नयाँ दिल्ली: सरकारले २७ जुलाई २०२३ मा आयुष चिकित्सा प्रणालीबाट उपचार गर्नका लागि भारत आउने विदेशी नागरिकहरूको लागि आयुष भिसाको छुट्टै श्रेणी शुरु गरेको छ। आयुष भिसा चार उप-श्रेणी अन्तर्गत उपलब्ध छ: आयुष भिसा (एवाई-१), आयुष सहयोगी भिसा (एवाई-२), ई-आयुष भिसा, ई-आयुष सहयोगी भिसा। आयुष भिसा त्यस्ता विदेशी नागरिकहरूलाई प्रदान गरिन्छ जसको उद्देश्य आयुष प्रणालीहरू (जस्तै चिकित्सा सेवा र वेलनेस) मार्फत उपचार प्राप्त गर्नु हो। यी सेवा प्राप्त गर्नका लागि सम्बन्धित सरकारी प्राधिकरण(हरू) वा राष्ट्रिय अस्पताल तथा स्वास्थ्य सेवा प्रदायक प्रत्यायन बोर्ड (एनएबीएच), राष्ट्रिय होम्योप्याथी आयोग (एनसीएच), वा राष्ट्रिय भारतीय चिकित्सा पद्धति आयोग (एनसीआईएसएम)द्वारा मान्यता प्राप्त र पंजीकृत अस्पताल वा वेलनेस सेन्टरमा उपचार गराउनु आवश्यक हुन्छ।

४ दिसम्बर २०२४ सम्ममा १२३ नियमित आयुष भिसा, २२१ ई-आयुष भिसा, र १७ ई-आयुष सहयोगी भिसा जारी गरिएको छ। स्वास्थ्य तथा परिवार कल्याण मन्त्रालयले मेडिकल भ्यालु ट्राभल (एमवीटी) का लागि भारतको आधिकारिक पोर्टल शुरु गरेको छ, जसलाई एडभान्टेज हेल्थकेयर इण्डिया पोर्टल भनिन्छ। यो पोर्टल “वन-स्टप” समाधानको रूपमा विकास गरिएको छ, जसले विदेशी नागरिकहरूलाई भारतमा उपचार लिन आवश्यक जानकारी प्रदान गर्दछ। अन्तर्राष्ट्रिय बिरामीहरूले www.healinindia.gov.in मा लगइन गरेर एडभान्टेज हेल्थकेयर इण्डिया पोर्टलमा जान सक्छन्। सरकारको उद्देश्य आयुष सेवा प्रदायकहरू र एमभीटीसँग सम्बन्धित अन्य हितधारकहरूलाई संवेदनशील बनाउनु हो। यसै अन्तर्गत, सरकारले ३० सेप्टेम्बर २०२४ मा मुम्बईमा आयुष मेडिकल भ्यालु ट्राभल समिट २०२४ आयोजना गरेको थियो। यस शिखर सम्मेलनको मुख्य विषय थियो: “आयुषमा विश्वव्यापी समन्वय: मेडिकल भ्यालु ट्राभलमार्फत स्वास्थ्य र कल्याणमा रूपान्तरण।” यसको उद्देश्य परम्परागत भारतीय चिकित्सा प्रणालीलाई आधुनिक स्वास्थ्य सेवा प्रणालीसँग एकीकृत गर्दै भारतको एमवीटी क्षेत्रमा स्थितिलाई बलियो बनाउनु हो। केन्द्रीय आयुष राज्य मन्त्री (स्वतन्त्र प्रभार) प्रतापराव जाधवले आज राज्यसभामा यो जानकारी लिखित उत्तरका रूपमा प्रस्तुत गरेका हुन्। -पीआईबी