के वैज्ञानिकहरुले हिउँमुनि भेटाए नयाँ संसार? कुरा यस्तै रोचक छl वैज्ञानिकहरुले  अन्टार्कटिकामा हिउँमुनि दबिएको ‘नयाँ संसार’ फेला परेका छन्। यो त्यहाँको बरफ सतहभन्दा ५०० मिटर मात्र तल छ। वास्तवमा, वैज्ञानिकहरूले बरफले ढाकिएको अन्टार्कटिकामा एउटा विशाल दरबार जस्तो गुफा फेला पारेका छन्। जुन जलीय जीवनले भरिएका छन्। न्यूजिल्याण्डका अनुसन्धानकर्ताहरूको टोली अन्टार्कटिका गएका थिए। त्यहाँ उनीहरूलाई पानी र वायुमण्डलको राष्ट्रिय संस्थान (निवा) र भूगर्भ र आणविक विज्ञानको भागको रूपमा पठाइएको थियो। त्यहाँ जलवायु परिवर्तनका कारण पग्लिने हिउँमा यस नदीको भूमिकाबारे जान्न आग्रह गरिएको थियो। यस नयाँ संसारमा एम्फिपोडसहित धेरै प्रकारका जीवहरू देखा परेका थिए। यी लोबस्टर, गंगटा र माइट्स परिवारका जनावरहरू हुन्। जब तिनीहरू हिउँको सतहमुनि ड्रिलिङ गर्दै नदीको नजिक पुगे, तिनीहरूको क्यामेराले साना एम्फिपोडहरू देखे। निवाका क्रेग स्टिभन्सले भने, ‘केही समयको लागि हामीले क्यामेरा खराब भएको भनी सोच्यौं, तर जब फोकस ठीक थियो, हामीले आर्थ्रोपोडहरूको झुण्ड देख्यौं। हामीले अन्टार्कटिकाका अन्य भागहरूमा पनि प्रयोग गरेका थियौं, तर यस पटक हामीले धेरै आश्चर्यहरू पायौं। क्रेगले अझ भने, ‘हामी धेरै उत्साहित छौं किनकि उनीहरूलाई हाम्रा उपकरणहरू वरिपरि तैरिरहेको देख्दा त्यहाँ स्पष्ट रूपमा महत्त्वपूर्ण पारिस्थितिक प्रणाली रहेको देखिन्छl’ यो नदी पहिलो पटक परियोजनाका प्रमुख वैज्ञानिक, टे हेरेंगा वाका भिक्टोरिया विश्वविद्यालय वेलिंग्टनका हु होर्गनले पत्ता लगाएका थिए। त्यसपछि उनीहरू हिउँको सतहको स्याटेलाइट छविहरू अध्ययन गर्दै थिए। त्यसपछि होर्गनले भनेअनुसार अन्टार्कटिकाको बरफमुनि लुकेका ताल र नदीहरू बारे वैज्ञानिकहरूलाई पहिले नै थाहा थियो। तर तिनीहरुको प्रत्यक्ष सर्वेक्षण कहिल्यै भएन। उनले भने, ‘यो नदीको खोज नै त्यो रहस्यमय संसारको पहिलो पाइला हो।’