नयाँ दिल्ली: ​३० अगस्टको प्रमुख ऐतिहासिक घटनाहरू~
​१६५९: सत्ता कब्जाका लागि औरङ्गजेबले आफ्ना जेठा दाजु दारा शिकोहको हत्या (शिरच्छेदन) गरेका थिए।
​१६८२: आफ्नो विचारका कारण विलियम पेनले ब्रिटेन छाड्नुपर्‍यो। पछि उनले अमेरिकामा पेन्सिल्भेनियालाई एउटा यस्तो “पवित्र प्रयोग”का रूपमा बसाए, जहाँ जुनसुकै धर्मका मानिसहरूले निर्धक्क आफ्नो आस्था पालन गर्न सक्थे।
​१७८०: जनरल बेनेडिक्ट आर्नोल्डले वेस्ट पोइन्ट फोर्टमा बेलायती सेनासमक्ष आत्मसमर्पण गर्ने वाचा गरे।
​१८०६: न्यूयोर्क शहरको दोस्रो दैनिक समाचार पत्र ‘डेली एडभटाइजर’ अन्तिम पटक प्रकाशित भयो। यो पत्रिका १ मार्च १७८५ देखि सुरु भएको थियो।
​१८३५: जोन ब्याटम्यान र जोन पास्को फकनरको नेतृत्वमा आएका बेलायती बासिन्दाहरूको समूहद्वारा अष्ट्रेलियाको मेलबर्न शहर स्थापना गरियो।
​१९०३: महान भारतीय वैज्ञानिक जगदीशचन्द्र बोसले लन्डनको रोयल सोसाइटीमा रेडियो तरङ्ग र सूक्ष्म तरङ्ग (माइक्रोवेभ) सम्बन्धी आफ्नो महत्त्वपूर्ण शोध तथा प्रयोग प्रस्तुत गरे।
​१९२४: प्रथम विश्वयुद्धपछि गम्भीर आर्थिक संकट र अत्यधिक मुद्रास्फीति झेलिरहेको जर्मनीले आफ्नो अर्थतन्त्र सम्हाल्न ‘पापियरमार्क’ हटाएर ‘राइषमार्क’ नामक नयाँ मुद्रालाई मान्यता दियो।
​१९२८: भारतमा ‘द इन्डिपेन्डेन्स अफ इन्डिया लिग’को स्थापना जवाहरलाल नेहरू र सुभाषचन्द्र बोस जस्ता युवा क्रान्तिकारी नेताहरूद्वारा गरियो।
​१९४५: दोस्रो विश्वयुद्धपछि पराजित जर्मनीमा सर्वोच्च सत्ता प्रयोग गर्न मित्र राष्ट्रहरूको सैन्य नियन्त्रण रहने गरी ‘एलाइज कन्ट्रोल काउन्सिल’को स्थापना भयो।
​१९४७: स्वतन्त्र भारतमा संविधान निर्माणका लागि गठित मस्यौदा समिति को पहिलो बैठक बस्यो र डा. बी.आर. अम्बेडकरलाई यसको अध्यक्ष चुनियो।
​१९५१: फिलिपिन्स र अमेरिकाबिच रक्षा सन्धिमा हस्ताक्षर भयो।
​१९७६: लन्डनको नटिङ हिल कार्निभलमा भड्किएको दंगामा २०० भन्दा बढी प्रहरी घाइते भए।
​१९८२: प्यालेस्टिनी मुक्ति संगठनका नेता यासिर अराफातले इजरायली सेनाको भारी घेराबन्दीका कारण लेबनानको राजधानी बेरुतस्थित आफ्नो मुख्यालय छाडे।
​१९८४: अमेरिकी अन्तरिक्ष एजेन्सी नासाको स्पेस शटल ‘डिस्कभरी’ ले आफ्नो ऐतिहासिक एसटीएस-४१डी मिसनअन्तर्गत फ्लोरिडास्थित केनेडी स्पेस सेन्टरबाट पहिलो सफल उडान भर्यो।
​१९९१: अजरबैजानले सोभियत संघबाट अलग भई स्वतन्त्र राष्ट्र बनेको घोषणा गर्‍यो।
​१९८३: गियोन ब्लुफोर्डले अन्तरिक्ष यान ‘च्यालेन्जर’को एसटिएस-८ मिसनमा सवार भई इतिहास रचे। उनी अन्तरिक्ष यात्रा गर्ने पहिलो अफ्रिकी-अमेरिकी बने।
​१९९९: पूर्वी टिमोरमा इन्डोनेसियाबाट स्वतन्त्रता प्राप्त गर्न ऐतिहासिक जनमत सङ्ग्रह आयोजना गरियो, जसमा नागरिकहरूले व्यापक मतदान गरे। संयुक्त राष्ट्र सङ्घले ४ सेप्टेम्बरमा नतिजा घोषणा गरेको थियो।
​२०००: भारत सरकारले साना तथा घरेलु उद्योगहरूका लागि ऐतिहासिक ‘व्यापक नीति प्याकेज’ घोषणा गर्‍यो। तत्कालीन प्रधानमन्त्री अटल बिहारी वाजपेयीद्वारा घोषित यस नीतिको मुख्य उद्देश्य साना उद्योगहरूलाई ऋण, पूर्वाधार, बजारीकरण र प्रविधि अभिवृद्धिमा मजबुत बनाउनु थियो।
​२००१: नेदरल्यान्ड्सको हेगस्थित अन्तर्राष्ट्रिय युद्ध अपराध न्यायाधिकरणसमक्ष युगोस्लाभियाका पूर्व राष्ट्रपति स्लोबोदान मिलोसेभिचमाथि बोस्निया र क्रोएसिया युद्धका क्रममा नरसंहार र मानवताभिरुद्धका गम्भीर अपराधका नयाँ आरोप तय गरियो। उनी अन्तर्राष्ट्रिय अदालतमा मुद्दा खेप्ने विश्वकै पहिलो पूर्व राष्ट्रप्रमुख थिए (११ मार्च २००६ मा ६४ वर्षको उमेरमा जेलमै उनको निधन भयो)।
​२००२: कोनोको इन्क र फिलिप्स पेट्रोलियम विलय भई ‘कोनोकोफिलिप्स’ बन्यो। यो अमेरिकाको तेस्रो ठूलो एकीकृत ऊर्जा कम्पनी बन्यो।
​२००३: रुसी आणविक पनडुब्बी के-१५९ बेरेन्ट्स सागरमा डुब्यो। दुर्घटनामा सवार १० जना चालक दलका सदस्यमध्ये ९ जनाको मृत्यु भयो भने १ जनाको जीवितै उद्धार गरियो।
​२००३: इटालीको मिलानमा आयोजित विश्व नौकायन च्याम्पियनसिपमा अष्ट्रेलियाली रोवर्स ड्रु गिन्न र जेम्स टमकिन्सले पुरुष ‘कक्सलेस पेयर’ स्पर्धामा स्वर्ण पदक जिते।
​२००७: जर्मनीको युनिभर्सिटी अफ कोब्लेन्जका दुई भौतिकशास्त्री गुन्टर निमित्ज र अल्फोन्स स्टालहोफेनले एउटा प्रयोगका क्रममा प्रकाशको गतिलाई उछिनेको दाबी गरे, जसले आइन्स्टाइनको ‘विशेष सापेक्षताको सिद्धान्त’लाई चुनौती दिएको थियो।
​२००७: नेपालको तत्कालीन गिरिजाप्रसाद कोइराला सरकारले चार जना माओवादी पूर्वविद्रोहीलाई फ्रान्स, डेनमार्क, अष्ट्रेलिया र मलेसियाको राजदूत नियुक्त गर्‍यो।
​२००७: बाङ्लादेश सरकारले नोबेल शान्ति पुरस्कार विजेता प्रोफेसर मोहम्मद युनुस र ग्रामीण बैंकको सम्मानमा स्मारक हुलाक टिकट जारी गर्‍यो।
​२००९: भारतीय अन्तरिक्ष अनुसन्धान संगठन (इसरो) ले चन्द्रयान-१ मिसन आधिकारिक रूपमा समाप्त भएको घोषणा गर्‍यो।
​२०११: हिन्दी विकिपिडिया १ लाख लेखहरू पार गर्ने पहिलो भारतीय भाषाको विकिपिडिया बन्यो।
​२०१४: दक्षिण अफ्रिकी देश लेसोथोका तत्कालीन प्रधानमन्त्री टम थबाने सेनाद्वारा तख्तापलटको प्रयास भएपछि ज्यान बचाउन छिमेकी देश दक्षिण अफ्रिका भागे।
​२०१५: नासाले हवाई द्वीपमा एक वर्ष लामो मङ्गल ग्रह मिसन सिमुलेसन (हाई-सीज IV) सुरु गर्‍यो, जसमा ६ जना शोधकर्ताहरूलाई पूर्ण रूपमा अलग-थलग राखिएको थियो।
​२०१५: अमेरिकाको लस एन्जलसमा आयोजित २०१५ एमटिभी भिडियो म्युजिक अवार्ड्स पप स्टार माइली साइरसको मेजबानीमा सम्पन्न भयो।
​२०१६: किर्गिस्तानको राजधानी बिश्केकस्थित चिनियाँ दूतावास नजिकै आत्मघाती कार बम विस्फोट हुँदा आक्रमणकारी मारिए र ३ जना कर्मचारी घाइते भए।
​२०१६: कुख्यात आतंकवादी संगठन आईएसआईएलको मुख्य प्रवक्ता र रणनीतिकार अबु मोहम्मद अल-अदनानी सिरियाको अलेप्पो प्रान्तमा हवाई हमलामा मारियो।
​२०१६: सोमालियाको राजधानी मोगादिसुस्थित राष्ट्रपति भवन नजिकै भएको आत्मघाती कार बम धमाकामा १० जनाको मृत्यु भयो।
​२०१६: युरोपेली संघले दिग्गज टेक कम्पनी एप्पललाई आयरल्यान्ड सरकारलाई १४.५ बिलियन डलर (करिब ९७ हजार करोड भारतीय रुपैयाँ) बक्यौता कर तिर्न आदेश दियो।
​२०१६: जम्मु-काश्मिरमा भारत-पाकिस्तान नियन्त्रण रेखामा ड्युटीमा रहेका भारतीय सेनाका लेन्स नायक राजेन्द्र सिंह सहिद भए।
​२०१७: अफगानिस्तानको लोगार प्रान्तमा नाटो को हेलिकप्टर हमलामा कम्तीमा ११ जना अफगान नागरिकको मृत्यु भयो।
​२०१७: ब्राजिलको एक अदालतले तत्कालीन राष्ट्रपति मिशेल टेमरको अमेजन वर्षावनको ठूलो हिस्सा ‘रेन्का’ (Renca) लाई खानी उत्खननका लागि खुला गर्ने निर्णयमा रोक लगाइदियो।
​२०१८: भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी चौथो बिमस्टेक शिखर सम्मेलनमा भाग लिन नेपालको राजधानी काठमाडौँ आएका थिए।
​२०१८: चारा घोटाला काण्डमा अन्तरिम धरौटीको अवधि सकिएपछि आरजेडी नेता लालुप्रसाद यादवले राँचीको विशेष सीबीआई अदालतसमक्ष आत्मसमर्पण गरे।
​२०१८: संयुक्त राष्ट्र सङ्घको तीव्र आलोचनाका बाबजुद नोबेल समितिले म्यान्मारकी नेत्री आङ सान सुकीबाट नोबेल शान्ति पुरस्कार फिर्ता नलिइने स्पष्ट पार्यो।
​२०१८: प्यानासोनिक कम्पनीले ब्रेक्सिट सम्बन्धी चिन्ताका कारण आफ्नो युरोपेली मुख्यालय लन्डनबाट एम्स्टर्डम सार्ने घोषणा गर्‍यो।
​२०१९: भारतकी अर्थमन्त्री निर्मला सीतारमणले १० वटा सार्वजनिक क्षेत्रका बैंकहरूलाई गाभेर ४ वटा ठूला बैंक बनाउने घोषणा गरिन्।
​२०१९: रियो डि जेनेरियोमा आयोजित अंतर्राष्ट्रीय शूटिंग खेल महासंघ(आईएसएसएफ) विश्वकपमा भारतीय निशानेबाज अभिषेक वर्माले १० मिटर एयर पेस्तोलमा स्वर्ण र सौरभ चौधरीले कास्य पदक जिते।
​२०१९: अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अन्तरिक्षमा सैन्य अभियान सञ्चालन गर्न आधिकारिक रूपमा ‘यूएस स्पेस कमान्ड’ को स्थापनालाई स्वीकृति दिए।
​२०२०: भारतमा २४ घण्टाभित्र ७८,७६१ नयाँ कोभिड-१९ केसहरू पुष्टि भए, जुन त्यस समय विश्वकै एकै दिनको सबैभन्दा ठूलो वृद्धि थियो।
​२०२०: पूर्वी लद्दाखको प्याङ्गोङ त्सो तालको दक्षिणी किनारमा चिनियाँ सेनाले स्थिति बदल्ने कोसिस गर्दा भारतीय सेनाले सो प्रयास असफल पार्यो।
​२०२०: रिलायन्स रिटेलले फ्युचर ग्रुपको रिटेल, होलसेल र लजिस्टिक कारोबार २४,७१३ करोड भारतीय रुपैयाँमा किन्ने सम्झौता गर्‍यो।
​२०२०: विश्वभर कोरोना सङ्क्रमितको संख्या २.५ करोड (२५ मिलियन) पार भयो।
​२०२०: हलिउड फिल्म ‘ब्ल्याक प्यान्थर’का अभिनेता च्याडविक बोसम्यानको निधनपछि उनको परिवारले गरेको आधिकारिक ट्वीट एक्स (ट्विटर) को इतिहासमै सबैभन्दा बढी ‘लाइक’ (७.१ मिलियनभन्दा बढी) गरिएको ट्वीट बन्यो।
​२०२०: इटालीको क्यालाब्रिया तट नजिकै शरणार्थी बोकेको डुङ्गामा आगलागी हुँदा ३ जनाको मृत्यु भयो।
​२०२२: बगदाद (इराक) को ‘ग्रीन जोन’मा शिया नेता मुक्तादा अल-सदरले राजनीति छाड्ने घोषणा गरेपछि उनका समर्थक र सुरक्षा बलबिच भएको हिंसात्मक झडपमा २३ जनाको मृत्यु भयो।
​२०२२: ताइवानी सेनाले किनमेन द्वीप क्षेत्रमा उडिरहेको चिनियाँ ड्रोनमाथि पहिलो पटक चेतावनीस्वरूप गोली चलायो।
​२०२२: नासाले आफ्नो महत्त्वाकांक्षी ‘आर्टेमिस १’ मून रकेटको प्रक्षेपण प्राविधिक खराबीका कारण स्थगित गर्‍यो।
​२०२३: मध्य अफ्रिकी देश गेबोनमा राष्ट्रपति अली बोङ्गो तेस्रो पटक निर्वाचित भएको घोषणा भएलगत्तै सेनाले तख्तापलट गरी बोङ्गो परिवारको ५६ वर्ष लामो शासन अन्त्य गरिदियो।
​२०२३: रुसले युक्रेनको राजधानी किभमा व्यापक ड्रोन र मिसाइल आक्रमण गर्दा २ जनाको मृत्यु भयो।
​२०२३: चीनले जारी गरेको नयाँ “मानक नक्सा”मा भारतले कडा आपत्ति जनाएपछि चीनले यसलाई नियमित अभ्यास भन्दै धेरै प्रतिक्रिया नजनाउन आग्रह गर्‍यो।
​२०२३: विश्वभर दुर्लभ खगोलीय घटना ‘सुपर ब्लु मुन’ देखियो।
​२०२३: भारतीय रक्षा मन्त्री राजनाथ सिंहले डीआरडीओका परम्परागत मिसाइल प्रणालीको प्रविधि निजी रक्षा क्षेत्रलाई हस्तान्तरण गर्ने स्वीकृति दिए।
​२०२४: भारत र चीनका विदेश मन्त्रालयका वरिष्ठ अधिकारीहरूबिच बेइजिङमा ३१औँ डब्लुएमसीसी बैठक आयोजना भयो।
​२०२४: कोलकताको आर.जी. कर मेडिकल कलेजमा भएको बलात्कार तथा हत्या काण्डमा सीबीआईले पूर्व प्रिन्सिपल सन्दीप घोषसँग १० घण्टा लामो सोधपुछ गर्‍यो।
​२०२४: विश्व स्वास्थ्य संगठनले गाजा क्षेत्रमा ६ लाख ४० हजार बालबालिकालाई पोलियो खोप दिन इजरायल ३ दिनको आंशिक युद्धविरामका लागि सहमत भएको घोषणा गर्‍यो।
​२०२४: युक्रेनको खार्किभ शहरमा रुसी गाइडेड बम हमलामा ७ जनाको मृत्यु भयो।
​२०२४: अमेरिकी र इराकी सेनाको संयुक्त छापामारीमा १५ जना आईएसआईएस आतंकवादी मारिए।
​२०२५: भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले टोकियोमा १५औँ भारत-जापान वार्षिक शिखर सम्मेलनलाई सम्बोधन गरे।
​२०२५: जस्टिस विपुल एम. पन्चोली र जस्टिस आलोक अराधेले भारतको सर्वोच्च अदालतको न्यायाधीशका रूपमा शपथ लिए।
​२०२५: भारत र जापानबिच चन्द्रमाको दक्षिणी ध्रुवमा संयुक्त रूपमा काम गर्न ‘चन्द्रयान-५’ मिसन सम्झौता भयो।
​२०२५: हिरा व्यापारी मेहुल चोक्सीको धरौटी याचिका बेल्जियमको अदालतले खारेज गर्‍यो।
​२०२५: इजरायलले यमनको राजधानी सानामा गरेको हवाई हमलामा हुती प्रधानमन्त्री अहमद अल-रहावी र धेरै मन्त्रीहरूको मृत्यु भयो।
​२०२५: इन्डोनेसियामा सरकारविरोधी नागरिक प्रदर्शनका क्रममा सांसदका घरहरूमा लुटपाट र हिंसा भयो।
​२०२५: थाइल्यान्डको अदालतले प्रधानमन्त्री पैतोङतार्न सिनावात्रालाई नैतिक आचारसंहिता उल्लङ्घन गरेको आरोपमा पदबाट बर्खास्त गर्‍यो।
​२०२५: युक्रेनका पूर्व सभामुख एन्ड्री पारुबीको ल्विभमा गोली हानी हत्या गरियो।
​३० अगस्टमा जन्मेका प्रमुख व्यक्तित्वहरू~
​१५६९: मिर्जा नुर-उद-दिन बेग मोहम्मद खान सलिम (जहाँगीर) – मुगल सम्राट अकबरका जेठा छोरा।
​१७९७: मेरी शेली (इङ्ल्यान्ड) – प्रसिद्ध उपन्यास ‘फ्रान्केन्स्टाइन’की लेखिका।
​१८८८: कनाईलाल दत्त (भारत) – भारतका महान् क्रान्तिकारी स्वतन्त्रता सेनानी।
​१८९५: सरदार हुकम सिंह – भारतीय राजनीतिज्ञ तथा स्वतन्त्रता सेनानी।
​१९००: बीर भान भाटिया – प्रसिद्ध चिकित्सक तथा शिक्षक।
​१९०३: भगवतीचरण वर्मा – हिन्दी साहित्यका प्रसिद्ध उपन्यासकार।
​१९०४: नवल होर्मुसजी टाटा – टाटा समूहका प्रतिष्ठित व्यक्तित्व तथा रतन टाटाका पिता।
​१९१२: न्यान्सी ग्रेस अगस्टा वेक – दोस्रो विश्वयुद्धकी प्रसिद्ध महिला योद्धा।
​१९१८: बिनायक आचार्य – ओडिशाका ९औँ मुख्यमन्त्री।
​१९२३: शैलेन्द्र (शंकरदास केसरीलाल) – हिन्दी सिनेमाका दिग्गज गीतकार।
​१९३०: वारेन बफेट (अमेरिका) – बर्कशायर ह्याथवेका सीईओ तथा विश्वका प्रसिद्ध लगानीकर्ता।
​१९३७: शुभा खोटे – भारतीय फिल्म तथा टीभी अभिनेत्री।
​१९५४: रविशंकर प्रसाद – भारतीय राजनीतिज्ञ तथा वरिष्ठ अधिवक्ता।
​१९७२: क्यामरुन डियाज (अमेरिका) – प्रसिद्ध हलिउड अभिनेत्री।
​१९८०: सुब्रह्मण्यम बद्रीनाथ – पूर्व भारतीय क्रिकेटर।
​१९८०: रिचा पल्लोड – भारतीय अभिनेत्री तथा मोडल।
​१९८२: एन्डी रडिक (अमेरिका) – पूर्व विश्व नम्बर-१ टेनिस खेलाडी।
​३० अगस्टमा भएका प्रमुख निधनहरू~
​५२६ ईस्वी: थियोडोरिक द ग्रेट – ओस्ट्रोगोथ्सका राजा तथा इटालीका शासक।
​११८१ ईस्वी: पोप अलेक्जेन्डर तृतीय – क्याथोलिक चर्चका प्रमुख।
​१४८३ ईस्वी: लुई ११औँ – फ्रान्सका राजा।
​१६५९: दारा शिकोह – मुगल राजकुमार (शाहजहाँका जेठा छोरा)।
​१७५१: क्रिस्टोफर पोलहेम – स्विडेनका वैज्ञानिक तथा आविष्कारक।
​१९४०: जे. जे. थोमसन – इलेक्ट्रोनका खोजकर्ता तथा नोबेल पुरस्कार विजेता भौतिकशास्त्री।
​१९५२: सर ओसबोर्न स्मिथ – भारतीय रिजरभ बैंकका पहिलो गभर्नर (जसले आफ्नो कार्यकालमा कुनै पनि नोटमा हस्ताक्षर गरेनन्)।
​१९३६: म्याडम भिकाजी कामा – विदेशमा (जर्मनी) पहिलो पटक भारतीय स्वतन्त्रताको झण्डा फहराउने क्रान्तिकारी।
​१९७६: गंगाप्रसाद श्रीवास्तव – हिन्दी साहित्यकार।
​२००८: कृष्णकुमार बिडला – भारतका उद्योगपति तथा शिक्षाविद्।
​२०१३: सिमस हिनी – नोबेल पुरस्कार विजेता आइरिस कवि तथा नाटककार।
​२०१४: बिपिन चन्द्र – आधुनिक भारतका प्रसिद्ध इतिहासकार।
​२०१५: ओलिभर स्याक्स – प्रसिद्ध न्युरोलोजिस्ट तथा लेखक।
​२०१६: जो सटर – बोइङ ७४७ का मुख्य डिजाइनर तथा इन्जिनियर।
​२०१६: भेरा कास्लाभस्का – ७ पटककी ओलम्पिक स्वर्ण पदक विजेता जिम्नास्ट।
​२०१७: लुइस हे – अमेरिकी लेखिका तथा प्रेरक वक्ता।
​२०१७: सुमितेरु तानिगुची – नागासाकी आणविक हमलाका जीवित प्रत्यक्षदर्शी तथा निशस्त्रीकरण अभियान्ता।
​२०२२: मिखाइल गोर्बाचोभ – सोभियत संघका अन्तिम राष्ट्रपति।
​३० अगस्टका महत्त्वपूर्ण दिवसहरू~
​राष्ट्रिय साना उद्योग दिवस: साना तथा घरेलु उद्योगहरूको योगदानको कदर गर्दै मनाइने दिवस।
​राष्ट्रिय समुद्र तट दिवस: तटीय वातावरण र स्वच्छता सम्बन्धी जनचेतना फैलाउने दिवस।
​बलपूर्वक बेपत्ता पारिएका व्यक्तिहरूको अन्तर्राष्ट्रिय दिवस: संयुक्त राष्ट्र सङ्घद्वारा घोषित अन्तर्राष्ट्रिय दिवस।