नयाँ दिल्ली: सर्वोच्च अदालतले लैङ्गिक भेदभाव वा असमानताको सुझाव दिने शब्दहरू प्रयोग गर्नबाट बच्नको लागि नियम पुस्तिका निकालेको छ, न्यायाधीशहरूलाई अदालतको आदेश र कानुनी भाषामा लैङ्गिक पूर्वाग्रहबाट बच्न सल्लाह दिएको छ। नियम पुस्तिकाअनुसार निर्णयमा कुनै किसिमको स्टेरियोटाइप हुनबाट जोगिनका लागि अब केही शब्द प्रयोग साथै नबोल्न भनिएको छ। यस बाहेक, तिनीहरूको विकल्पको रूपमा प्रयोग गर्न सकिने शब्दहरूको सूची पनि दिइएको छ। सर्वोच्च अदालतले अविवाहित आमा (अनवेड मदर)  हाउस वाइफ, अफेयर, प्रोस्टिट्युट (वेश्या) र मिस्ट्रेस आदि शब्दहरूबाट टाढा रहन सल्लाह दिएको छ।

तीन न्यायाधीश र एक प्राध्यापकसहित ४ महिला विज्ञले बनाएको नियमपुस्तिका: प्रधानन्यायाधीश (सीजेआई)ले ८ मार्चमा ‘महिला दिवस’मा सर्वोच्च अदालतमा आयोजित कार्यक्रममा कानुनी मामिलामा महिलाका लागि आपत्तिजनक शब्दको प्रयोग रोकिने बताएका थिए।  शब्दकोश पनि चाँडै आउँदैछ। १६ अगस्त (बुधबार) पुस्तिका विमोचन गर्दै न्यायाधीश चन्द्रचुडले न्यायधिश र वकिललाई कुन शब्द अर्थोडक्स हो र कसरी त्यसबाट बच्ने भनेर बुझ्न सहज हुने बताए। उनले भने, ‘ह्यान्डबुकमा लैङ्गिक अनुचित शर्तहरूको शब्दावली समावेश गरिएको छ र वैकल्पिक सर्तहरू सुझाव गरिएको छ। यी प्लीडिङका साथै आदेश र निर्णयको मस्यौदाको लागि प्रयोग गर्न सकिन्छl’ यो वकिल र न्यायाधीशहरूको लागि पनि हो। कोलकाता उच्च अदालतका न्यायाधीश मौसमी भट्टाचार्यको अध्यक्षतामा गठित समितिले नियम पुस्तिका तयार पारेको हो। समितिमा न्यायमूर्ति (अप्रा) प्रभा श्रीदेवन र न्यायमूर्ति गीता मित्तल र प्राध्यापक झुमा सेन थिए, जो हाल वेस्ट बङ्गाल नेसनल युनिभर्सिटी अफ जुरिडिकल साइन्सेस, कोलकातामा संकाय सदस्य छन्।