​नयाँ दिल्ली: इतिहासको पानामा अगस्ट २२ को दिन भारत र विश्वका अनेकौँ महत्त्वपूर्ण घटना, स्थापना र ऐतिहासिक निर्णयहरूको साक्षी रहेको छ।
​२२ अगस्टका महत्त्वपूर्ण घटनाहरू:
​१३२०: गाजी मलिकले नसिरुद्दीन खुसरोलाई पराजित गरे।
​१६३९: ब्रिटिश इस्ट इन्डिया कम्पनीले स्थानीय शासकहरूसँग जमिन लिएर आधुनिक चेन्नई (तत्कालीन मद्रास) शहरको जग बसालेको थियो।
​१८४८: संयुक्त राज्य अमेरिकाद्वारा न्यु मेक्सिकोलाई औपचारिक रूपमा आफ्नो नियन्त्रण वा विलयको रूपमा दर्ज गरिएको थियो; यद्यपि वास्तविक सैन्य कब्जा १८४६ मा स्टेफन डब्ल्यु. कर्ननीको नेतृत्वमा भएको थियो।
​१८४९: अस्ट्रियाले इटालीको भेनिस शहरमा चालकविहीन बेलुनहरूबाट इतिहासको पहिलो हवाई हमला गर्‍यो।
​१८५१: अस्ट्रेलियाको न्यु साउथ वेल्सस्थित बाथर्स्ट नजिकैको क्षेत्रमा सुनको ठूलो भण्डार फेला परेको घोषणा गरियो। यस खोजले अस्ट्रेलियामा प्रसिद्ध स्वर्ण दौड (गोल्ड रश) को सुरुवात गर्‍यो।
​१८६४: जेनेभामा पहिलो जेनेभा महासन्धिसम्बन्धी सम्झौतामा हस्ताक्षर भयो। यस ऐतिहासिक सम्झौताको मुख्य उद्देश्य युद्धभूमिमा घाइते र बिरामी सैनिकहरूको रक्षा गर्नुका साथै उनीहरूको हेरचाह गर्ने चिकित्साकर्मी र सुविधाहरूलाई तटस्थ (निष्पक्ष) दर्जा दिनु थियो।
​१८९४: महात्मा गान्धीले दक्षिण अफ्रिकामा ‘नटाल इन्डियन कंग्रेस’ को स्थापना गरे।
​१९१०: जापानले पाँच वर्षसम्म कोरियालाई आफ्नो संरक्षणमा राखेपछि आधिकारिक रूपमा त्यसमाथि कब्जा गर्‍यो, जसबाट कोरियाली प्रायद्वीपमा जापानी औपनिवेशिक शासनको सुरुवात भयो।
​१९१४: बेल्जियमको मोन्स शहरनजिकै बेलायती र जर्मन सेनाहरूबीच ‘मोन्सको लडाइँ’ का रूपमा पहिलो ठूलो भिडन्त भयो।
​१९२१: राष्ट्रपिता महात्मा गान्धीले स्वदेशी आन्दोलनलाई प्रवर्द्धन गर्न र विदेशी शासनको विरोधमा विदेशी कपडाको होली बाले।
​१९२२: आइरिस सेनाका कमान्डर-इन-चिफ तथा क्रान्तिकारी नेता माइकल कोलिन्सको आयरल्यान्डको काउन्टी कर्कस्थित ‘बिल ना ब्लाथ’ भन्ने ठाउँमा एम्बुस (घात) पारेर हत्या गरियो।
​१९४४: अमेरिका, ब्रिटेन, रुस र चीनका प्रतिनिधिहरूले संयुक्त राष्ट्रसंघको गठनसम्बन्धी योजनाबारे छलफल गर्न बैठक गरे।
​१९६९: अमेरिकी इतिहासकै सबैभन्दा विनाशकारी र शक्तिशाली श्रेणी-५ को क्यामिल हुरिकेनका कारण आएको भीषण बाढी र तबाहीमा परी २५५ भन्दा बढी मानिसले ज्यान गुमाए।
​१९७९: भारतका तत्कालीन राष्ट्रपति नीलम सञ्जीव रेड्डीले राजनीतिक अस्थिरता र बहुमतको अभावका कारण लोकसभा भङ्ग गरे। साथै, उनले देशमा नयाँ निर्वाचनको आदेश दिँदै चौधरी चरण सिंहको सरकारलाई निर्वाचन नभएसम्म कार्यवाहक सरकारका रूपमा रहन भनेका थिए।
​१९९९: म्याडिसन स्क्वायर गार्डनमा भएको एक ऐतिहासिक भिडन्तमा ‘म्यानकाइन्ड’ ले स्टिभ अस्टिन र ट्रिपल एचलाई हराउँदै डब्ल्युडब्ल्युएफ च्याम्पियनसिप आफ्नो नाममा गरे।
​२०००: पश्चिमी टिमोरमा हिंसात्मक समर्थक मिलिसिया समूहहरूले गरेको आक्रमणमा तीन जना संयुक्त राष्ट्रसंघ (यूएन) का सहायताकर्मी गम्भीर घाइते भएपछि शरणार्थी उच्चायोग (यूएनएचसीआर) ले त्यहाँ आफ्नो राहत अभियान स्थगित गर्नुपर्‍यो।
​२००१: नासाको स्पेस शटल ‘डिस्कभरी’ अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेशन (आईएसएस)मा १२ दिनको सफल मिसन पूरा गरी पृथ्वीमा अवतरण गर्‍यो।
​२००१: काइरोमा अरब लिगका परराष्ट्र मन्त्रीहरूको आपत्कालीन बैठक बस्यो, जसमा प्यालेस्टाइनको अवस्थाबारे छलफल भयो।
​२००१: इजरायली कमान्डो दस्ताले वेस्ट बैंकको नाबलुस शहरमा कम्तीमा चार जना प्यालेस्टिनीहरूको हत्या गर्‍यो।
​२००२: काठमाडौँमा सार्क मन्त्रिपरिषद् (विदेश मन्त्रीहरूको सम्मेलन) को २३औँ सत्र सम्पन्न भयो।
​२००२: नेपालमा साङ्ग्रिला एयरको डि ह्याभिल्यान्ड क्यानाडा डिएचसी-६ ट्विन अटर विमान पोखरा नजिकै दुर्घटनाग्रस्त भयो। उक्त दुर्घटनामा विमानमा सवार १८ जनाकै मृत्यु भयो।
​२००५: सन् १९९६ को एटलान्टा ओलम्पिकका क्रममा सेन्टेनियल पार्कमा भएको बम विस्फोटका दोषी एरिक रुडोल्फलाई जन्मकैदको सजाय सुनाइयो।
​२००६: रुसको पुल्कोभो एयरलाइन्सको तुपोलेभ टीयू-१५४ विमान (उडान ६१२) युक्रेनमाथि भीषण आँधीका कारण दुर्घटनाग्रस्त भयो। यस दर्दनाक दुर्घटनामा विमानमा सवार सबै १६० जना यात्रु र १० जना चालक दलका सदस्य गरी कुल १७० जनाको मृत्यु भयो।
​२००६: प्रसिद्ध रुसी गणितज्ञ ग्रिगोरी पेरेलमानले गणित क्षेत्रको सर्वोच्च सम्मान ‘फिल्ड्स मेडल’ स्वीकार गर्न अस्वीकार गरे।
​२००७: बग्दादको उत्तरमा अमेरिकी सेनाको ब्ल्याक हक हेलिकप्टर क्र्यास हुँदा १४ जना सैनिकको मृत्यु भयो।
​२००७: बोटनेटले एकै दिनमा रेकर्ड ५ करोड ७० लाख (५७ मिलियन) स्प्याम इमेल पठाएको थियो, जुन त्यस समय इन्टरनेट सुरक्षाको इतिहासमा एक ठूलो घटना थियो।
​२००७: इजिप्टका पुरातत्वविद्हरूले पश्चिमी मरुभूमिको सिवा क्षेत्रमा लगभग २० लाख वर्ष पुरानो मानव पदछाप (पाइलाको छाप) फेला पारे।
​२००७: अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेशनको मर्मतका लागि दुई हप्ताको मिसनमा गएको अन्तरिक्ष यान ‘इन्डेभर’ फ्लोरिडास्थित केनेडी स्पेस सेन्टरमा सुरक्षित रूपमा अवतरण गर्‍यो।
​२००८: मध्य प्रदेश सरकारले वनवासीहरूका लागि साधारण वन अपराधसम्बन्धी मुद्दा र क्षतिपूर्ति असुली रद्द गर्ने निर्णय गर्‍यो।
​२००९: भेनेजुएला सरकारले देशका ३४ वटा निजी रेडियो स्टेसनहरू बन्द गर्ने कडा आदेश जारी गर्‍यो।
​२०१०: चिलीको सान जोसे खानीमा फसेका ३३ जना खानी श्रमिकहरूसँग पहिलो पटक सम्पर्क भयो, जब ड्रिल बिटमा श्रमिकहरूले लेखेको एउटा टिपोट भेटियो जसमा स्पेनिस भाषामा लेखिएको थियो— “Estamos bien en el refugio los 33” (“हामी सबै ३३ जना आश्रयस्थलमा सुरक्षित छौँ”)।
​२०१०: भेनेजुएलाको राजधानी काराकासस्थित एक सैन्य अखडामा एक सैनिकले गोली चलाउँदा दुई जना सैन्य अधिकारीको मृत्यु भयो भने अन्य छ जना घाइते भए।
​२०१०: इरानले आफ्नो बुसेहर आणविक ऊर्जा संयन्त्रमा आणविक इन्धन भर्ने प्रक्रिया सुरु गर्‍यो।
​२०११: पाकिस्तानले बहराइनका राजाको समर्थनमा त्यहाँ थप सैनिक पठाउने घोषणा गर्‍यो।
​२०११: लिबियाका विद्रोहीहरू त्रिपोलीको केन्द्रसम्म पुगे; नेसनल ट्रान्जिसनल काउन्सिलले मुअम्मर गद्दाफीको शासन पतन भएको घोषणा गर्‍यो।
​२०१२: सिरियाको गृहयुद्धमा ४७ जनाको मृत्यु भयो। केन्यामा दुई जनजातीय समूहबीचको भिडन्तमा ४८ जनाले ज्यान गुमाए।
​२०१३: भारतका लागि बेलायती उच्च आयुक्तले गुजरातका तत्कालीन मुख्यमन्त्री नरेन्द्र मोदीसँगको भेटको अर्थ बेलायतले उनको अडानलाई समर्थन गर्छ भन्ने नरहेको स्पष्ट पारे।
​२०१३: चीनका पूर्वनेता बो सिलाईले भ्रष्टाचारको आरोपविरुद्ध पहिलो पटक सार्वजनिक रूपमा आफ्नो बचाउ गरे र आफूलाई फसाइएको दाबी गरे।
​२०१३: उत्तर-पश्चिमी पाकिस्तानको दक्षिण वजिरिस्तानमा भएको बम हमलामा ५ जना तालिवान आतंकवादी मारिए।
​२०१३: इजिप्टका अधिकारीहरूले पूर्वराष्ट्रपति होस्नी मुबारकलाई जेलमुक्त गरी नजरबन्दमा राखिने घोषणा गरे।
​२०१४: इराकको दियाला प्रान्तमा एउटा सुन्नी मस्जिदलाई निशाना बनाएर गरिएको आत्मघाती तथा अन्धाधुन्ध गोलीप्रहारको हमलामा कम्तीमा ६५ जनाको मृत्यु भयो।
​२०१५: एम्स्टर्डमबाट पेरिस जाँदै गरेको थालिस ट्रेनमा हतियारधारी बन्दुकधारीले गोली चलाए, जसलाई सुझबुझ देखाउँदै अमेरिकी यात्रु र सैनिकहरूले नियन्त्रणमा लिए।
​२०१५: असमका १९ जिल्लामा बाढीको स्थिति गम्भीर बन्यो, जसबाट पाँच लाखभन्दा बढी मानिस प्रभावित भए भने ८ जनाको ज्यान गयो।
​२०१५: सोमालियाको किस्मायोस्थित एक सैन्य तालिम केन्द्रमा अल-शबाबको आत्मघाती हमलामा कम्तीमा १६ जना मारिए।
​२०१६: मध्य र पूर्वी भारतमा लगातारको भारी वर्षाका कारण आएको बाढीले कम्तीमा ४० जनाको ज्यान लियो भने लाखौँ मानिस विस्थापित भए।
​२०१६: ब्राजिलको रियो डि जेनेरियोमा आयोजित ३१औँ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक खेलकुदको आधिकारिक रूपमा समापन भयो।
​२०१७: भारतको सर्वोच्च अदालतले एक ऐतिहासिक फैसला सुनाउँदै मुस्लिम महिलाहरूमा प्रचलित ‘तत्काल तीन तलाक’ लाई असंवैधानिक र गैरकानुनी ठहर गर्‍यो।
​२०१८: राही सरनोबत २५ मिटर पेस्तोल सुटिङमा स्वर्ण पदक जित्दै एसियाली खेलकुदको सुटिङ स्पर्धामा स्वर्ण पदक जित्ने पहिलो भारतीय महिला बनिन्।
​२०१९: आईएनएक्स मिडिया प्रकरणमा सिबिआईले पूर्व केन्द्रीय अर्थमन्त्री पी. चिदम्बरमलाई गिरफ्तार गर्‍यो र अदालतले उनलाई ४ दिनको सिबिआई हिरासतमा पठायो।
​२०१९: भारतका परराष्ट्र मन्त्री एस. जयशङ्कर दुई दिने आधिकारिक भ्रमणका क्रममा काठमाडौँ आइपुगे, जहाँ उनले नेपालका प्रधानमन्त्री के.पी. शर्मा ओलीसँग भेट गरे र पाँचौँ भारत-नेपाल संयुक्त आयोगको बैठकमा भाग लिए।
​२०१९: पोल्यान्डको टाट्रा पर्वत शृङ्खलाको गिएभोन्ट चुचुरोमा चट्याङ पर्दा ४ जनाको मृत्यु भयो भने १०० भन्दा बढी घाइते भए। यसबाहेक स्लोभाकियामा पनि चट्याङ लागेर एक जनाको ज्यान गयो।
​२०१९: अल्जेरियाको राजधानी अल्जियर्समा आयोजित एक र्‍याप साङ्गीतिक कार्यक्रममा भएको भागदौडमा कम्तीमा ५ जनाको मृत्यु भयो र २१ जना घाइते भए।
​२०२०: अफगानिस्तानका विभिन्न भागहरू (तखार, बदख्सान र काबुल) मा भएका आक्रमणहरूमा कम्तीमा १४ जना सुरक्षाकर्मी मारिए।
​२०२०: विश्वभर कोरोना भाइरसका कारण मृत्यु हुनेको कुल सङ्ख्या ८ लाख नाघ्यो।
​२०२१: काबुलमा तालिवानको कब्जापछि भारत सरकारले अन्य देशहरूको सहयोगमा अफगानिस्तानमा फसेका भारतीयहरूलाई उद्धार गरी सुरक्षित स्वदेश ल्याउने अभियान जारी राख्यो।
​२०२२: रुसको सुरक्षा एजेन्सीले भारतका एक शीर्ष नेतामाथि आत्मघाती हमलाको योजना बनाइरहेका इस्लामिक स्टेटका एक आतंकवादीलाई पक्राउ गर्‍यो।
​२०२२: मिस युनिभर्स अर्गनाइजेसनले सन् २०२३ देखि विवाहित महिला र आमाहरूले पनि यो सौन्दर्य प्रतियोगितामा भाग लिन पाउने घोषणा गर्‍यो।
​२०२२: ९४ वर्षीया भारतीय एथलिट भगवानी देवीले वर्ल्ड मास्टर्स एथलेटिक्स च्याम्पियनसिपमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै देशका लागि पदक जितिन्।
​२०२२: भारतमा न्यूनतम समर्थन मूल्य र अन्य बाँकी मागहरूलाई लिएर दिल्लीको जन्तर-मन्तरमा किसानहरूको प्रदर्शन तथा महापंचायत आयोजना गरियो।
​२०२२: दिल्लीका तत्कालीन उपमुख्यमन्त्री मनिष सिसोडियाले भारतीय जनता पार्टी (भाजपा) ले आफूलाई पार्टीमा सामेल हुन र आफ्ना विरुद्धका सबै मुद्दाहरू बन्द गरिदिने प्रस्ताव राखेको दाबी गरे।
​२०२३: दक्षिण वजिरिस्तान (खैबर पख्तुनख्वा) मा पाकिस्तानी तालिवान आतंकवादीहरूले सैन्य टोलीमाथि एम्बुस थापेर आक्रमण गर्दा ६ जना सैनिक र ४ जना आतंकवादी मारिए।
​२०२३: फ्रान्सले युक्रेनलाई आफ्ना स्क्याल्प-इजी हावाबाट प्रहार गरिने क्रुज मिसाइलको पहिलो खेप हस्तान्तरण गर्‍यो।
​२०२३: जोर्जिया चुनाव धाँधली प्रकरणमा पूर्वअमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको धरौटी रकम २,००,००० डलर तोकियो।
​२०२४: युक्रेनी आक्रमणका कारण रुसको क्रास्नोदार क्षेत्रस्थित काभकाज बन्दरगाहमा इन्धन ट्याङ्कहरूले भरिएको एउटा डुङ्गा (फेरी) डुब्यो।
​२०२४: भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले पोल्यान्डको भ्रमणपछि युक्रेनको राजधानी किभको भ्रमण गरे, जहाँ उनले राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीसँग भेट गरी शान्तिको आह्वान गरे।
​२०२४: पाकिस्तानको पन्जाब प्रान्तस्थित रहिम यार खाननजिकै प्रहरी टोलीमाथि भएको घातक आक्रमणमा कम्तीमा ११ जना प्रहरी मारिए।
​२०२५: अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद (आईसीसी)ले महिला एकदिवसीय विश्वकपका खेलहरू अब बेङ्गलुरुको सट्टा नवी मुम्बईको डा. डि.वाई. पाटिल स्टेडियममा खेलिने घोषणा गर्‍यो।
​२०२५: सिस्तान-बलुचिस्तान प्रान्तमा अज्ञात बन्दुकधारीहरूको आक्रमणमा पाँच जना प्रहरी मारिए।
​२०२५: भारतमा प्रधानमन्त्री मोदीले बिहारस्थित गङ्गा नदीमा बनेको औँटा-सिमरिया पुल र एनएच-३१ को चार लेन खण्डको उद्घाटन गरे।
​२२ अगस्टमा जन्मिएका व्यक्तिहरू:
​१८६२: क्लोद डिब्युसी – महान् फ्रान्सेली सङ्गीतकार।
​१८७७: आनन्द कुमारस्वामी – भारतका सुप्रसिद्ध कलामर्मज्ञ तथा चिन्तक।
​१९०४: देङ सियाओपिङ – चीनका प्रभावशाली राजनीतिक नेता।
​१९११: देब्रत विश्वास – प्रसिद्ध भारतीय रवीन्द्र सङ्गीत गायक।
​१९१५: शम्भु मित्र – भारतका चलचित्र तथा रङ्गमञ्च अभिनेता, निर्देशक र नाट्यकर्मी।
​१९१९: गिरिजाकुमार माथुर – प्रसिद्ध कवि तथा नाटककार।
​१९२४: हरिशङ्कर पर्साई – हिन्दीका प्रसिद्ध लेखक तथा व्यङ्ग्यकार।
​१९३४: इलियास आजमी – भारतको एघारौँ लोकसभाका सदस्य।
​१९३५: गोपी कृष्ण – भारतका प्रसिद्ध कथक नर्तक तथा कोरियोग्राफर।
​१९३५: रेवा प्रसाद द्विवेदी – काशीका प्रकाण्ड विद्वान्।
​१९५५: चिरञ्जीवी – भारतका प्रसिद्ध चलचित्र अभिनेता तथा राजनीतिज्ञ।
​१९७३: क्रिस्टनविग – प्रसिद्ध अमेरिकी अभिनेत्री तथा हास्य कलाकार।
​१९७८: जेम्स कर्डेन – लोकप्रिय बेलायती हास्य अभिनेता तथा टेलिभिजन प्रस्तोता।
​१९९५: दुआ लिपा – प्रसिद्ध बेलायती पप गायिका तथा गीतकार।
​२२ अगस्टमा भएका निधनहरू:
​१३५०: फिलिप छैटौँ – फ्रान्सका राजा।
​१४८५: राजा रिचर्ड तेस्रो – इङ्ल्यान्डका राजा, जो बोसवर्थको युद्धमा मारिएका थिए।
​१८१८: वारेन हेस्टिङ्स – भारतका प्रथम गभर्नर जनरल।
​१९२२: माइकल कोलिन्स – आइरिस क्रान्तिकारी नेता।
​१९४८: शोएब उल्लाह खान – हैदराबादको प्रसिद्ध उर्दू दैनिक ‘इमरोज’ का सम्पादक तथा स्वतन्त्रता पक्षधर पत्रकार।
​१९५९: सैयद फजल अली – भारतीय न्यायाधीश, जो असम र उडिसाका राज्यपाल रहे।
​१९७७: विमी – प्रसिद्ध बलिउड अभिनेत्री।
​१९७८: जोमो केन्याटा – केन्याका पहिला राष्ट्रपति।
​१९८०: किशोर साहू – नामी भारतीय अभिनेता, चलचित्र निर्देशक तथा पटकथा लेखक।
​१९९३: आर. गुन्डु राव – भारतीय राष्ट्रिय कंग्रेसका राजनीतिज्ञ तथा कर्नाटकका भूतपूर्व मुख्यमन्त्री।
​२००१: सर फ्रेड होयल – ब्रह्माण्डको ‘स्टेडी स्टेट थ्योरी’ (स्थिर अवस्था सिद्धान्त) का प्रतिपादक र ब्रह्माण्डको उत्पत्तिबारे ‘बिग ब्याङ’ शब्द प्रयोग गर्ने प्रसिद्ध बेलायती खगोलशास्त्री।
​२०११: निक एस्फोर्ड – प्रसिद्ध अमेरिकी गीतकार तथा सङ्गीतकार।
​२०१७: ऋषङ किशिङ – मणिपुरका भूतपूर्व छैटौँ मुख्यमन्त्री।
​२०१८: गुरुदास कामत – भारतीय राष्ट्रिय कंग्रेसका नेता तथा प्रसिद्ध राजनीतिज्ञ।
​प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय दिवसहरू:
​विश्व पादप दूध दिवस: वनस्पतिबाट प्राप्त हुने दूधका फाइदाहरूबारे जनचेतना फैलाउन मनाइने दिवस।
​बी एन एन्जेल डे: अरूलाई सहयोग गर्ने र दयालुपन देखाउने दिन।
​भारतका प्रमुख दिवस:
​मद्रास डे: २२ अगस्ट १६३९ मा चेन्नई (तत्कालीन मद्रास) शहरको स्थापना भएको सम्झनामा यो दिवस मनाइन्छ।