​१३ जुलाईको इतिहास

13th-july-daily-calendar-time-and-date-schedule-symbol-modern-design-3d-rendering-white-background-free-vector

​नयाँ दिल्ली: इतिहासमा १३ जुलाईको दिन भारतमा एउटा दुखद घटनाका साथ दर्ता छ। वास्तवमा यो जुलाई महिनाको तीन दिनभित्रको दोस्रो दुखद दिन हो। २००६ जुलाई ११ का दिन लोकल ट्रेनमा बम विस्फोट भएको थियो भने वर्ष २०११ जुलाई १३ का दिन मुम्बईका तीनवटा क्षेत्र झवेरी बजार, ओपेरा हाउस र दादरमा बम विस्फोट भयो। यी विस्फोटहरूको त्रासले फेरि एकपटक देशको आर्थिक राजधानीलाई घेर्यो। यस दुर्घटनामा २६ जनाले ज्यान गुमाए र १३० भन्दा बढी मानिस घाइते भए।
​देश र विश्वको इतिहासमा १३ जुलाईको मितिमा दर्ता भएका केही अन्य महत्त्वपूर्ण~ घटनाहरूको सिलसिलाबद्ध विवरण यस प्रकार छ:
​प्रमुख ऐतिहासिक घटनाहरू
​१६४५: अलेक्सेई रोमानोभ आफ्ना पिता माइकलको स्थानमा रुसका शासक बने।
​१८०३: राजा राममोहन राय र अलेक्जेन्डर डफले पाँच जना विद्यार्थीहरूसहित स्कटिस चर्च कलेज सुरु गरे।
​१८३०: समाज सुधारक राजा राममोहन राय र अलेक्जेन्डर डफले कोलकातामा स्कटिस चर्च कलेजको सुरुवात गरे।
​१८८२: रुसमा ट्रेन पटरीबाट खस्दा २०० जनाको मृत्यु भयो।
​१९०५: कलकत्ताको साप्ताहिक समाचार पत्र ‘संजीवनी’ ले पहिलोपटक ब्रिटिश सामानहरू बहिष्कार गर्ने सुझाव दिएको थियो।
​१९२३: क्यालिफोर्नियाको सहर लस एन्जलसमा माउन्ट हिल्स नजिकै जग्गाको मूल्य बढाउन प्रचार गर्ने उद्देश्यले ‘हलिउड’ लेखियो।
​१९२९: क्रान्तिकारी जतिन्द्रनाथले आफ्नो ऐतिहासिक भोक हड्ताल सुरु गरे।
​१९३१: श्रीनगरमा २२ जना प्रदर्शनकारी काश्मीरीहरूको मृत्यु भएको थियो। उनीहरूको सम्झनामा ‘शहीद दिवस’ मनाइन्छ।
​१९७४: भारतीय क्रिकेट टोलीले इङ्गल्याण्ड विरुद्ध आफ्नो पहिलो एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय म्याच खेल्यो। यो खेल लिड्समा खेलिएको थियो।
​१९७७: देशको जनता पार्टी सरकारले भारत रत्न लगायत अन्य नागरिक सम्मान दिन बन्द गर्यो। यिनीहरूलाई तीन वर्षको अन्तरालपछि पुनः सुरु गरियो।
​१९८५: इथियोपियाका भोकमरी पीडितहरूको सहयोगका लागि लण्डन र फिलाडेल्फियामा ‘लाइभ एड’ नामको एउटा ठुलो साङ्गीतिक कार्यक्रम आयोजना गरिएको थियो।
​१९९८: भारतका लिएन्डर पेसले ‘हल अफ फेम टेनिस च्याम्पियनसिप’ मा आफ्नो जीवनको पहिलो एसोसिएशन ऑफ टेनिस प्रोफेशनल्स (एटीपी) उपाधि जिते।
​१९९८: ब्राजिलले परमाणु परीक्षण प्रतिबंध संधि(सीटीबीटी) र परमाणु अप्रसार संधि(एनपीटी) मा हस्ताक्षर गर्यो।
​२०००: फिजीमा महेन्द्र चौधरीसहित १८ जना बन्धकहरू रिहा भए।
​२००१: वर्ष २००८ को ओलम्पिक खेलको आयोजना गर्ने जिम्मेवारी चीन (बेइजिङ) लाई सुम्पियो।
​२००४: रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले साइबेरिया र देशका दुर्गम पूर्वी क्षेत्रहरूको विकासका लागि भारतसँग थप बलियो सम्बन्धको इच्छा व्यक्त गरे।
​२००६: परमाणु बम निर्माण सम्बन्धी इरानको मुद्दा संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदमा पठाइयो।
​२००८: अमेरिकामा ग्रीन पार्टीले राष्ट्रपति निर्वाचनमा पूर्व डेमोक्र्याट सिन्थिया म्याक्किनीलाई आफ्नो उम्मेदवार बनायो।
​२०११: भारतको आर्थिक राजधानी मुम्बई शृङ्खलाबद्ध तीनवटा बम विस्फोटले थर्कियो। झवेरी बजार, ओपेरा हाउस र दादरमा भएका यी विस्फोटहरूमा २६ जनाको ज्यान गएको थियो भने १३० भन्दा बढी मानिस घाइते भएका थिए।
​२०१२: नाइजेरियाको नाइजर डेल्टामा इन्धनले भरिएको ट्याङ्कर दुर्घटनाग्रस्त भयो, जसपछिको विस्फोटमा १०० भन्दा बढी मानिस मारिए।
​२०१२: इराकको बग्दादको एउटा बजारमा भएको बम विस्फोट लगायत अन्य हिंसात्मक घटनाहरूमा ११ जनाको मृत्यु भयो।
​२०१३: पेरिस नजिकै एउटा ट्रेन पटरीबाट खस्यो, जसमा कम्तीमा ६ जनाको मृत्यु भयो र कैयौँ यात्रु घाइते भए।
​२०१४: जर्मनीको फुटबल टोलीले फाइनल खेलमा अर्जेन्टिनालाई अतिरिक्त समयमा १ गोलले हराएर (खेलको परिणाम १-०) इतिहास रच्यो।
​२०१५: तेहरान (इरान) र ६ वैश्विक शक्तिहरूबीच एक ऐतिहासिक परमाणु सम्झौता भयो। यस अन्तर्गत इरान आफ्ना परमाणु हतियारहरूलाई सीमित गर्न सहमत भयो।
​२०१६: डेभिड क्यामरुनले संयुक्त अधिराज्य (यूके) को प्रधानमन्त्री पदबाट राजीनामा दिए, जसका कारण थेरेसा मे देशको नयाँ प्रधानमन्त्री बनिन्।
​२०१६: इटालीको दक्षिणी क्षेत्रमा दुईवटा यात्रुवाहक ट्रेन एकापसमा ठोक्किँदा करिब २५ जनाको मृत्यु भयो।
​२०१७: ब्राजिलका पूर्व राष्ट्रपति लुला डा सिल्भालाई भ्रष्टाचार र सम्पत्ति शुद्धीकरण (मनी लाउन्डरिङ) को मुद्दामा साढे नौ वर्षको जेल सजाय सुनाइयो।
​२०१७: अन्टार्कटिकाको ‘लार्सेन सी आइस शेल्फ’ बाट एउटा विशाल हिमखण्ड टुटेर अलग भयो।
​२०१८: पाकिस्तानको बलुचिस्तान प्रान्तको मस्तुङ क्षेत्रमा एउटा चुनावी र्यालीका क्रममा ठुलो आत्मघाती आक्रमण भयो। यस घटनामा १२९ जनाले ज्यान गुमाए र कैयौँ मानिस घाइते भए।
​२०१८: विम्बलडन २०१८ मा टेनिस इतिहासकै सबैभन्दा लामो सेमिफाइनल खेल खेलियो। दक्षिण अफ्रिकाका केभिन एण्डरसनले अमेरिकाका जोन इस्नरलाई ६ घण्टा ३६ मिनेटसम्म चलेको प्रतिस्पर्धामा पराजित गरे।
​२०१९: भारत, नेपाल र बङ्गलादेशमा मुसलधारे वर्षाले ठुलो विनाश निम्त्यायो। बाढी र पहिरोका कारण नेपालमा ६७, भारतमा ३४ र बङ्गलादेशमा २९ जनाले ज्यान गुमाए।
​२०२१: केन्द्रीय मन्त्री नितिन गडकरीले नागपुर, महाराष्ट्रमा भारतको पहिलो निजी एलएनजी(लिक्विफाइड नेचुरल गैस) सुविधा प्लान्टको उद्घाटन गरे।
​२०२१: पूर्व राष्ट्रपति ज्याकब जुमाको गिरफ्तारीपछि भड्किएको हिंसा र विरोध प्रदर्शनमा कम्तीमा ७२ जनाको मृत्यु भयो।
​२०२२: श्रीलङ्कामा खराब आर्थिक अवस्थाका कारण भड्किएको हिंसात्मक प्रदर्शनपछि तत्कालीन राष्ट्रपति गोटाबाया राजपाक्षे देश छोडेर माल्दिभ्स भागे।
​२०२३: भारत सरकारले समुद्री नेभिगेसनलाई सहज र सुरक्षित बनाउन स्वदेशी ‘सागर सम्पर्क’ डिफरन्सियल ग्लोबल नेभिगेसन स्याटेलाइट सिस्टम (डीजीएनएसएस) लन्च गर्यो।
​२०२३: भारतका आनन्द सिंहले ८० मिटरको आँकडा पार गर्दै, ८०.५७ मिटरको शानदार थ्रोका साथ एसियाली U-23 एथलेटिक्समा स्वर्ण पदक जिते।
​२०२४: पूर्व अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पमाथि पेन्सिल्भेनियामा एउटा चुनावी र्यालीका क्रममा ज्यान लिने प्रयास (आक्रमण) भयो।
​२०२५: दिल्लीको वेलकम क्षेत्रमा एक ४ तले भवन भत्किँदा ६ जनाको मृत्यु भयो र ८ जना घाइते भए।
​२०२५: ढाकामा एक हिन्दु व्यवसायीको भीडद्वारा कुटपिट गरी हत्या गरियो।
​१३ जुलाईमा जन्मिएका व्यक्तिहरू~
​१९०५: प्रेमनाथ बजाज – जम्मु-काश्मिरका प्रसिद्ध स्वतन्त्रता सेनानी।
​१९०७: हरि विष्णु कामथ – प्रमुख स्वतन्त्रता सेनानी तथा राजनीतिज्ञ।
​१९१२: श्रीमन नारायण – प्रख्यात शिक्षाविद् तथा प्रशासक।
​१९३१: बीना राय – भारतीय हिन्दी सिनेमाकी प्रसिद्ध अभिनेत्री। उनले ‘अनारकली’ र ‘औरत’ जस्ता चलचित्रहरूमा मुख्य भूमिका निर्वाह गरेकी थिइन्।
​१९३३: भीष्म नारायण सिंह – भारतीय राजनीतिज्ञ, जो असम र मेघालयका राज्यपाल रहे।
​१९४०: सर प्याट्रिक स्टुअर्ट – बेलायतका दिग्गज अभिनेता। उनलाई ‘स्टार ट्रेक’ का लागि विशेष पहिचान मिलेको छ।
​१९४१: टी. कल्पना देवी – आठौँ लोकसभाकी सदस्य।
​१९४१: सुनिता जैन – हिन्दी र अङ्ग्रेजीकी आधुनिक कथाकार तथा उपन्यासकार।
​१९४२: ह्यारिसन फोर्ड – हलिउडका निकै लोकप्रिय अभिनेता। उनले ‘स्टार वार्स’ र ‘इन्डियाना जोन्स’ जस्ता चलचित्रहरूमा काम गरेका छन्।
​१९४४: जोरामथाङ्गा – राजनीतिक दल ‘मिजो नेशनल फ्रन्ट’ का राजनीतिज्ञ।
​१९५३: वैरामुथु – तमिल चलचित्रका स्थापित गीतकार तथा कवि।
​१९६२: टम केनी – अमेरिकाका प्रसिद्ध आवाज कलाकार। उनले ‘स्पन्ज बब’ कार्टुनमा आफ्नो आवाज दिएका छन्।
​१९६९: केन जियोंग – अमेरिकाका प्रख्यात हास्य अभिनेता तथा चिकित्सक।
​१९८२: मास्टर सलिम – प्रसिद्ध पञ्जाबी तथा बलिउड गायक।
​१९९०: प्रणव मोहनलाल – लोकप्रिय मलयालम अभिनेता।
​२००७: ल्यामिन यमल – विश्वका प्रख्यात युवा फुटबल खेलाडी। उनी स्पेनका लागि खेल्छन्।
​१३ जुलाईमा निधन भएका व्यक्तिहरू~
​१७९३: जीन-पॉल मरत – फ्रान्सेली क्रान्तिका समयका एक प्रमुख क्रान्तिकारी तथा पत्रकार।
​१९९५: आशापूर्णा देवी – प्रसिद्ध उपन्यासकार।
​१९९५: देवयानी चौबल – भारतकी स्थापित चलचित्र पत्रकार तथा स्तम्भकार।
​२००७: के.के. महाजन – भारतका एक प्रसिद्ध सिनेमाटोग्राफर (छायाकार)।
​२०१३: कोरी मोन्टेथ – एक लोकप्रिय अमेरिकी अभिनेता।

About Author

Advertisement