नयाँ दिल्ली: इतिहास आफैँमा एउटा रोचक पाना हो, र जब पाना १५ जूनको पल्टिन्छ, तब मानव सभ्यताका यस्ता पाटाहरू उजागर हुन्छन् जसले आजको आधुनिक संसारको जग बसालेका थिए। आजकै दिन लोकतन्त्रको पहिलो पाइला चालिएको थियो, आजकै दिन विज्ञानले आकाशको बिजुलीलाई आफ्नो बसमा पारेको थियो र आजकै दिन दक्षिण एसियाको भूगोल सधैँका लागि बदलिएको थियो। आउनुहोस्, इतिहासको यो रोमाञ्चक यात्रामा अगाडि बढौँ।
विश्व हल्लाउने प्रमुख ऐतिहासिक घटनाक्रमहरू~
​लोकतन्त्रको पहिलो सूर्योदय (१२१५): आजभन्दा ८०० वर्षभन्दा पहिले, बेलायतका राजा जोनले ‘म्याग्ना कार्टा’ नामक ऐतिहासिक दस्तावेजमा आफ्नो मोहर लगाएका थिए। यही दस्तावेज नै आजको आधुनिक लोकतन्त्र र मानव अधिकारको पहिलो बलियो जग बन्यो।
​चङ्गा उडाएर विज्ञानको क्रान्ति (१७५२): सनकी तर जिनियस वैज्ञानिक बेन्जामिन फ्रैंकलिनले आजकै दिन आँधीबेहरीमा चङ्गा उडाएर प्रमाणित गरिदिएका थिए कि आकाशमा चम्किने बिजुली अरू केही नभएर ‘विद्युत’ नै हो। यहीँबाट ‘लाइटनिङ रड’ को जन्म भयो, जसले आज हाम्रा ठूला भवनहरूलाई सुरक्षित राख्छ।
​प्रकृतिको ताण्डव (१८९६): जापानको इतिहासमा आजको दिन कालो अक्षरले लेखिएको छ। भीषण भूकम्पपछि आएको विनाशकारी सुनामीले जापानको तटीय क्षेत्रमा २२,००० भन्दा बढी मानिसको ज्यान लिएको थियो।
​आर्थिक इतिहासमा नयाँ मोड (१९०८): भारतको वित्तीय बजारलाई नयाँ उचाइ दिन आजकै दिन ‘कलकत्ता स्टक एक्सचेन्ज’ को औपचारिक सुरुवात भएको थियो।
​खण्डित भारत र माउन्टब्याटन योजना (१९४७): १५ जून १९४७ का दिन अखिल भारतीय कांग्रेसको अधिवेशनले ‘माउन्टब्याटन योजना’ अर्थात् भारतको विभाजनलाई आधिकारिक रूपमा स्वीकृति दियो। यो निर्णयले करोडौँ मानिसको भाग्य र भूगोल बदलिदियो।
​फुटबलको महाकुम्भ ‘यूईएफए’ को जन्म (१९५४): फुटबल प्रेमीहरूका लागि आजको दिन उत्सव जस्तै हो। युरोपमा फुटबललाई नयाँ दिशा दिन आजकै दिन ‘युनियन अफ युरोपियन फुटबल एसोसिएसन’ (यूईएफए) को स्थापना भएको थियो।
​जब बेलायतमा बालबालिकाको दूध खोसियो (१९७१): ब्रिटेनी संसद्ले विद्यालयमा बालबालिकालाई दिइँदै आएको निःशुल्क दूध योजना बन्द गर्ने प्रस्ताव पारित गर्‍यो। तर, जनताको यति ठूलो विद्रोह भयो कि सरकारले यसलाई लागू गर्न सेप्टेम्बरसम्म कुर्नुपर्‍यो।
​अर्जेन्टिनाको घुँडा टेकाइ (१९८२): फकल्याण्ड टापुको युद्धमा अर्जेन्टिनाको सेनाले बेलायती सेनासमक्ष आत्मसमर्पण गरेपछि यो युद्धको अन्त भयो।
​नासाको नयाँ उडान (१९८८): अमेरिकी अन्तरिक्ष एजेन्सी नासाले आजकै दिन आफ्नो शक्तिशाली स्पेस व्हीकल ‘एस-२१३’ प्रक्षेपण गरेको थियो।
​कूटनीति र पर्यावरण (१९९४): आजकै दिन इजरायल र भ्याटिकन सिटीबीच ऐतिहासिक कूटनीतिक सम्बन्ध स्थापना भयो। अर्कोतर्फ, अमेरिकाले अम्लीय वर्षा (एसिड रेन) रोक्न २६ युरोपेली देश र क्यानडाबीच भएको सम्झौतामा हस्ताक्षर गर्न साफ इन्कार गरेर विश्वलाई चकित पारिदियो।
​मुस्लिम देशहरूको नयाँ मोर्चा (१९९७): आठ मुस्लिम देशहरू मिलेर इस्तानबुलमा ‘डी-८’ नामक नयाँ सङ्गठनको स्थापना गरे।
​लकरबी विमान दुर्घटना र लिबियामाथि मुद्दा (१९९९): लकरबी प्यान एएम विमान दुर्घटनाको आरोपमा अमेरिकाले लिबियामाथि मुद्दा चलाउने ऐतिहासिक अनुमति दियो।
​शाङ्घाई सहयोग सङ्गठन (एससीओ) को उदय (२००१): बेइजिङमा भएको शिखर सम्मेलनबाट ‘शाङ्घाई-५’ अब ‘एससीओ’ बन्यो। तर, चाखलाग्दो कुरा के थियो भने त्यतिबेला भारत र पाकिस्तान दुवैलाई यसको सदस्यता नदिने निर्णय गरिएको थियो।
​जी-८ बैठक (२००२): क्यानडाको ह्यालिफ्याक्समा जी-८ देशका अर्थमन्त्रीहरूको महत्त्वपूर्ण बैठक सुरु भयो।
​परमाणु सम्झौता र क्लिन्टनको आत्मकथा (२००४): राष्ट्रपति बुसले बेलायतसँगको आणविक सहयोगलाई स्वीकृति दिए। सोही दिन पूर्व अमेरिकी राष्ट्रपति बिल क्लिन्टनको आत्मकथा ‘माई लाइफ’ बजारमा आउनासाथ ‘बेस्ट सेलर’ बन्यो।
​ट्र्याकमा हावाभन्दा तीव्र गति (२००५): जमैकाका एथलीट आसाफा पावेलले एथेन्समा ९.७७ सेकेन्डमा १०० मिटर दौड पूरा गरेर संसारकै सबैभन्दा तीव्र गतिको मानिस बन्दै नयाँ विश्व कीर्तिमान रचे।
​सिल्क रुटको पुनर्जन्म (२००६): भारत र चीनले वर्षौँदेखि बन्द रहेको आफ्नो ऐतिहासिक व्यापारिक मार्ग ‘पुरानो सिल्क रुट’ पुनः खोल्ने ठूलो निर्णय गरे।
​ताराहरूको मृत्युको जीवन्त दृश्य (२००८): अक्सफोर्ड विश्वविद्यालयका वैज्ञानिकहरूले पहिलो पटक अल्ट्राभायोलेट प्रकाशको विस्फोट गराई ठूला ताराहरूको अन्तिम अवस्था (सुपरनोभा) को रहस्य संसारलाई देखाए।
​ विगतका केही स्तब्ध पार्ने समसामयिक घटनाहरू
​२०२३ (उत्तर प्रदेश अग्निकाण्ड): कुशीनगर जिल्लामा एक घरमा रहस्यमय रूपमा आगलागी हुँदा एकै परिवारका ६ जना (१ महिला र ५ बालबालिका) को जलेर बीभत्स मृत्यु भयो।
​२०२४ (रुद्रप्रयाग बस दुर्घटना): उत्तराखण्डको रुद्रप्रयागमा एउटा मिनी बस अलकनन्दा नदीमा खस्दा १२ जना यात्रीले ज्यान गुमाए।
​२०२५ (केदारनाथ हेलिकप्टर क्रैश): केदारनाथ धामबाट यात्री लिएर फर्कँदै गरेको हेलिकप्टर गौरीकुण्डको जङ्गलमा दुर्घटनाग्रस्त हुँदा ठूलो शोक छायो।
​आज जन्मिएका संसारका चमकता ताराहरू~
​तारकनाथ दास (१८८४): अमेरिकामा बसेर ‘गदर आन्दोलन’ मार्फत भारतको स्वतन्त्रताका लागि लड्ने महान् क्रान्तिकारी।
​कृष्ण देव प्रसाद चौधरी (१८८८): साहित्यको दुनियाँमा आफ्नो अमिट छाप छोड्ने प्रसिद्ध भारतीय कवि।
​देवी प्रसाद राय चौधरी (१८९९): पद्मभूषण विजेता, जसका चित्र र मूर्तिले आज पनि जीवन्त महसुस गराउँछन्।
​राजेन्द्र सिंहजी जडेजा (१८९९): भारतीय थल सेनाका प्रथम गौरवशाली थल सेनाध्यक्ष।
​श्रीमन्नारायण अग्रवाल (१९१२): गान्धीवादी साहित्यकार तथा प्रसिद्ध उद्योगपति जमनालाल बजाजका ज्वाइँ।
​सज्जाद हुसैन (१९१७): हिन्दी सिनेमाका कालजयी संगीतकार।
​सुरैया (१९२९): आफ्नो स्वर र अभिनयले करोडौँको मन जित्न सफल दिग्गज अभिनेत्री तथा गायिका।
​जिया फरिदुद्दीन डागर (१९३२): ध्रुपद गायकीका बादशाह।
​अण्णा हजारे (१९३७): भ्रष्टाचार विरुद्धको आन्दोलनबाट देश हल्लाउने गान्धीवादी समाजसेवी।
​लक्ष्मी मित्तल (१९५०): स्टिल साम्राज्य खडा गरेर विश्व व्यापारमा राज गर्ने भारतीय उद्योगपति।
​ जसले आज संसारलाई बिदा गरे~
​शिव दयाल साहब (१८७८): आत्मिक शान्तिको मार्ग देखाउने ‘राधा स्वामी सत्संग’ का पूजनीय संस्थापक।
​बलराम दास टण्डन (२०१७): शिक्षा र सामाजिक सेवामा आफ्नो सम्पूर्ण जीवन समर्पित गर्ने प्रख्यात शिक्षाविद्।

​