​देश-दुनियाको इतिहासमा २१ जुलाई

july-21-text-on-white-260nw-512489320

​२१ जुलाईका महत्त्वपूर्ण घटनाहरू~
​१७९८: फ्रान्सेली सेनापति नेपोलियन बोनापार्टले इजिप्टमा मामलुक शासकहरूविरुद्ध प्रसिद्ध “पिरामिडको युद्ध” मा शानदार जीत दर्ता गरे। यो युद्ध काहिरा नजिकै इम्बाबा भन्ने ठाउँमा लडिएको थियो।
​१८३१: बेल्जियमले आधिकारिक रूपमा संवैधानिक राजतन्त्रको स्थापना गर्‍यो, जब लियोपोल्ड प्रथमले बेल्जियमको पहिलो राजाको रूपमा शपथ लिए।
​१८६१: अमेरिकी गृहयुद्धको पहिलो ठूलो स्थल युद्ध — “फर्स्ट ब्याटल अफ बुल रन” भर्जिनियाको मनेसस क्षेत्र नजिकै लडिएको थियो। यसलाई “ब्याटल अफ मनेसस” पनि भनिन्छ। यो संघर्ष युनियन (उत्तरी राज्यहरू) र कन्फेडरेट (दक्षिणी राज्यहरू) का सेनाहरूबीच भएको थियो।
​१८८३: कोलकाता (त्यसबेलाको कलकत्ता) मा भारतको पहिलो सार्वजनिक थिएटरको रूपमा स्टार थिएटरको सुरुवात भएको थियो। बीडन स्ट्रिटमा खुलेको यस ऐतिहासिक मञ्चमा पहिलो नाटक ‘दक्ष यज्ञ’ मञ्चन गरिएको थियो, जसलाई प्रसिद्ध नाटककार गिरीश चन्द्र घोषले लेखेका र निर्देशित गरेका थिए।
​१८८४: लर्ड्सको ऐतिहासिक मैदानमा इङ्गल्याण्ड र अष्ट्रेलियाबीच पहिलो क्रिकेट टेस्ट म्याच खेलियो।
​१८८८: बेलायतका आविष्कारक जोन बोयड डनलपले टायर र ट्युब तयार पारे, जसले यातायातका साधनहरूको गतिमा अभूतपूर्व वृद्धि ल्यायो।
​१९०४: करिब १३ वर्षसम्म चलेको निरन्तर निर्माण कार्यपछि, रूसमा ४,६०७ किलोमिटर लामो ऐतिहासिक ट्रान्स-साइबेरियन रेल लाइनको काम पूरा भयो।
​१९४०: सोभियत संघले एस्टोनिया, लाटभिया र लिथुआनियामाथि आफ्नो नियन्त्रण कायम गर्दै कब्जा गर्‍यो।
​१९४७: भारतको संविधान सभाले राष्ट्रिय झण्डा (तिरङ्गा) को प्रारूपलाई स्वीकृति प्रदान गर्‍यो।
​१९६०: श्रीलंका (त्यसबेलाको सिलोन) मा सिरिमाभो भण्डारनायके विश्वकै पहिलो महिला प्रधानमन्त्री बनिन्।
​१९६२: भारत र चीनबीच सीमामा सैन्य संघर्ष (युद्ध) सुरु भयो।
​१९६३: उत्तर प्रदेशको प्रतिष्ठित ‘काशी विद्यापीठ’ लाई विश्वविद्यालय अनुदान आयोग (यूजीसी)द्वारा विश्वविद्यालयको दर्जा प्रदान गरियो।
​१९६९: अमेरिकी अन्तरिक्ष यात्री नील आर्मस्ट्रङ्गले एपोलो ११ मिशन अन्तर्गत चन्द्रमाको सतहमा पहिलो पाइला टेके, उनीसँगै एड्विन एल्ड्रिन पनि चन्द्रमामा ओर्लिएका थिए।
​१९८३: अन्टार्कटिकाको वोस्टोक स्टेशनमा पृथ्वीकै सबैभन्दा कम तापक्रम -८९.२°सी (-१२८.६°एफ) रेकर्ड गरिएको थियो।
​१९८८: इन्स्याट-१सीलाई इन्स्याट प्रणालीलाई पूर्ण रूपमा सक्षम बनाउनका लागि ९३.५° पूर्वको स्थितिका लागि फ्रेन्च गुयानाको कोरूबाट प्रक्षेपण गरिएको थियो।
​१९९३: पश्चिम बङ्गालमा युवा कांग्रेसको र्‍यालीका क्रममा प्रहरीको गोलीबारीमा १३ जनाको ज्यान गएको थियो। यसै घटनाको सम्झनामा मुख्यमन्त्री ममता बनर्जीको नेतृत्वमा रहेको तृणमूल कांग्रेसले हरेक वर्ष यस दिनलाई ‘शहीद दिवस’ का रूपमा मनाउने गर्दछ।
​२००४: संयुक्त राष्ट्र महासभाले भारी बहुमतले पश्चिमी किनार (वेस्ट बैंक) को प्यालेस्टाइनी क्षेत्रबाट इजरायललाई सुरक्षा पर्खाल (शारीरिक बार) हटाउने प्रस्ताव पारित गर्‍यो।
​२००७: वासिङ्टनमा चार दिनसम्म चलेको गहन विचार-विमर्शपछि भारत-अमेरिका ऐतिहासिक आणविक सम्झौताको अन्तिम मस्यौदा तयार गरियो।
​२००७: प्रतिभा देवीसिंह पाटिलले राष्ट्रपति निर्वाचनमा ऐतिहासिक जित हासिल गरिन् र उनी भारतको पहिलो महिला राष्ट्रपति बनिन्।
​२००७: ह्यारी पोटर शृङ्खलाको अन्तिम पुस्तक ‘ह्यारी पोटर एण्ड द डेथली ह्यालोज’ विश्वभर एकसाथ विमोचन गरियो।
​२००८: नेपाली कांग्रेसका वरिष्ठ नेता, नेपाली मूलका डा. रामवरण यादव नेपालको पहिलो राष्ट्रपति निर्वाचित भए।
​२०११: अमेरिकी अन्तरिक्ष एजेन्सी नासाको ३० वर्षदेखि चलिरहेको स्पेस शटल कार्यक्रम आधिकारिक रूपमा समाप्त भयो, जब अन्तरिक्ष यान ‘अटलान्टिस’ फ्लोरिडाको केनेडी स्पेस सेन्टरमा आफ्नो अन्तिम उडानपछि सुरक्षित रूपमा ओर्लियो।
​२०१३: बेल्जियमका राजा अल्बर्ट द्वितीयले आफ्ना छोरा फिलिपको गद्दी आरोहणका लागि स्वेच्छाले राजगद्दी त्यागे।
​२०१४: इन्डोनेसियाको राष्ट्रपति निर्वाचनको नतिजा विवादका बीच उम्मेदवार प्रबोवो सुबियान्तोले धाँधलीको छानबिन पूरा नभएसम्म चुनावी परिणाम स्वीकार गर्न अस्वीकार गरे।
​२०१४: इजरायल र हमासबीच चलिरहेको तीव्र संघर्षका कारण संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषद (यूएनसीएस) ले गाजा पट्टीमा तुरुन्त युद्धविराम लागू गर्नका लागि आकस्मिक बैठक बोलायो।
​२०१६: टर्कीमा भएको असफल सैन्य विद्रोहको प्रयासपछि राष्ट्रपति रेसेप तैयप एर्दोगानले देशमा तीन महिनाका लागि संकटकालको घोषणा गरे।
​२०१८: जापानमा परेको रेकर्डतोड भीषण गर्मी र लुका कारण ज्यान गुमाउनेहरूको आधिकारिक सङ्ख्या बढेर ३० पुगेको थियो।
​२०१८: उष्णकटिबंधीय चक्रवात ‘सोन-तिन्ह’ का कारण भियतनाममा भिषण बाढी र विनाश भयो, जसमा करिब २० जनाको मृत्यु भयो र धेरै व्यक्ति बेपत्ता भए।
​२०२१: अमेजनका संस्थापक जेफ बेजोसले आफ्नो कम्पनी ‘ब्लु ओरिजिन’ को ‘न्यू शेफर्ड’ रकेटबाट अन्तरिक्षको सफल र पहिलो पूर्ण क्रू यात्रा पूरा गरे।
​२०२१: मिलवाकी बक्सले जेनिस एन्टेटोकुउन्म्पोको ५० अङ्कको शानदार प्रदर्शनको बलमा एनबीएको उपाधि आफ्नो नाममा गर्‍यो।
​२०२२: इटालीका प्रधानमन्त्री मारियो द्रागीले गठबन्धन सरकारको राजनीतिक संकटका कारण आफ्नो पदबाट राजीनामा दिए।
​२०२४: मुम्बई नौसेना डकयार्डमा मर्मतका क्रममा भारतीय नौसेनाको युद्धपोत आईएनएस ब्रह्मपुत्र एकतर्फ कोल्टियो र त्यसमा आगलागी भयो, जसका कारण एक नाविक बेपत्ता भएका थिए।
​२०२४: बङ्गलादेशमा सरकारी सेवामा आरक्षणको विरोधमा चलिरहेको हिंसक प्रदर्शन र देशव्यापी कफ्र्युको दोस्रो दिन स्थिति निकै तनावपूर्ण रह्यो, जहाँ सुरक्षा बलसँगको झडपमा धेरै मानिसको ज्यान गयो।
​२०२४: बङ्गलादेशमा बिग्रिएको शान्तिसुरक्षा र हिंसक वातावरणका कारण ४,५०० भन्दा बढी भारतीय विद्यार्थी सुरक्षित रूपमा आफ्नो स्वदेश फर्किए।
​२०२५: सन् २००६ को मुम्बई उपशहरीय रेल श्रृङ्खलाबद्ध बम विष्फोट मामिलामा बम्बे उच्च अदालतले प्रमाणको अभावमा आरोपीहरूलाई सफाइ दियो।
​२०२५: इजरायली सेनाले गाजाको देर अल-बलाह सहरमा पहिलो पटक स्थलगत कारबाहीका साथै भारी हवाई आक्रमण सुरु गर्‍यो।
​२१ जुलाईमा जन्मेका व्यक्तिहरू
​१८७२: श्री अरविन्द (अविन्द घोष) – भारतका महान दार्शनिक, कवि, आध्यात्मिक गुरु र स्वतन्त्रता सेनानी।
​१९११: उमाशङ्कर जोशी – ज्ञानपीठ पुरस्कारबाट सम्मानित प्रसिद्ध गुजराती साहित्यकार र कवि।
​१९२०: हेमन्त कुमार – भारतीय सिनेमाका अत्यन्त प्रसिद्ध पार्श्व गायक, संगीतकार र निर्माता।
​१९२२: धर्मपाल – प्रसिद्ध गान्धीवादी इतिहासकार, विचारक र लेखक।
​१९२६: नर्मन जुइसन – प्रसिद्ध क्यानेडियन चलचित्र निर्देशक, निर्माता र अभिनेता।
​१९३०: आनन्द बक्सी – हिन्दी सिनेमाका सबैभन्दा लोकप्रिय र सदाबहार गीतकार। उनले ‘दम मारो दम’ र ‘हरे रामा हरे कृष्णा’ जस्ता हजारौँ यादगार गीतहरू लेखेका थिए।
​१९४०: शङ्करसिंह वाघेला – भारतीय राजनीतिज्ञ, जो गुजरातका भूतपूर्व १२औँ मुख्यमन्त्री हुन्।
​१९४७: चेतन चौहान – भारतीय क्रिकेट टोलीका पूर्व प्रारम्भिक ब्याट्सम्यान र राजनीतिज्ञ।
​१९५१: रोबिन विलियम्स – दिग्गज अमेरिकी अभिनेता र उत्कृष्ट हास्य कलाकार।
​१९७१: सार्लेट गेन्सबर्ग – प्रसिद्ध ब्रिटिश-फ्रान्सेली अभिनेत्री र गायिका।
​१९७८: जोश हार्टनेट – विख्यात अमेरिकी अभिनेता र निर्माता।
​१९८९: जुनो टेम्पल – प्रसिद्ध ब्रिटिश अभिनेत्री।
​२१ जुलाईमा भएका निधनहरू
​१७९६: रोबर्ट बर्नस – स्कटल्याण्डका राष्ट्रिय कवि र गीतकार।
​१९०६: व्योमेश चन्द्र बनर्जी – भारतीय राष्ट्रिय कांग्रेसका प्रथम अध्यक्ष तथा प्रख्यात अधिवक्ता।
​१९२०: शारदा मां – आध्यात्मिक गुरु श्री रामकृष्ण परमहंसकी धर्मपत्नी र आध्यात्मिक सहभागिनी।
​१९६७: बेसिल राथबोन – पर्दामा ‘शर्लक होम्स’ को जीवन्त अभिनयका लागि प्रसिद्ध ब्रिटिश अभिनेता।
​१९७२: जिग्मे दोर्जी वाङ्चुक – भुटानका तेस्रो राजा, जसलाई आधुनिक भुटानका जनक मानिन्छ।
​१९९५: सज्जाद हुसेन – भारतीय हिन्दी सिनेमाका निकै विशिष्ट र प्रतिभाशाली संगीतकार।
​१९९८: एलेन शेफर्ड – अन्तरिक्षको यात्रा गर्ने पहिलो अमेरिकी र चन्द्रमामा हिँड्ने पाँचौँ अन्तरिक्ष यात्री।
​२००१: शिवाजी गणेशन – तमिल चलचित्रका महान र दिग्गज अभिनेता।
​२००४: गेरी गोल्डस्मिथ – अस्कर पुरस्कार विजेता प्रसिद्ध अमेरिकी संगीतकार र कन्डक्टर।
​२००९: गङ्गुबाई हङ्गल – भारतीय शास्त्रीय संगीतको किराना घरानाकी विख्यात र दिग्गज गायिका।
​२०१७: चेस्टर बेनिङ्टन – विश्व प्रसिद्ध अमेरिकी रक ब्याण्ड ‘लिङ्किन पार्क’ का मुख्य गायक (लिड भोकलिस्ट)।
​२०२०: लालजी टण्डन – भारतका वरिष्ठ राजनीतिज्ञ, मध्य प्रदेश र बिहारका पूर्व राज्यपाल।
​२०२३: टोनी बेनेट – २० वटा ग्रामी पुरस्कारबाट सम्मानित विख्यात अमेरिकी पप र ज्याज गायक।
​२०२५: वी.एस. अच्युतानन्दन – केरलका पूर्व मुख्यमन्त्री र कम्युनिष्ट पार्टी (मार्क्सवादी) का वरिष्ठतम नेता, जसको १०१ वर्षको लामो उमेरमा निधन भयो।
​आजको रोचक तथ्य
​के तपाईंलाई थाहा छ?
२१ जुलाई, २००७ मा जे.के. रोलिङको विश्व प्रसिद्ध ह्यारी पोटर शृङ्खलाको अन्तिम र बहुप्रतीक्षित पुस्तक “ह्यारी पोटर एण्ड द डेथली ह्यालोज” विश्वभर एकसाथ प्रकाशित भएको थियो। यस पुस्तकले इतिहास रच्दै आफ्नो विमोचनको सुरुवाती २४ घण्टाभित्रै रेकर्ड १.२ करोड (१२ मिलियन) प्रतिहरू बिक्री गरेको थियो, जसका कारण यो इतिहासमै सबैभन्दा तीव्र गतिमा बिक्री हुने पुस्तक बनेको थियो।

About Author

Advertisement