१ जुलाईका महत्त्वपूर्ण घटनाहरू~
१७८१: हैदर अली र ब्रिटिश सेनाबिच युद्ध सुरु भयो।
१८५२: सिन्धका मुख्य आयुक्त सर बर्टलेफ्रोरेद्वारा सिन्ध राज्य र मुम्बई-कराँची मार्गमा प्रयोगका लागि ‘सिन्ध डाक’ नामक हुलाक टिकट जारी गरियो।
१८६२: कलकत्ता उच्च अदालतको उद्घाटन भयो।
१८६३: अमेरिकी गृहयुद्धका दौरान प्रसिद्ध ‘गेटिसबर्गको लडाइँ’ सुरु भयो।
१८७९: भारतमा पोस्टकार्डको सुरुवात भयो।
१८८१: क्यानडा (न्यू ब्रन्सविक) र अमेरिका (मेन) बिच विश्वको पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय टेलिफोन कल गरियो।
१९४९: स्वतन्त्र भारतमा साना राज्यहरूको विलय हुँदा ट्राभनकोर र कोचिन रियासतलाई मिलाएर ‘त्रावनकोर-कोचिन’ राज्य बनाइयो, तर मालाबार मद्रास प्रान्तकै अधीनमा रह्यो।
१९५५: ‘इम्पेरियल बैंक अफ इन्डिया’को राष्ट्रियकरण गरी यसको नाम ‘स्टेट बैंक अफ इन्डिया’ (एसबीआई) राखियो।
१९६०: अफ्रिकी देश घानालाई गणतन्त्र घोषित गरियो।
१९६३: संयुक्त राज्य अमेरिकामा पहिलो पटक पोस्टल पिन कोड (ज़िप कोड) को सुरुवात भयो।
१९६४: भारतीय औद्योगिक विकास बैंक (आईडीबीआई) को स्थापना भयो।
१९६५: भारत र पाकिस्तानबिच युद्धविराम लागू भयो र विवादलाई अन्तर्राष्ट्रिय न्यायाधिकरणमा सुम्पियो। सन् १९६८ मा आएको फैसला अनुसार ९/१० भाग भारत र १/१० भाग पाकिस्तानलाई दिइयो।
१९६८: अमेरिका, बेलायत, रुस र अन्य ५९ देशहरूले परमाणु हतियारको प्रसार रोक्न ‘परमाणु अप्रसार सन्धि’ (एनपीटी) मा हस्ताक्षर गरे।
१९७५: तत्कालीन प्रधानमन्त्री इन्दिरा गान्धीले २० सूत्रीय कार्यक्रमको घोषणा गरिन्।
१९९०: पूर्वी र पश्चिमी जर्मनीबिचको सीमा रेखा समाप्त गरियो र पश्चिमी जर्मनीको मुद्रालाई पूर्वी जर्मनीमा मान्यता दिइयो।
१९९१: भारतमा पहिलो पटक ‘राष्ट्रिय चिकित्सक दिवस’ (नेशनल डॉक्टर्स डे) मनाइयो।
१९९१: अस्सी को दशकको अन्त्यतिर पूर्वी युरोपमा भएको राजनीतिक परिवर्तन र सोभियत संघको शक्ति कमजोर हुँदै गएका कारण वारसा संधि(वारसा पैक्ट) काे विघटन भयो।
१९९४: रोमान हर्जोगले जर्मनीको नयाँ राष्ट्रपतिका रूपमा शपथ लिए; विश्वकप फुटबलमा आत्मघाती गोल गर्ने कोलम्बियाका खेलाडी आन्द्रेस एस्कोबारको उनकै देशमा हत्या भयो।
१९९५: अमेरिकाले ताइवानविरुद्ध लगाएका प्रतिबन्धहरू हटायो।
१९९६: विश्वमै पहिलो पटक अस्ट्रेलियाको उत्तरी प्रान्तमा इच्छामृत्यु कानुन लागू भयो।
१९९७: १५६ वर्षको ब्रिटिश शासनपछि हङकङले चीनको अधिकार स्वीकार गर्यो।
२०००: लर्ड्सको १००औँ ऐतिहासिक टेस्ट म्याचमा इङ्गल्यान्डले वेस्टइन्डिजलाई हरायो।
२००३: समुद्रको सबैभन्दा गहिराइसम्म पुगेर विश्व कीर्तिमान कायम गर्ने जापानी पनडुब्बी प्रशान्त महासागरमा बेपत्ता भयो।
२००४: आसियानले अन्तर्राष्ट्रिय आतंकवादसँग लड्न अस्ट्रेलियासँग सम्झौता गर्यो।
२००६: अमेरिकी संसद्का समितिहरूले भारत-अमेरिका परमाणु सम्झौतालाई स्वीकृति प्रदान गरे।
२००६: बुद्धिचाल खेलाडी परिमार्जन नेगी इतिहासकै सबैभन्दा कम उमेरका दोस्रो ग्र्यान्डमास्टर बने।
२००६: एसियाली युवा चेस च्याम्पियनसिपमा भारतले ८ वटा स्वर्ण पदक जित्यो।
२००६: चीनमा बर्ड फ्लू भाइरसको पुष्टि भयो।
२००६: इराकमा अलकायदाका वान्टेड नेता अबु अयुब अल-मसरीमाथि अमेरिकाले ५० लाख डलरको पुरस्कार घोषणा गर्यो।
२००७: दलाई लामाको मुद्दामा चिनियाँ अधिकारी र तिब्बती दूतहरूबिच वार्ता सुरु भयो।
२००८: गाजा पट्टीका प्यालेस्टिनी विद्रोहीहरूले दक्षिणी इजरायलमा रकेट प्रहार गरे।
२००८: म्यानमारको इरावदी डेल्टामा मोटर बोट डुब्दा कम्तीमा ३८ जनाको दुखद मृत्यु भयो।
२००८: बढ्दो आर्थिक मन्दीका कारण स्टारबक्सले अमेरिकामा आफ्ना ६०० कम नाफा गर्ने आउटलेटहरू बन्द गर्ने घोषणा गर्यो।
२००९: अमेरिकाले इतिहासकै सबैभन्दा ठुलो कमर्सियल टेलिकम्युनिकेसन स्याटेलाइट ‘टेरेस्टार-१’ सफलतापूर्वक प्रक्षेपण गर्यो।
२०१०: पाकिस्तानको लाहोरस्थित प्रसिद्ध सुफी दरगाह ‘दाता दरबार’ मा तीनवटा आत्मघाती बम विष्फोट हुँदा ४२ जनाको मृत्यु र १७५ भन्दा बढी घाइते भए।
२०१०: सेना र कुर्द विद्रोहीहरूबिचको भीषण भिडन्तमा १६ जना (११ कुर्द, १ सैनिक र ३ मिलिसिया) को मृत्यु भयो।
२०११: चन्द्रमाको कक्षाको अवरोही नाेड (डिसेंडिंग नाेड) मा आंशिक सूर्यग्रहण लाग्यो।
२०१२: इजिप्टका पहिलो स्वतन्त्र रूपमा निर्वाचित राष्ट्रपति मोहम्मद मुर्सीले सुप्रिम कन्स्टिच्युशनल कोर्टमा शपथ लिए।
२०१३: क्रोएसिया आधिकारिक रूपमा युरोपेली सङ्घ (ईयू) को २८औँ सदस्य बन्यो।
२०१३: पाकिस्तानको क्वेटा र पराचिनारमा भएका बम विष्फोटमा ४७ जनाको मृत्यु र ९० जना घाइते भए।
२०१४: नाइजेरियाको मैदुगुरी सहरको एउटा बजारमा भएको भीषण कार बम विष्फोटमा धेरै मानिस हताहत भए।
२०१४: युक्रेनका राष्ट्रपति पेट्रो पोरोसेन्कोले विद्रोहीहरूविरुद्ध सरकारी सेनाको सैन्य अभियान पुनः सुरु गर्ने घोषणा गरे।
२०१५: प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले नयाँ दिल्लीको इन्दिरा गान्धी इन्डोर स्टेडियमबाट ‘डिजिटल इन्डिया हप्ता’ र ‘डिजिटल इन्डिया’ अभियानको शुभारम्भ गरे।
२०१६: बङ्गलादेशको राजधानी ढाकाको गुलशन इलाकामा रहेको ‘होली आर्टिसन बेकरी’ मा आतंककारीहरूले हमला गरी विदेशी नागरिकसहित धेरैलाई बन्धक बनाए।
२०१६: अमेरिकी रक्षा मन्त्रालय (पेन्टागन) ले सेनामा खुला रूपमा ट्रान्सजेन्डर सैनिकहरू भर्ती गर्न पाइने ऐतिहासिक निर्णय गर्यो।
२०१७: भारत सरकारले प्यान कार्ड बनाउन र आयकर रिटर्न भर्नका लागि आधार कार्ड अनिवार्य गर्यो।
२०१७: अर्जेन्टिनाका फुटबल स्टार लियोनेल मेस्सीले आफ्नी बाल्यकालकी साथी एन्टोनेला रोकुजोसँग विवाह गरे।
२०१७: भारतमा आर्थिक सुधारको रूपमा ‘वस्तु तथा सेवा कर’ (जीएसटी) लागू गरियो।
२०१८: दिल्लीको बुराडी इलाकाको एउटा घरमा एकै परिवारका ११ जनाको शव शङ्कास्पद अवस्थामा फेला पर्यो।
२०१८: फ्रान्सका कुख्यात ग्याङ्स्टर रेडोइन फ्याडलाई तीन जना सशस्त्र बदमासहरूले हेलिकप्टरमार्फत पेरिसको जेलबाट भगाए।
२०१९: जम्मु-कश्मीरको किश्तवाड जिल्लामा मिनी बस खाडलमा खस्दा ३५ जनाको मृत्यु भयो।
२०१९: काबुल (अफगानिस्तान) को बाहिरी इलाकामा तालिबानले गरेको ठुलो कार बम विष्फोट र गोलीबारीमा करिब ४० जनाको मृत्यु र १०० भन्दा बढी घाइते भए।
२०२०: भारत सरकारले राष्ट्रिय सुरक्षा र सार्वभौमिकताको हवाला दिँदै ५९ वटा चिनियाँ एप्समाथि प्रतिबन्ध लगायो।
२०२०: साउदी नेतृत्वको गठबन्धनले यमनमा सैन्य हमला सुरु गर्यो र इथियोपियामा भएका हिंसक भिडन्तमा ८० भन्दा बढीको मृत्यु भयो।
२०२१: पश्चिमी क्यानडाको लिटन गाउँमा भीषण डढेलो फैलियो; त्यहाँ रेकर्ड ४९.६ डिग्री सेल्सियस तापमान दर्ता भएपछि ९०% गाउँ खाली गरियो।
२०२२: अमेरिकी र इरानी अधिकारीहरूबिच परमाणु प्रतिबन्धका विषयमा कतार (दोहा) मा प्राविधिक स्तरको वार्ता सुरु भयो।
२०२३: प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले मध्य प्रदेशको शहडोलमा ‘राष्ट्रिय सिकल सेल एनेमिया उन्मूलन मिसन २०४७’ को शुभारम्भ गरे र आयुष्मान कार्ड वितरण सुरु गरे।
२०२३: महाराष्ट्रको बुलढाणामा समृद्धि एक्सप्रेस-वेमा भएको दुखद बस दुर्घटनामा २६ जनाको जलेर मृत्यु भयो।
२०२३: भारतीय एथलीट नीरज चोपडाले लुसाने डायमण्ड लिग २०२३ मा ८७.६६ मिटरको उत्कृष्ट थ्रोका साथ पहिलो स्थान हासिल गरे।
२०२४: बेलायती समयका पुराना कानुनहरू (आईपीसी, सीआरपीसी र साक्ष्य अधिनियम) खारेज गरी भारतमा तीन नयाँ आपराधिक कानुनहरू—भारतीय न्याय संहिता, भारतीय नागरिक सुरक्षा संहिता र भारतीय साक्ष्य अधिनियम लागू गरिए।
२०२४: टी-२० विश्वकप २०२४ जितेपछि बीसीसीआईले भारतीय टोलीका लागि ऐतिहासिक १२५ करोड रुपैयाँ पुरस्कारको घोषणा गर्यो।
२०२५: रुसी सेनाले युक्रेनको लुहान्स्क ओब्लास्टमा पूर्ण कब्जा जमाएको दाबी गर्यो।
१ जुलाईमा जन्मेका व्यक्तिहरू~
१६४६: गटफ्रीड विल्हेम लाइबनिज – जर्मनीका महान गणितज्ञ र दार्शनिक।
१८८२: बिधान चन्द्र राय – भारत रत्न सम्मानित वरिष्ठ चिकित्सक, स्वतन्त्रता सेनानी र पश्चिम बङ्गालका पूर्व मुख्यमन्त्री।
१८८९: बेनेगल रामा राव – भारतीय रिजर्भ बैंकका चौथो गभर्नर।
१९१३: वसन्तराव नायक – भारतीय राष्ट्रिय कङ्ग्रेसका राजनीतिज्ञ।
१९१५: गुयेन व्यान लिन्ह – भियतनाम कम्युनिष्ट पार्टीका महासचिव।
१९२५: अमरकान्त – भारतका प्रसिद्ध हिन्दी कथाकार र साहित्यकार।
१९२७: सुधाकर पाण्डे – हिन्दी साहित्यका उत्कृष्ट लेखक र सुधारक।
१९२७: चन्द्रशेखर सिंह – भारतका आठौँ प्रधानमन्त्री।
१९२८: राम नरेश यादव – उत्तर प्रदेशका पूर्व मुख्यमन्त्री तथा मध्य प्रदेशका पूर्व राज्यपाल।
१९३३: अब्दुल हमिद – परमवीर चक्र विजेता भारतीय सैनिक।
१९३३: कन्हैयालाल नन्दन – वरिष्ठ पत्रकार र साहित्यकार।
१९३५: जयपाल सिंह कश्यप – सातौँ लोकसभाका सदस्य एवं कानुन व्यवसायी।
१९३६: कृष्ण बिहारी मिश्र – प्रसिद्ध हिन्दी लेखक र साहित्यकार।
१९३७: सत्यदेव नारायण आर्य – भारतीय जनता पार्टीका राजनीतिज्ञ।
१९३८: हरिप्रसाद चौरसिया – विश्वप्रसिद्ध बाँसुरी वादक र सङ्गीतकार।
१९३९: कोलकलुरी इनोच – भारतीय लेखक, शिक्षक र श्री वेङ्कटेश्वर विश्वविद्यालयका पूर्व उपकुलपति।
१९४०: राम गोपाल बजाज – भारतीय हिन्दी चलचित्रका अभिनेता तथा रङ्गमञ्च निर्देशक।
१९४१: कलराज मिश्र – भारतीय जनता पार्टीका वरिष्ठ राजनीतिज्ञ।
१९४३: गुफरान आजम – सातौँ लोकसभाका सदस्य।
१९४९: डा. तुलसीराम – दलित लेखनका प्रतिष्ठित साहित्यकार।
१९४९: वेङ्कैया नायडु – भारतका पूर्व उपराष्ट्रपति एवं भाजपाका भूतपूर्व राष्ट्रिय अध्यक्ष।
१९५२: गोपाल भार्गव – मध्य प्रदेश सरकारका मन्त्री।
१९५२: ड्यान आयकरोयड – अमेरिकी हास्य अभिनेता (चलचित्र ‘घोस्टबस्टर्स’ का स्टार)।
१९५८: त्रिलोक नाथ पाण्डे – आधुनिक लेखक र उपन्यासकार।
१९५९: मनोज सिन्हा – जम्मु र कश्मीरका दोस्रो उपराज्यपाल।
१९६१: प्रिन्सेस डायना – संयुक्त अधिराज्य (बेलायत) की राजकुमारी।
१९६१: कल्पना चावला – अन्तरिक्षमा जाने भारतीय मूलकी पहिलो महिला।
१९६६: राशिद खान – प्रसिद्ध भारतीय शास्त्रीय गायक र सङ्गीतकार।
१९६७: पामेला एण्डरसन – क्यानडाकी प्रसिद्ध अभिनेत्री र मोडल।
१९७१: मिसि इलियट – अमेरिकाकी प्रख्यात र्यापर र गायिका।
१९७३: अखिलेश यादव – उत्तर प्रदेशका पूर्व मुख्यमन्त्री एवं समाजवादी पार्टीका अध्यक्ष।
२००४: कार्ल मार्लन – प्रसिद्ध अमेरिकी अभिनेता।
१ जुलाईमा भएका निधनहरू~
१९३६: वनलता दास गुप्ता – क्रान्तिकारीहरूलाई हतियार उपलब्ध गराउने सक्रिय महिला क्रान्तिकारी कार्यकर्ता।
१९४१: सी. वाई. चिन्तामणि – स्वतन्त्रता पूर्व भारतका प्रतिष्ठित सम्पादक एवं उदारवादी दलका संस्थापक।
१९६२: बिधान चन्द्र राय – भारत रत्न सम्मानित चिकित्सक र पश्चिम बङ्गालका मुख्यमन्त्री (आफ्नै जन्मदिनकै दिन निधन)।
१९६२: पुरुषोत्तम दास टण्डन – आधुनिक भारतका प्रमुख स्वतन्त्रता सेनानी।
१९७१: लरेन्स ब्र्याग – नोबेल पुरस्कार विजेता अस्ट्रेलियन-ब्रिटिश भौतिकशास्त्री।
१९९१: माइकल ल्यान्डन – प्रसिद्ध अमेरिकी अभिनेता र निर्देशक।
१९९६: मार्गोट हेमिङवे – प्रख्यात अमेरिकी मोडल र अभिनेत्री।
१९९९: आबिद खान – कारगिल युद्धका दौरान मातृभूमिको रक्षा गर्दा ज्यान गुमाउने जाँबाज भारतीय सैनिक।
२००६: रियूतारो हाशीमातो – जापानका पूर्व प्रधानमन्त्री।
२०२०: ह्यु डाउन्स – अमेरिकाका दिग्गज टेलिभिजन पत्रकार।
१ जुलाईका महत्त्वपूर्ण अवसर तथा उत्सवहरू~
भारत: राष्ट्रिय चिकित्सक दिवस (नेशनल डॉक्टर्स डे): डा. बिधान चन्द्र रायको जन्म र मृत्यु दिवसको सम्झनामा।
भारत: सीए डे (चार्टर्ड एकाउंटेंट्स दिवस): ‘इन्स्टिच्युट अफ चार्टर्ड एकाउन्टेन्ट्स अफ इन्डिया’ (आईसीएआई) को स्थापनाको उपलक्ष्यमा।
क्यानडा: क्यानडा डे: १ जुलाई १८६७ मा क्यानडाको परिसङ्घ (Confederation) स्थापना भएको सम्झनामा हरेक वर्ष मनाइने राष्ट्रिय बिदा।











