​नयाँ दिल्ली: २८ मे को दिन अन्तरिक्षमा बाँदरहरूको यात्रासँग जोडिएको छ। सन् १९५९ मे २८ मा नासाले ‘मिस बेकर’ र ‘मिस एबल’ नामका दुई बाँदरलाई अन्तरिक्षमा पठाएको थियो र दुवै सुरक्षित रूपमा फर्किएका थिए। यो नासाको लागि एउता ठूलो सफलता थियो। यस घटनाको केही समयपछि मिस एबलको शल्यक्रिया (सर्जरी) का क्रममा मृत्यु भएको थियो। अन्तरिक्ष यात्राका क्रममा यी बाँदरहरूको स्वास्थ्य बिग्रेको थियो। पृथ्वीबाट ५०० किलोमिटर माथि जिरो ग्रैभिटी (शून्य गुरुत्वाकर्षण) मा यात्रा गरेर पुनः धर्तीमा फर्कने बाँदर यिनीहरू नै थिए।
​यस परीक्षणबाट नासाले आफ्नो अनुसन्धानका लागि महत्त्वपूर्ण जानकारीहरू प्राप्त गर्‍यो। दोस्रो बाँदर ‘मिस बेकर’ (पाठमा भूलवश मिस एबल उल्लेख भएको) यस प्रयोगपछि स्वस्थ रहिन् र आफ्नो २७ वर्षको औसत आयु पूरा गर्दै सन् १९८४ सम्म जीवित रहिन्। यसपछि पठाइएको ‘सैम’ नामको बाँदरमा जिरो ग्रैभिटीको प्रयोग गरिएन, बरु उसलाई जीवित राख्नका लागि एउटा विशेष क्याप्सूल बनाइयो। कुकुर, बाँदर र चिम्पान्जीहरूमाथि प्रयोग गरेपछि मात्र मानव सन् १९६१ मा पहिलो पटक अन्तरिक्षमा गयो। अन्तरिक्षमा जाने पहिलो व्यक्ति सोभियत संघका युरी गागरिन थिए।
​२८ मे का महत्त्वपूर्ण ऐतिहासिक घटनाहरू:
​१४१४: खिज्र खानले दिल्ली सल्तनतमा कब्जा गरे र सैयद वंशको शासनको जग बसाले।
​१८८३: हिन्दुत्ववादी नेता तथा कवि विनायक दामोदर सावरकरको जन्म।
​१९०७: पहिलो ‘आइल अफ म्यान टीटी’ बाइक दौड आयोजना गरियो।
​१९०८: जासुसी उपन्यास ‘जेम्स बन्ड’ का लेखक इयान फ्लेमिङको जन्म।
​१९१८: अजरबैजान लोकतान्त्रिक गणतन्त्र र आर्मेनियाको पहिलो गणतन्त्रले आफ्नो स्वतन्त्रताको घोषणा गरे।
​१९२१: प्रसिद्ध शास्त्रीय गायक डी. वी. पलुस्करको जन्म।
​१९२३: दक्षिण भारतका लोकप्रिय अभिनेता तथा राजनीतिज्ञ नन्दमुरि तारक रामाराव (एनटीआर) को जन्म। उनी तीन पटक आन्ध्र प्रदेशको मुख्यमन्त्री बनेका थिए।
​१९३२: नेदरल्यान्ड्समा ‘अफस्लिटडिज्क’ को निर्माण कार्य सम्पन्न भयो र जुइदरजी खाडीलाई ताजा पानीको ‘आईजेस्सेलमेर’ तालमा परिणत गरियो।
​१९३४: क्यानडाको ओन्टारियोमा ओलिवा र एल्जायर डिओनको घरमा एकैसाथ पाँचवटा बच्चा (क्विन्ट्स) को जन्म भयो। इतिहासमा पहिलो पटक यी पाँचै जना जीवित रहेका थिए।
​१९३७: जर्मन अटोमोबाइल निर्माता कम्पनी ‘फॉक्सवेगन’ (VW) को स्थापना भयो।
​१९४२: द्वितीय विश्वयुद्ध: रेनहार्ड हेडरिचको हत्याको प्रयासको प्रतिशोधमा चेकोस्लोभाकियामा नाजीहरूले १,८०० भन्दा बढी मानिसहरूको हत्या गरे।
​१९४८: ड्यानियल फ्रान्कोइस मालन दक्षिण अफ्रिकाको प्रधानमन्त्रीमा निर्वाचित भए।
​१९५२: ग्रीस (युनान) मा महिलाहरूलाई मताधिकार प्रदान गरियो।
​१९५२: भारतका पहिलो लोकपाल पिनाकी चन्द्र घोषको जन्म।
​१९५४: प्रसिद्ध स्वतन्त्रता सेनानी विजय सिंह पथिकको निधन।
​१९५९: दुई अमेरिकी बाँदरद्वारा अन्तरिक्षको सफल यात्रा।
​१९६१: मानव अधिकारको संरक्षण र चेतनाका लागि लन्डनमा ‘एम्नेस्टी इन्टरनेसनल’ को स्थापना भयो। यसलाई सन् १९७७ मा नोबेल शान्ति पुरस्कार प्रदान गरिएको थियो।
​१९६४: भारतीय सिनेमा इतिहासका अग्रणी निर्माता-निर्देशक महबूब खानको निधन।
​१९६७: ६५ वर्षका बेलायती नाविक सर फ्रान्सिस चिटचेस्टर एक्लै डुङ्गामा संसारको चक्कर लगाएर घर फर्किए।
​१९७०: अल इन्डिया ट्रेड युनियन कांग्रेस (एआईटीयूसी) को औपचारिक रूपमा विभाजन भयो।
​१९७४: उत्तरी आयरल्याण्डको पावर-शेयरिङ ‘सनिङडेल सम्झौता’ वफादारहरूको आम हड्तालका कारण भङ्ग भयो।
​१९७४: पाकिस्तानी क्रिकेटर मिस्बाह-उल-हकको जन्म।
​१९७७: साउथगेट, केन्टकीस्थित ‘बेभर्ली हिल्स सपर क्लब’ मा भीषण आगलागी हुँदा १६५ जनाको मृत्यु भयो।
​१९८९: मार्थाकवली डेभिड भारतको पहिलो र विश्वको दोस्रो महिला ईसाई पादरी (रेवरेंड) बनिन्।
​१९९५: रुसको सुदूर पूर्वमा रहेको सखालिन टापुमा ७.६ म्याग्निच्युडको ‘नेफ्टेगोस्र्क भूकम्प’ आयो, जसले मात्र १७ सेकेन्डमा शहरलाई तबाह गर्‍यो।
​१९९६: रुस चेचेन्यालाई अधिकतम स्वायत्तता दिन सहमत भयो।
​१९९६: भारतका प्रधानमन्त्री अटल बिहारी वाजपेयीले राजीनामा दिए।
​१९९८: बलुचिस्तानको चगाई पहाडमा पाकिस्तानले पाँचवटा परमाणु परीक्षण गर्‍यो। यसको विरोधमा संयुक्त राज्य अमेरिकाले पाकिस्तानविरुद्ध आर्थिक प्रतिबन्ध लगायो।
​१९९९: इटालीको मिलानमा २२ वर्षको जीर्णोद्धार कार्यपछि लियोनार्डो दा भिन्चीको उत्कृष्ट कलाकृति ‘द लास्ट सपर’ लाई पुनः प्रदर्शनमा राखियो।
​१९९९: बेन्जामिन नेतान्याहुको संसदबाट राजीनामा, टर्कीमा नयाँ गठबन्धन सरकार गठन।
​२०००: भारतका राष्ट्रपति के. आर. नारायणन चीनसँगको द्विपक्षीय सम्बन्ध मजबुत बनाउन ६ दिने राजकीय भ्रमणका लागि बेइजिङ प्रस्थान गरे।
​२००२: नेपालमा पुनः संकटकाल घोषणा गरियो।
​२००३: पिटर होलिङवर्थ आफ्नो आचरणको आलोचनाका कारण पदबाट राजीनामा दिने अष्ट्रेलियाको पहिलो गभर्नर जनरल बने।
​२००५: भारतका प्रसिद्ध कवि तथा साहित्यकार गोपाल प्रसाद व्यासको निधन।
​२००८: राष्ट्रपति प्रतिभा पाटिलले इलाहाबाद उच्च अदालतमा कार्यरत पाँच न्यायाधीशहरूलाई स्थायी न्यायाधीश नियुक्त गरिन्।
​२००८: जेट एयरवेज विमान सेवाले ‘मध्य एसिया सर्वश्रेष्ठ कार्गो एयरलाइन्स’ को पुरस्कार प्राप्त गर्‍यो।
​२००८: नेपालमा २४० वर्ष पुरानो राजतन्त्रको अन्त्य भयो। करिब १० वर्ष चलेको गृहयुद्धपछि शाह राजवंशको हातबाट सत्ता खोसियो र तत्कालीन राजा ज्ञानेन्द्रलाई पदच्युत गरी देशलाई गणतन्त्र घोषणा गरियो। वामपन्थी दलले चुनाव जितेर राजनीतिमा मूलधारमा सामेल भएका थिए।
​२००८: अमेरिकाले पाकिस्तान समर्थक आतंकवादी संगठन लस्कर-ए-तैयबाका चार नेतामाथि वित्तीय प्रतिबन्ध लगायो।
​२०१०: होमियोप्याथी शास्त्रमा आधारित पहिलो चलचित्र ‘प्रतिसाद – द रेस्पोन्स’ प्रदर्शन भयो।
​२०१०: हलिउड अभिनेता डेनिस हपर (फिल्म: स्पिड) को निधन।
​२०११: युरोपेली देश माल्टामा जनमत संग्रह भयो, जहाँ नागरिकहरूले सम्बन्धविच्छेद (तलाक) लाई कानुनी मान्यता दिने प्रस्तावलाई स्वीकृत गरे।
​२०१२: तिब्बतको ल्हासामा पहिलो पटक आत्मदाहका दुई दुःखद घटनाहरू सार्वजनिक भए, जहाँ विरोध स्वरूप दुई तिब्बतीले आफैंलाई आगो लगाए।
​२०१३: स्पट फिक्सिङ प्रकरणमा मुछिएका क्रिकेटर एस. श्रीसन्त र अंकित चव्हाणलाई न्यायिक हिरासतमा तिहाड जेल पठाइयो।
​२०१३: इस्तानबुलको ‘तक्सिम गेजी पार्क’ को शहरी विकास र रुख कटान विरुद्ध धर्ना प्रदर्शन सुरु भयो, जुन पछि टर्कीभरि सरकार विरोधी आन्दोलनमा परिणत भयो।
​२०१३: विश्वका ५२ देश र ४३६ भन्दा बढी शहरहरूमा कृषि कम्पनी ‘मोन्सेन्टो’ र जेनेटिकली मोडिफाइड (जीएम) बीउहरू विरुद्ध विशाल विरोध प्रदर्शन भयो।
​२०१४: भारतका नवनिर्वाचित प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले प्रधानमन्त्री कार्यालयमा पदभार ग्रहण गरी आधिकारिक रूपमा काम सुरु गरे।
​२०१४: सिरियामा भएको विवादास्पद राष्ट्रपति निर्वाचनको नतिजा आयो, जसमा बसर अल-असद भारी बहुमतका साथ पुनः राष्ट्रपति चुनिए।
​२०१४: अमेरिकी अन्तरिक्ष एजेन्सी नासाले अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेशन (आईएसएस) का लागि ‘सोयुज टीएमए-१३एम’ अन्तरिक्ष यान प्रक्षेपण गर्‍यो।
​२०१५: अमेरिकाले आधिकारिक रूपमा क्युबालाई ‘आतंकवाद प्रायोजक देश’ को सूचीबाट हटायो, जुन दुई देशबीचको दशकौंदेखिको तनाव कम गर्ने दिशामा ठूलो कदम थियो।
​२०१५: स्विट्जरल्याण्डको जुरिखमा अमेरिकी अधिकारीहरूको अनुरोधमा स्विस पुलिसले फिफाका कैयौँ शीर्ष अधिकारीहरूलाई घूसखोरी र भ्रष्टाचारको आरोपमा पक्राउ गर्‍यो।
​२०१७: भारतका तत्कालीन राष्ट्रपति प्रणब मुखर्जीले ‘वस्तु तथा सेवा कर’ (जीएसटी) विधेयकलाई स्वीकृति दिए।
​२०१७: फ्रान्सेली राष्ट्रपति इमानुएल म्याक्रोँले पहिलो पटक रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनसँग भेट गरी युक्रेन संकट र सिरिया जस्ता मुद्दाहरूमा छलफल गरे।
​२०१८: मिया मोटलीले बार्बाडोसको पहिलो महिला प्रधानमन्त्रीका रूपमा शपथ लिइन्।
​२०१८: नासाको ‘इनसाइट’ मार्स ल्यान्डर मंगल ग्रहको सतहको अध्ययनका लागि सफलतापूर्वक उत्रियो।
​२०१८: ‘यौम-ए-तकबीर’ को अवसरमा पाकिस्तानमा चगाई परमाणु परीक्षणको २०औँ वर्षगाँठ मनाइयो।
​२०१९: १७औँ लोकसभा निर्वाचनको शानदार परिणामपछि, भाजपा संसदीय दलको बैठकले सर्वसम्मतिले नरेन्द्र मोदीलाई नेता चयन गर्‍यो।
​२०१९: नवीन पटनायकले लगातार पाँचौँ पटक ओडिशाको मुख्यमन्त्री पदको शपथ लिए।
​२०२०: दिल्ली पुलिसको अपराध शाखाले कोभिड-१९ निर्देशिका उल्लंघन गरेको मामिलामा ५४१ विदेशी नागरिकहरू विरुद्ध आरोप-पत्र (चार्जशिट) दर्ता गर्‍यो।
​२०२१: भारतमा कोरोना भाइरसको दोस्रो लहरका क्रममा यस दिन १,८६,३६४ नयाँ संक्रमित फेला परेका थिए।
​२०२१: प्रसिद्ध स्वतन्त्रता सेनानी एवं सामाजिक कार्यकर्ता एच. एस. दोरेस्वामीको १०४ वर्षको उमेरमा बेंगलोरमा निधन भयो।
​२०२२: आर्थिक संकटबाट गुज्रिरहेको श्रीलंकालाई इन्धनको अभाव कम गर्न रुसबाट तेलको पहिलो खेप प्राप्त भयो।
​२०२३: प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले भारतको नयाँ संसद भवनको उद्घाटन गरे। यस ऐतिहासिक कार्यक्रममा लोकसभाका सभामुख ओम बिर्लाको उपस्थितिमा ‘सेङ्गोल’लाई लोकसभा कक्षमा स्थापित गरियो।
​२०२३: टर्कीको राष्ट्रपति निर्वाचनमा रजब तैयब एर्दोगानले पुनः जित हासिल गर्दै आफ्नो शासन कायम राखे।
​२०२४: मिजोरममा ढुङ्गा खानी भत्किँदा १७ जनाको मृत्यु भयो।
​२०२४: मिजोरममा पहिरोका कारण १० जना नागरिकको मृत्यु भयो।
​२०२५: अकाली नेता तथा पूर्व मन्त्री सुखदेव सिंह ढींढसाको निधन।
​२०२५: विदेशी विद्यार्थीका लागि अमेरिकाको बाटो कठिन भयो; ट्रम्प प्रशासनद्वारा भिसा अन्तर्वार्ता (इन्टरभ्यु) मा रोक।
​महत्त्वपूर्ण दिवसहरू:
​अन्तर्राष्ट्रिय महिला स्वास्थ्य कार्य दिवस: महिलाहरूको प्रजनन अधिकार र स्वास्थ्यप्रति जागरूकता बढाउन हरेक वर्ष २८ मे मा यो दिवस मनाइन्छ।
​विश्व भोक दिवस (वर्ल्ड हंगर डे): विश्वभर भुखमरीको समस्याप्रति सचेतना जगाउन २८ मे मा यो दिवस मनाइन्छ।