारी सेना, इस्लामिक स्टेट (आईएसआईएस) विरुद्धको लडाइँमा अघि बढ्दै उनीहरूको संयुक्त राजधानी मानिने रक्का प्रान्तमा प्रवेश गर्यो।
२०१७(आतंकवादी हमला): यूनाइटेड किङडम (बेलायत) को ‘लन्डन ब्रिज’ र ‘बोरो मार्केट’ मा एक ठूलो आतंकवादी हमला भयो, जहाँ आतंकवादीहरूले पैदलयात्रीमाथि भ्यान कुदाए र त्यसपछि चक्कु प्रहार गरेर कैयौँ मानिसको हत्या गरे।
२०१७(राजनीति): माल्टामा आम चुनावको परिणाम सार्वजनिक भयो, जसमा निवर्तमान प्रधानमन्त्री जोसेफ मस्कट र उनको लेबर पार्टीले ५४.९% मत हासिल गरी निर्णायक जित दर्ता गर्यो।
२०१८(महिला सशक्तीकरण): रूढिवादी कानुनमा ऐतिहासिक परिवर्तन गर्दै, साउदी अरबले पहिलो पटक महिलाहरूलाई ड्राइभिङ लाइसेन्स जारी गर्न सुरु गर्यो।
२०१८(प्राकृतिक विपत्ति): ग्वाटेमालाको ‘फ्यूगो ज्वालामुखी’ मा भयानक विस्फोट हुँदा लाभाको चपेटामा परेर कम्तीमा २५ जनाको दर्दनाक मृत्यु भयो।
२०१८(चुनाव): स्लोभेनियामा भएको संसदीय चुनावमा आप्रवासी-विरोधी दक्षिणपन्थी दल ‘स्लोभेनिया डेमोक्रेटिक पार्टी’ (एसडीएस)ले जित हासिल गर्यो।
२०१९(सामूहिक हत्या): अस्ट्रेलियाको उत्तरी शहर डार्विनमा एक भीषण सामूहिक गोलीबारीको घटना भयो, जसमा ४ जनाको मृत्यु भयो र कैयौँ अन्य घाइते भए।
२०१९(कानुनी प्रक्रिया): अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको २०१६ को चुनावी अभियानसँग जोडिएको ‘मुलर विशेष वकिल जाँच’ मा अभियान प्रमुख पल म्यानाफोर्टसँग सम्बन्धित आपराधिक आरोपहरूलाई लिएर कानुनी प्रक्रियाहरू अघि बढे।
२०२३: दिग्गज क्रिकेटर वीरेंद्र सहवागले ओडिशा रेल दुर्घटनाका पीडित बालबालिकाहरूलाई नि:शुल्क शिक्षा दिने घोषणा गरे।
२०२४: आन्ध्र प्रदेशका मुख्यमन्त्री जगन मोहन रेड्डीले आफ्नो पदबाट राजीनामा दिए।
२०२५(खेलकुदको कालो दिन): रोयल च्यालेन्जर्स बेंगलोर (आरसीबी) को विक्ट्री परेड अघि चिन्नास्वामी स्टेडियम बाहिर मच्चिएको भागदौडमा ११ जनाको दर्दनाक मृत्यु भयो र ५० भन्दा बढी मानिस घाइते भए।
२०२५(सुरक्षा): पाकिस्तान र इंटर-सर्विसेज इंटेलिजेंस(आईएसआई)का लागि जासुसी गरेको आरोपमा मोहालीबाट अझ एकजना यूट्युबर पक्राउ परे।
२०२५(बाढी): असममा भारी वर्षापछि बाढीको स्थिति सिर्जना भयो, जसका कारण करिब ६.५ लाख मानिस प्रभावित भए।
४ जूनमा जन्मिएका प्रमुख व्यक्तिहरू~
१९३६: भारतीय चलचित्र जगत् (बलिउड) की प्रसिद्ध अभिनेत्री नूतन।
१९४६: भारतीय चलचित्रका प्रसिद्ध पार्श्वगायकहरूमध्ये एक एस. पी. बालासुब्रमण्यम।
१९४८: भारतीय राष्ट्रिय कांग्रेसका वरिष्ठ नेता अनिल शास्त्री।
१९७५: प्रसिद्ध हलिउड अभिनेत्री एन्जेलिना जोली।
१९८८: भारतका प्रसिद्ध प्यारा-ब्याडमिन्टन खेलाडी प्रवीण भगत।
४ जूनमा निधन भएका व्यक्तित्वहरू~
१९६२: आयुर्वेदिक औषधिहरूको प्रचार-प्रसारका लागि प्रसिद्ध चिकित्सक अचन्त लक्ष्मीपति।
२००१: नेपालका नवनियुक्त राजा दीपेन्द्र वीर विक्रम शाह को अस्पतालमा निधन।
२००७: चीनका उप-प्रधानमन्त्री हाङ चू को निधन।
२०१६: हिन्दी र मराठी चलचित्रकी प्रसिद्ध भारतीय अभिनेत्री सुलभा देशपाण्डे को निधन।
२०१६: विश्वका महानतम मुक्केबाजहरूमा गनिएका मुहम्मद अली को एरिजोनाको फोनिक्समा ७४ वर्षको उमेरमा निधन।
२०१८: मोरिससमा हिन्दी कथा साहित्यका सम्राट मानिने प्रसिद्ध साहित्यकार अभिमन्यु अनत को निधन।
४ जूनका महत्त्वपूर्ण अवसर तथा उत्सवहरू~
थ्येनमान दिवस (तियानमेन स्क्वायर स्मृति दिवस)
अन्तर्राष्ट्रिय निर्दोष बालबालिकामाथि हुने दुर्व्यवहार विरुद्धको दिवस (इंटरनेशनल डे ऑफ इनोसेंट चिल्ड्रन विक्टिम्स ऑफ एग्रेशन)
About Author
