​कोलकाता: पश्चिम बङ्गालको सत्तारूढ दल अखिल भारतीय तृणमूल कांग्रेस (टीएमसी) भित्र एक अभूतपूर्व र ठूलो राजनीतिक विद्रोह चर्किएको छ। टीएमसीका २० जना विद्रोही लोकसभा सांसदहरूले आइतबार नयाँ दिल्लीमा लोकसभा अध्यक्ष ओम बिरलालाई भेटेर आफ्नो गुटलाई औपचारिक रूपमा ‘नेशनलिस्ट सिटिजन्स पार्टी अफ इन्डिया’ (एनसीपीआई) मा विलय गराउने घोषणा गरेका छन्। यस घटनाले बङ्गालको राजनीतिमा ठूलो हलचल पैदा गरिदिएको छ।
​संसदमा छुट्टै बस्ने माग र एनडिएसँग सहकार्यको सङ्कल्प
लोकसभा अध्यक्ष बिरलासँगको भेटवार्तापछि पत्रकारहरूसँग कुराकानी गर्दै विद्रोही सांसद काकोली घोष दस्तीदारले पार्टी नेतृत्वप्रति असन्तुष्टि व्यक्त गर्नुभयो। उहाँले भन्नुभयो, “हामी तृणमूल कांग्रेसका निर्वाचित सांसद हौँ, तर पार्टीभित्रको आन्तरिक कार्यशैलीप्रति हाम्रो गुनासो छ। हामीले लोकसभा अध्यक्षलाई हाम्रो असन्तुष्टिबारे अवगत गराउँदै संसदमा छुट्टै बस्ने व्यवस्था मिलाउन माग गरेका छौँ।” दस्तीदारले अगाडि दाबी गर्नुभयो कि उनीहरूसँग २० जना सांसद छन्, जुन टीएमसीको कुल २८ सदस्यीय संसदीय दलको दुई-तिहाइभन्दा बढी सङ्ख्या हो। विद्रोही गुटले अब एआईटीसीबाट अलग भई भारतीय जनता पार्टी नेतृत्वको एनडिए गठबन्धनसँग मिलेर काम गर्ने स्पष्ट पारेको छ। अर्का वरिष्ठ सांसद सुदीप बन्दोपाध्यायले अब कुन पार्टी असली तृणमूल कांग्रेस हो भन्ने कुराको फैसला अदालतले गर्ने बताउनुभएको छ।
​कुन हो यो ‘नेशनलिस्ट सिटिजन्स पार्टी’ (एनसीपीआई)?
२० जना शक्तिशाली सांसदहरूले अचानक विलयको घोषणा गरेपछि राजनीतिक वृत्तमा एनसीपीआईको इतिहास र यसको राजनीतिक हैसियतबारे कौतुहलता बढेको छ। निर्वाचन आयोगको तथ्याङ्क अनुसार, यो पार्टी पश्चिम बङ्गालको हावडा जिल्लाको ठेगानामा दर्ता भएको एउटा गैर-मान्यता प्राप्त राजनीतिक दल मात्र हो, जसको बङ्गालमा कुनै ठोस सङ्गठन छैन। सन् २०२२ मा दर्ता भएको यस पार्टीको चुनाव चिह्न ‘कलम, सातवटा किरण र पृष्ठभूमिमा तिरङ्गा’ रहेको छ। सन् २०२३ को त्रिपुरा विधानसभा चुनावमा यस दलले दुईवटा सिटमा उम्मेदवारी दिएको थियो, जहाँ यसले नोटा भन्दा पनि कम अर्थात् जम्मा ८२२ मत (कूल मतदानको मात्र १ प्रतिशत) प्राप्त गरेको थियो। आर्थिक रूपमा पनि यस दलले सन् २०२२-२३ मा जम्मा नौजना चन्दादाताहरूबाट १ लाख रुपियाँ मात्र कोषमा जम्मा गरेको विवरण निर्वाचन आयोगमा बुझाएको देखिन्छ।
​टीएमसीको तिखो व्यङ्ग्य र सामाजिक सञ्जालमा चर्चा
यसैबीच, तृणमूल कांग्रेसका प्रवक्ता नीलाञ्जन दासले विद्रोही नेताहरूमाथि तिखो प्रहार गर्नुभएको छ। उहाँले सामाजिक सञ्जाल ‘एक्स’ (ट्विटर) मा लेख्नुभएको छ, “जो मानिसहरू दुईवटा फूल (टीएमसीको चुनाव चिह्न) को टिकटमा चुनाव जितेर आए, उनीहरू आज यस्तो पार्टीको शरणमा गइरहेका छन् जसको नाम बङ्गालका जनताले कहिल्यै सुनेका थिएनन्।” उहाँका अनुसार यस पार्टीको फेसबुक पेजमा जम्मा ७२ जना फलोअर्स मात्र थिए। यद्यपि, आइतबार राति यो समाचार सार्वजनिक भएलगत्तै उक्त पेजका फलोअर्सको सङ्ख्या बढेर ५०० नाघेको छ। अनवेरिफाइड फेसबुक पेजमा एनसीपीआईले सांसद शत्रुघ्न सिन्हालाई पनि आफ्नो पार्टीमा स्वागत गरेको दाबी गरेको छ भने काकोली घोष दस्तीदारलाई लोकसभामा आफ्नो संसदीय दलको नेता घोषणा गरेको छ।
​अर्कोतर्फ, यस पार्टीकी संस्थापक अध्यक्ष भनिएकी शिउली कुण्डुले बीबीसीसँग कुरा गर्दै आफूले केही दिनअघि नै अध्यक्ष पदबाट राजीनामा दिइसकेको र हालको यो राजनीतिक घटनाक्रमसँग आफ्नो कुनै सम्बन्ध नरहेको स्पष्ट पार्नुभएको छ। यो दलबदलले ममता बनर्जी नेतृत्वको तृणमूल कांग्रेस र यसको दलीय चुनाव चिह्नमाथि नै कानुनी सङ्कट आउन सक्ने राजनीतिज्ञहरूको अनुमान छ।