नयाँ दिल्ली: इतिहासमा २४ जूनको दिन भारत र विश्वका लागि धेरै महत्वपूर्ण घटना, उपलब्धि र त्रासदीहरूको साक्षी बनेको छ। इतिहासको पानामा सधैँका लागि दर्ता भएका प्रमुख घटनाक्रमहरूको संक्षिप्त विवरण यस प्रकार छ:
१२०६: दिल्ली सल्तनतका संस्थापक कुतुबुद्दीन ऐबकको लाहोर (हाल पाकिस्तान) मा राज्याभिषेक (ताजपोशी) भयो।
१५०९: इङ्गल्याण्डका राजा हेनरी आठौँले स्पेनकी राजकुमारी ‘क्याथरिन अफ एरागोन’ सँग विवाह गरे।
१५६४: भारतकी साहसी वीराङ्गना महारानी दुर्गावती मुगल सेनासँग भीषण युद्ध लड्दाभन्दै वीरगतिको प्राप्त भइन्।
१७९३: फ्रान्सले पहिलो पटक आफ्नो गणतान्त्रिक (रिपब्लिकन) संविधान अपनायो।
१८१२: नेपोलियन बोनापार्टले रूसमाथि आफ्नो ऐतिहासिक आक्रमण सुरु गरे।
१८२१: भेनेजुएलाले स्पेनको औपनिवेशिक शासनबाट पूर्ण स्वतन्त्रता हासिल गर्यो।
१८६३: प्रसिद्ध भारतीय लेखक तथा इतिहासकार विश्वनाथ काशीनाथ राजवाडेको जन्म भयो।
१८६९: भारतका महान क्रान्तिकारी दामोदर हरि चापेकर (चापेकर दाजुभाइमध्येका एक) को महाराष्ट्रको पुणेमा जन्म भयो। उनले भारतको स्वतन्त्रताका लागि आफ्ना भाइहरू (बालकृष्ण र वासुदेव) सँग मिलेर ब्रिटिश सरकार विरुद्ध क्रान्तिकारी गतिविधिमा सक्रिय भूमिका निभाएका थिए।
१८८०: क्यानाडाको राष्ट्रिय गान ‘ओ क्यानाडा’ पहिलो पटक सार्वजनिक रूपमा प्रस्तुत गरियो।
१८८१: प्रसिद्ध साहित्यकार, स्वतन्त्रता सेनानी तथा प्रसिद्ध आरती ‘ओम् जय जगदीश हरे’ का रचयिता पण्डित श्रद्धाराम शर्माको निधन भयो।
१८८५: प्रसिद्ध राजनीतिज्ञ तथा कट्टर शिख नेता तारा सिंहको जन्म भयो।
१८९७: प्रख्यात शिक्षाविद्, संगीतज्ञ तथा हिन्दुस्तानी शास्त्रीय गायक ओङ्कारनाथ ठाकुरको जन्म भयो।
१९०८: अमेरिकाका २२ औँ र २४ औँ राष्ट्रपति ग्रोवर क्लीभल्याण्डको निधन भयो।
१९३५: ट्याङ्गो संगीत इतिहासकै सबैभन्दा प्रमुख व्यक्तित्व मानिने फ्रान्सेली-अर्जेन्टिनी मूलका महान गायक-गीतकार कार्लोस गार्देलको निधन भयो।
१९३७: भारतीय राजनीतिज्ञ तथा बिहारका भूतपूर्व मुख्यमन्त्री जगन्नाथ मिश्राको जन्म भयो।
१९३७: अंग्रेजी साहित्यकी प्रख्यात लेखिका अनिता देसाईको जन्म भयो।
१९३७: प्रख्यात अन्तरिक्ष विज्ञानी क्यारोलिन शुमेकरको जन्म भयो।
१९४७: प्रसिद्ध ब्रिटिश-अमेरिकी संगीतकार र ‘फ्लीटवुड म्याक’ रक ब्यान्डका ड्रमर मिक फ्लीटवुडको जन्म भयो।
१९४८: सोभियत संघले पश्चिमी बर्लिनको नाकाबन्दी सुरु गर्यो।
१९५०: प्रथम विश्वयुद्धका क्रममा ब्रिटिश साम्राज्यको सबैभन्दा ठूलो सैन्य पुरस्कार “भिक्टोरिया क्रस” पाउने थोरै भारतीय सैनिकहरूमध्येका एक दरबान सिंह नेगीको निधन भयो।
१९६३: भारतको डाक तथा टेलिग्राफ विभागले राष्ट्रिय टेलेक्स सेवाको सुरुवात गर्यो।
१९६६: मुम्बईबाट न्यूयोर्क जाँदै गरेको एयर इन्डियाको विमान स्विट्जरल्याण्डको माउन्ट ब्लाङ्कमा दुर्घटनाग्रस्त हुँदा ११७ जनाको मृत्यु भयो।
१९७४: लर्ड्स टेस्टको दोस्रो इनिङ्समा भारतीय टोली इङ्गल्याण्ड विरुद्ध मात्र ४२ रनमा समेटियो। यो टेस्ट इतिहासमा भारतको सबैभन्दा न्यून स्कोर हो र भारत उक्त म्याच एक इनिङ्स र २८५ रनले हार्न पुग्यो।
१९७५: न्यूयोर्कको जेएफके विमानस्थलमा भएको विमान दुर्घटनामा ११३ जनाले ज्यान गुमाए।
१९७९: लोकप्रिय अमेरिकी अभिनेत्री, लेखिका र निर्माता मिन्डी कलिङको जन्म भयो।
१९८०: भारतका चौथो राष्ट्रपति वी. वी. गिरीको निधन भयो।
१९८३: अन्तरिक्ष यात्रा गर्ने पहिलो अमेरिकी महिला स्याली राइड आजकै दिन स्पेस शटलबाट सुरक्षित रूपमा पृथ्वीमा फिर्ता भइन्।
१९८७: विश्व प्रसिद्ध फुटबल खेलाडी लियोनेल मेस्सीको अर्जेन्टिनामा जन्म भयो।
१९९०: भारतले तेस्रो पुस्ताको स्वदेशी एन्टि-ट्याङ्क मिसाइल ‘नाग’ को सफल परीक्षण गर्यो।
२०१०: लेबर पार्टीकी उपनेता जुलिया गिलार्ड अष्ट्रेलियाको इतिहासमै पहिलो महिला प्रधानमन्त्री बनिन्।
२०१०: टेनिस इतिहासकै सबैभन्दा लामो खेल विम्बलडनमा खेलियो। अमेरिकाका जोन इस्नर र फ्रान्सका निकोलस माहुतबीचको यो खेल ११ घण्टा ५ मिनेटसम्म चलेको थियो।
२०१८: साउदी अरबमा महिलाहरूलाई पहिलो पटक गाडी चलाउने (ड्राइभिङ) कानुनी अनुमति मिल्यो र दशकौँ पुरानो प्रतिबन्ध समाप्त भयो।
२०२३: भ्याग्नर ग्रुपले युक्रेन विरुद्धको युद्धका बीच रुस सरकार विरुद्ध अचानक विद्रोह गर्यो।
२०२४: ह्वासियोङस्थित एक लिथियम ब्याट्री बनाउने कारखानामा भीषण आगलागी हुँदा २३ जनाको दर्दनाक मृत्यु भयो।
२०२५: ओस्ट्रावा गोल्डेन स्पाइक प्रतियोगितामा ८५.२९ मिटर टाढा भाला फ्याँकेर स्टार खेलाडी नीरज चोपडाले स्वर्ण पदक (गोल्ड) जिते।
२०२५: क्रिकेटमा भारत पहिलो टेस्ट म्याच ५ विकेटले हार्न पुग्यो, इङ्गल्याण्डले भारतमाथि करारी शिकस्त दियो।
२०२५: जापानी सेनाले इतिहासमा पहिलो पटक आफ्नै देशमा मिसाइल परीक्षण गर्यो।
विशेष दिवस:
इन्टरनेशनल फेयरी डे:
हरेक वर्ष २४ जूनका दिन यो दिवस मनाइन्छ। लोककथा, बालसाहित्य र पौराणिक कथाहरूमा लामो समयदेखि जीवित रहेका जादुई र काल्पनिक जीवहरू – फेयरी (परिकथाहरूका परिकाहरू) को सम्मानमा यो दिन समर्पित छ। यस दिवसको सुरुवात सन् २००० को दशकको सुरुतिर लेखिका तथा कलाकार जेसिका गाल्ब्रेथले परियोंको कला र कल्पनालाई सम्मान दिने उद्देश्यले गरेकी थिइन्। यस दिन विश्वभर फेयरी थिममा आधारित पार्टीहरू, परियोंको जस्तो पोशाक लगाउने कार्यक्रमहरू, र विभिन्न पुस्तक एवं फिल्मका माध्यमबाट यी जादुई पात्रहरूलाई सम्झिने गरिन्छ। यो दिवस बालबालिका मात्र नभएर कल्पनाको संसारमा रमाउन चाहने फेन्टासी प्रेमीहरूका बीच पनि निकै लोकप्रिय छ।











