३१ अक्टोबर: देश-दुनियाको इतिहासमा आजको दिन

IMG_abeb54be-296d-43a8-a286-1b11140e0336

​नयाँ दिल्ली: भारतको इतिहासमा ३१ अक्टोबरको मिति देशकी पूर्वप्रधानमन्त्री इन्दिरा गान्धीको हत्याको दिनका रूपमा दर्ज छ।
आफ्ना फलामे इरादाका लागि ख्यातिप्राप्त र ठूलाभन्दा ठूला फैसला निर्धक्क भएर लिने देशकी पहिलो महिला प्रधानमन्त्री इन्दिरा गान्धीको ३१ अक्टोबरको बिहान उनका अंगरक्षकहरूले हत्या गरेका थिए।
इन्दिरा गान्धीले १९६६ देखि १९७७ बीच लगातार तीन पटक देशको बागडोर सम्हालिन् र त्यसपछि १९८० मा फेरि यो पदमा पुगिन् तथा ३१ अक्टोबर १९८४ मा पदमै रहेका बेला उनको हत्या गरियो।
​देश-दुनियाको इतिहासमा ३१ अक्टोबरको मितिमा दर्ज अन्य प्रमुख घटनाहरूको सिलसिलेवार विवरण यस प्रकार छ~
१७५९: प्यालेस्टाइनको साफेदमा भूकम्पका कारण १०० जनाको मृत्यु भयाे।
​१८६४: नेभाडा अमेरिकाको ३६औँ प्रान्त बन्यो।
​१९०५: अमेरिकाको सेन्ट पिटर्सबर्गमा क्रान्तिकारी प्रदर्शन भयाे।
​१९०८: लन्डनमा चौथो आधुनिक ओलिम्पिक खेलकुदको समापन भयो।
​१९१४: बेलायत तथा फ्रान्सले टर्कीविरुद्ध युद्धको घोषणा गरे।
​१९२०: मध्य युरोपेली देश रोमानियाले पूर्वी युरोपको बेसाराबियामा कब्जा गर्‍यो।
​१९२०: मुम्बईमा अल इन्डिया ट्रेड युनियन कांग्रेसको पहिलो अधिवेशन भयो।
​१९४१: करिब १५ वर्षको मेहनतपछि दक्षिण डकोटाको ब्ल्याक हिल्सस्थित माउन्ट रेशमोर नेसनल म्युजियमको काम पूरा भयो, जहाँ पहाडहरूमा अमेरिकाका चार राष्ट्रपति जर्ज वासिङ्टन, थोमस जेफरसन, थिओडोर रुजवेल्ट र अब्राहम लिंकनका अनुहार कुँदिएका छन्।
​१९५३: बेल्जियममा टेलिभिजनको प्रसारण सुरु भयो।
​१९५६: स्वेज नहरलाई फेरि खुला गर्नका लागि बेलायत तथा फ्रान्सले इजिप्टमाथि बमबारी सुरु गरे।
​१९५९: सोभियत संघ तथा इजिप्टले नाइल नदीमा अस्वान बाँध बनाउनका लागि सम्झौतामा हस्ताक्षर गरे।
​१९६०: बंगालको खाडीमा आएको चक्रवात आँधीका कारण करिब १० हजार मानिसको मृत्यु।
​१९६६: भारतका प्रसिद्ध पौडीबाज मिहिर सेनले पनामा नहर पौडिएर पार गर्ने ऐतिहासिक कीर्तिमान बनाए।
​१९६८: अमेरिकाका राष्ट्रपति लिन्डन बी जोन्सनले उत्तर भियतनाममा अमेरिकी बमबारी रोक्ने आदेश दिए।
​१९७८: इरानमा तेल कर्मचारीहरूको हडताल सुरु।
​१९७८: यमनले आफ्नै संविधान अंगीकार गर्‍यो।
​१९८२: पोप जोन पल द्वितीय स्पेन जाने पहिलो बिशप बने।
​१९८४: भारतकी पहिलो र एकमात्र महिला प्रधानमन्त्री इन्दिरा गान्धीको उनका अंगरक्षकहरूद्वारा गोली हानेर हत्या गरियो। त्यसपश्चात राजीव गान्धी भारतका ९औँ प्रधानमन्त्री बने।
​१९८९: तुर्गत ओजल टर्कीका राष्ट्रपति चुनिए।
​१९९२: लाइबेरियामा पाँच अमेरिकी ननको हत्याको घोषणा गरियो। हत्याका लागि चार्ल्स टेलरप्रति निष्ठावान विद्रोहीहरूलाई जिम्मेवार ठहराइयो।
​१९९६: रासायनिक अस्त्र प्रतिबन्ध सन्धि लागू गर्नका लागि आवश्यक ६५ देशको स्वीकृति मिल्यो।
​२००३: हैदराबादमा आयोजित अफ्रोएसियन हक्की च्याम्पियनसिपमा भारतले पाकिस्तानलाई ३-१ ले हराएर स्वर्ण प्राप्त गर्‍यो।
​२००३: मलेसियाका प्रधानमन्त्री महाथिर मोहम्मदले शासनको बागडोर उपप्रधानमन्त्री अब्दुल्ला अहमदलाई सुम्पिए। मलेसियाली प्रधानमन्त्री महाथिर मोहम्मदको २२ वर्ष लामो शासनको अन्त्य भयो।
​२००४: फालुजामा अमेरिकाले हवाई हमला गर्‍यो।
​२००५: प्यालेस्टाइन-इजरायल हिंसा नगर्न सहमत।
​२००५: रुसलाई भोल्कर रिपोर्ट पछाडिको चलखेलप्रति शंका।
​२००५: चीन र नेपाल सीमाको संयुक्त निरीक्षण गर्न सहमत।
​२००६: श्रीलंका सरकारले तमिल विद्रोहीहरूमाथि जाफना प्रायद्वीपमा सैनिकहरूमाथि गोलीबारी गरेको आरोप लगायो।
​२००८: देशमा ६ देखि १४ वर्ष उमेर समूहका बालबालिकालाई निःशुल्क र अनिवार्य शिक्षा उपलब्ध गराउनेसम्बन्धी विधेयकलाई केन्द्रीय मन्त्रिपरिषद्ले स्वीकृति दियो।
​२०१५: रुसी एयरलाइन कोगालिमाभियाको विमान ९२६८ उत्तरी सिनाइमा दुर्घटनाग्रस्त हुँदा विमानमा सवार सबै २२४ जनाको मृत्यु।
​२०१९: जम्मू र कश्मीर पुनर्गठन ऐनअन्तर्गत जम्मू-कश्मीर र लद्दाखलाई आधिकारिक रूपमा दुई छुट्टाछुट्टै केन्द्र शासित प्रदेशका रूपमा पुनर्गठन गरियो।
​२०२२: फिलिपिन्समा आएको भीषण उष्णकटिबंधीय आँधी ‘नाल्गे’ का कारण आएको बाढी र पहिरोमा परी ९८ जनाको मृत्यु भयो र ६४ भन्दा बढी बेपत्ता भए। यो विपद्बाट ३० लाखभन्दा बढी मानिस प्रभावित भए।
​२०२२: भारतको पश्चिम बंगालस्थित दार्जिलिंगमा भएको भीषण कार दुर्घटनामा ४ जनाको मृत्यु भयो र अन्य ४ जना गम्भीर घाइते भए।
​२०२३: उत्तर गाजामा भएको एन्टी-ट्यांक गाइडेड मिसाइल आक्रमणमा इजरायलका ११ सैनिक मारिए र अन्य धेरै घाइते भए।
​२०२३: इजरायल-हमास युद्धका क्रममा उत्तर गाजास्थित जाबालिया शरणार्थी शिविरमा भीषण हवाई हमला भयो। यस हमलामा ५० भन्दा बढी मानिसले ज्यान गुमाए र १५० भन्दा बढी घाइते भए। पूरै बस्ती भग्नावशेषमा परिणत भयो।
​२०२४: स्पेन (विशेष गरी भ्यालेन्सिया क्षेत्र) मा शताब्दीकै सबैभन्दा भयानक अचानक आएको बाढीका कारण हाहाकार मच्चियो। यस विपद्मा मृत्यु हुनेको संख्या २०० नाघेको थियो र सयौं मानिस बेपत्ता थिए। पूर्वाधार, पुल र हजारौं गाडीहरू पूर्ण रूपमा ध्वस्त भए।
​२०२५: पापुआ न्युगिनीको एंगा प्रान्तमा भीषण पहिरो जाँदा कम्तीमा २१ जनाले ज्यान गुमाए। उद्धारकर्मीहरूले भग्नावशेषबाट १८ वटा शव बाहिर निकाले।
​२०२५: रुसले युक्रेनको सुमी सहर र धेरै थर्मल पावर प्लान्टहरूमा ६०० भन्दा बढी ड्रोन र मिसाइलबाट भीषण हवाई हमला गर्‍यो। यस हमलामा ७ वर्षीया बालिकासहित धेरैको मृत्यु भयो र दर्जनौं मानिस घाइते भए।
​२०२५: ब्राजिलमा लागूऔषध तस्करहरूविरुद्ध चलाइएको एक ठूलो कारबाहीका क्रममा माफियाहरूले प्रहरीको हेलिकप्टर र टोलीमाथि ड्रोनबाट बमबारी गरे, जसमा ४ प्रहरी अधिकारीसहित १३० भन्दा बढी मानिसको मृत्यु भयो।
​२०२५: भारतको पूर्वी तटीय क्षेत्रहरूमा चक्रवात आँधी ‘मौथा’ का कारण आन्ध्र प्रदेशमा ठूलो क्षति पुग्यो र ३ जनाको मृत्यु भयो। यस चक्रवातका कारण पश्चिम बंगाल, ओडिशा, बिहार र झारखण्डमा भारी वर्षाको रेड अलर्ट जारी गरियो र लाखौं एकड बाली नष्ट भयो।
​३१ अक्टोबरमा जन्मिएका प्रमुख व्यक्तित्वहरू~
​१४५१: क्रिस्टोफर कोलम्बस – महान अन्वेषक र नाविक (मानिन्छ कि उनको जन्म यही मितिको आसपास भएको थियो)।
१७९५: जोन किट्स – अंग्रेजी साहित्यका महान रोमान्टिक कवि (इंग्ल्याण्ड)।
१८७५: सरदार वल्लभभाई पटेल – भारतका स्वतन्त्रता संग्राम सेनानी, पहिलो उप-प्रधानमन्त्री एवं गृहमन्त्री। उनलाई भारतका ‘लौह पुरुष’ पनि भनिन्छ।
१८८९: नरेन्द्र देव – भारतका प्रसिद्ध विद्वान, समाजवादी, विचारक, शिक्षाशास्त्री र देशभक्त।
१९२२: नोरोदम सिहानोक – कम्बोडियाका राजा।
१९३०: मिहिर सेन – प्रसिद्ध भारतीय पौडीबाज (इंग्लिस च्यानल पार गर्ने पहिलो भारतीय)।
१९४३: ओमान चाण्डी – भारतीय राष्ट्रिय कांग्रेसका राजनीतिज्ञ र केरलाका भूतपूर्व मुख्यमन्त्री।
१९४३: जी. माधवन नायर – भारतीय वैज्ञानिक र ‘इसरो’ का पूर्व अध्यक्ष।
१९६१: पिटर ज्याक्सन – ‘द लर्ड अफ द रिङ्ग्स’ चलचित्रका ओस्कर विजेता निर्देशक (न्युजिल्याण्ड)।
१९६२: सर्वानन्द सोनोवाल – केन्द्रीय मन्त्री, आसामका १४औँ मुख्यमन्त्री र भारतको सोह्रौँ लोकसभाका सांसद।
१९६३: रोब स्नाइडर – प्रसिद्ध हलिउड अभिनेता र कमेडियन (अमेरिका)।
१९६७: भ्यानिला आइस – अमेरिकी र्‍यापर र संगीतकार।
१९८१: सिकन्दर खेर – भारतीय चलचित्र अभिनेता (अनुपम खेर र किरण खेरका छोरा)।
१९८२: अर्जुन बिजलानी – प्रख्यात भारतीय टेलिभिजन र बलिउड अभिनेता।
१९८२: धर्मेश येलांडे (धर्मेश सर) – प्रसिद्ध भारतीय कोरियोग्राफर र डान्सर।
१९८६: ओम्कार कपुर – भारतीय अभिनेता (चलचित्र ‘प्यार का पञ्चनामा २’ फेम)।
१९९७: मार्कस रासफोर्ड – प्रख्यात अन्तर्राष्ट्रिय फुटबॉलर (इंग्ल्याण्ड/म्यानचेस्टर युनाइटेड)।
​३१ अक्टोबरका प्रमुख निधनहरू~
​१९२६: ह्यारी हुडिनी – दुनियाका सबैभन्दा प्रसिद्ध जादुगर र एस्केप आर्टिस्ट।
१९७५: सचिन देव बर्मन – बंगला र हिन्दी सिनेमाका प्रसिद्ध संगीतकार तथा गायक (प्रमुख चलचित्र: आराधना)।
१९८४: इन्दिरा गान्धी – भारतकी पहिलो महिला प्रधानमन्त्री।
१९९३: फेडेरिको फेलिनी – प्रसिद्ध इटालीका चलचित्र निर्देशक।
१९९३: रिभर फिनिक्स – अमेरिकी अभिनेता र कार्यकर्ता।
२००५: अमृता प्रीतम – प्रसिद्ध कवयित्री, उपन्यासकार र निबन्धकार।
२००५: पि. लीला – भारतकी प्रसिद्ध पार्श्व गायिका (प्लेब्याक सिंगर)।
२००६: पि. डब्लू. बोथा – दक्षिण अफ्रिकामा रङ्गभेद युगका पूर्व राष्ट्रपति।
२०२०: शोन कोनरी – प्रख्यात हलिउड अभिनेता (पहिलो जेम्स बण्ड)।
२०२०: एमएफ डुम – प्रसिद्ध बेलायती-अमेरिकी र्‍यापर।
​३१ अक्टोबरका महत्त्वपूर्ण अवसर एवं उत्सव~
​राष्ट्रिय एकता दिवस (भारत): सरदार वल्लभभाई पटेलको जयन्तीको सम्मानमा भारतमा हरेक वर्ष ३१ अक्टोबरमा ‘राष्ट्रिय एकता दिवस’ मनाइन्छ। यसको सुरुवात सन् २०१४ मा भएको हो।
​विश्व सहर दिवस: संयुक्त राष्ट्रसंघ महासभाद्वारा ३१ अक्टोबरलाई ‘विश्व सहर दिवस’ का रूपमा पनि मनाइन्छ।

About Author

Advertisement