नयाँ दिल्ली: ​विश्व इतिहासलाई नै नयाँ मोड दिने केही यस्ता घटनाहरू हुन्छन्, जो सुरुमा एउटा विफलता वा निराशाबाट सुरु भएका हुन्छन्। १६औँ शताब्दीमा भारतमा मुगल साम्राज्यको जग बसाल्ने जहिरुद्दीन मोहम्मद ‘बाबर’ को कथा पनि यस्तै छ। एउटा शक्तिशाली सम्राट बन्नुअघि बाबर यतिसम्म निरास थिए कि उनी राजपाट त्यागेर चीनमा एउटा साधारण जीवन बिताउने योजनामा थिए।​१२ वर्षको उमेरमा सत्ता र सङ्घर्षको सुरुवातसन् १४८३ मा जन्मिएका बाबर मात्र १२ वर्षको उमेरमा आधुनिक उज्बेकिस्तानको फरगाना भनिने सानो रियासतको शासक बनेका थिए। आफ्ना पुर्खा तैमूर र चंगेज खानको विरासत बोकेका बाबरका लागि शासनको सुरुवाती दिनहरू निकै कष्टकर रहे। आफ्नै काका र भतिजाहरूको षड्यन्त्रका कारण उनले आफ्नो सानो राज्य बचाउन लगातार युद्ध गर्नुपर्यो। उनले आफ्नो शासनको पहिलो दशक मध्य एसियाको प्रमुख सहर समरकन्द जित्ने सपनामा बिताए, तर हरेक पटकको जितपछि उनले हारको सामना गर्नुपर्यो।​चीन जाने योजना र बाबरनामाको खुलासाइतिहासकार प्रोफेसर मार्गरेट मैकमिलनका अनुसार, बाबरको सबैभन्दा विशेष पक्ष भनेको उनको डायरी लेखन थियो। ‘बाबरनामा’ मा उनले आफ्नो जीवनका कठिन पलहरूको इमानदार वर्णन गरेका छन्। एक समय यस्तो आयो जब उनले आफ्नो पुख्र्यौली थलो फरगाना पनि गुमाए र समरकन्द पनि हातबाट फुत्कियो। राज्यविहीन भएर भौँतारिनु परेपछि उनले सत्ता र युद्धबाट सन्न्यास लिएर चीन जाने र त्यहाँ शान्तिपूर्वक जीवन बिताउने तयारी गरेका थिए। यदि इतिहासको त्यो मोडमा बाबर चीनतर्फ लागेका भए, आज दक्षिण एसियाको नक्सा र इतिहास अर्कै हुने थियो।​काबुलबाट दिल्लीसम्मको यात्रातर, नियतिले उनलाई चीनको सट्टा दक्षिणतिर डोहोर्यायो। सन् १५०४ मा उनले रणनीतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण मानिने काबुलमा कब्जा गरे। काबुलको सफलताले उनलाई पुनः शक्तिशाली बनायो र उनले आफ्नो साम्राज्य विस्तारका लागि पूर्वतर्फ, अर्थात् भारततर्फ नजर लगाए। सन् १५२६ मा पानीपतको मैदानमा दिल्लीका सुल्तान इब्राहिम लोदीलाई पराजित गरेपछि मात्र बाबरको भारत यात्राले औपचारिकता पायो। यसरी चीन जाने सपना बोकेका एक निरास योद्धा अन्ततः भारतको एउटा विशाल साम्राज्यको संस्थापक बन्न पुगे।