कोलकाता: ब्यांक अफ बडोदा (ब्यांक), भारतको प्रमुख सार्वजनिक क्षेत्रका ब्यांकहरू मध्ये एकले २४ मईमा ‘ब्यांक अफ बडोदा राष्ट्र भाषा सम्मान पुरस्कार २०२३’को पहिलो संस्करणको लागि १२ मनोनयनहरूको सूची घोषणा गर्यो। महानदी’ र ‘घर पालानो छेले’ दुई बङ्गला भाषाका उपन्यासहरू पुरस्कारका लागि मनोनित १२ उपन्यासहरूको सूचीमा परेका छन्। यो पुरस्कार विभिन्न भारतीय भाषाहरूमा (संविधानको आठौं अनुसूचीअन्तर्गत समावेश) साहित्यिक कार्यहरूलाई मान्यता र प्रवर्द्धन गर्न स्थापना गरिएको हो। अनुवादको माध्यमबाट हिन्दी पाठकहरूका लागि उत्कृष्ट भारतीय साहित्य उपलब्ध गराउन, जसले गर्दा चासोको दायरा फराकिलो बनाउँछ र उपन्यासहरूलाई पाठकहरूको ठूलो समूहमा पहुँचयोग्य बनाउँछ।
‘ब्यांक अफ बडोदा राष्ट्रभाषा सम्मान’ पुरस्कार मौलिक कृतिका लेखक र पुस्तकको हिन्दीमा अनुवादक दुवैलाई प्रदान गरिनेछ। मौलिक कृतिका लेखक र पुरस्कार विजेता पुस्तकका सम्बन्धित हिन्दी अनुवादकले रु. २१ लाख र रु. क्रमशः १५ लाख साथै, छनोटमा परेका पाँच पुस्तकका लेखक र हिन्दी अनुवादकले रु. ३ लाख र प्रत्येक क्रमश रु. दुई लाख परापर गर्नेछन्।
कोलकातामा आयोजित कार्यक्रममा मौलिक लेखक श्रीमती अनिता अग्निहोत्री र मनोरञ्जन व्यापारी, र अनुवादकहरू मध्ये एक श्रीमती लिपिका सहपाले ब्यांक अफ बडोदाका कार्यकारी निर्देशक जयदीप दत्त रोयसँग चर्चा प्यानलमा भाग लिइन्। लेखकहरूले भारतीय साहित्य परिदृश्य र भारतभरका साहित्यिक बिरादरीका लागि राष्ट्रभाषा सम्मान पुरस्कारको महत्त्वबारे चर्चा गरे।
यस अवसरमा बोल्दै कार्यकारी निर्देशक श्रीजयदीप दत्त रोयले भने, ‘ब्यांक अफ बडोदा देशको अग्रणी ब्यांकहरू मध्ये एक हो, जसले व्यापार र वित्तीय क्षेत्रमा अगाडी रहनुका साथै आफ्नो सामाजिक जिम्मेवारी पनि राम्ररी पूरा गर्दै आएको छ। प्रयास, ब्यांक अफ बडोदाले देशका विभिन्न भाषाहरूमा साहित्यलाई प्रोत्साहन गर्न र तिनीहरूलाई व्यापक पाठक र लोकप्रियताको लागि मञ्च प्रदान गर्न ‘ब्यांक अफ बडोदा राष्ट्रभाषा सम्मान’ पुरस्कारको स्थापना गरेको छ। यो अद्वितीय पहल र यो पुरस्कार रकम र रूपका हिसाबले साहित्यको क्षेत्रमा देशको सबैभन्दा ठूलो सम्मान होl’
श्रीमती अनिताको उपन्यास ‘महानदी’ले नदी र त्यसको छेउछाउमा बस्ने मानिसबीचको गहिरो सम्बन्धलाई चित्रण गरेको छ। उपन्यासका माध्यमबाट लेखकले भारतको महानदी नदीको सांस्कृतिक, ऐतिहासिक र पारिस्थितिकी महत्वलाई उजागर गर्दै मानव जीवन र प्राकृतिक संसारको अन्तरनिर्भरतालाई प्रकाश पारेका छन्। ‘महानदी’ हिन्दी बाहेक अङ्ग्रेजी र ओडियामा पनि अनुवाद गरिएको छ।
मनोरञ्जन व्यापारीको पुस्तक ‘घर पालानो छेले’ ले समकालीन समाजमा एक सीमान्तकृत युवा केटाको जीवन र अनुभवहरूको अन्वेषण गर्दछ र सामाजिक असमानता, भेदभाव र पहिचान र स्वीकृतिको लागि संघर्षका विषयवस्तुहरू उजागर गरेको छ। पाँच सदस्यीय पुरस्कार निर्णायक मण्डलको अध्यक्षता प्रख्यात लेखिका र बुकर पुरस्कार विजेता श्रीमती गीताञ्जली श्रीले गरेकी छन्। अन्य चार निर्णायक सदस्यहरू अरुण कमल, एक भारतीय कवि हुन्, पुष्पेश पन्त, एक प्रसिद्ध विद्वान तथा इतिहासकार, श्रीमती अनामिका, एक समकालीन भारतीय कवि र उपन्यासकार, र प्रभात रञ्जन, हिन्दी कथा लेखक तथा अनुवादक हुन्।
ब्यांकले मार्च-अप्रेल २०२३ को अवधिमा मनोनयनहरू आह्वान गर्ने प्रक्रिया शुरु गरेको थियो र विभिन्न भारतीय भाषाहरूमा लेखिएका धेरै प्रविष्टिहरू प्राप्त गरेको थियो, जसबाट निर्णायकले लामो-सूचीमा पर्ने १२ पुस्तकहरूको सूची तयार गरेको थियो। ‘ब्यांक अफ बडोदा राष्ट्र भाषा सम्मान‘ पुरस्कारको विजेता दिल्लीमा जून २०२३ को मध्यमा घोषणा गरिनेछ।
About Author
