वाशिंगटन : अमेरिकी केन्द्रीय बैंक फेडरल रिजर्भले सन् २०२३ पछि पहिलोपटक आफ्नो प्रमुख ब्याजदरमा २५ आधार अंकले वृद्धि गरेको छ। फेडरल रिजर्भको यो निर्णयसँगै फेडरल फन्ड्स रेटको लक्ष्य दायरा बढाएर ३ दशमलव ७५ देखि ४ प्रतिशत कायम गरिएको छ।
फेडरल रिजर्भको फेडरल ओपन मार्केट कमिटीले ब्याजदर वृद्धिको निर्णय सर्वसम्मत रूपमा गरेको हो। समितिका सबै १२ सदस्यले ब्याजदर बढाउने पक्षमा मतदान गरेका थिए। यो निर्णय बजारको अपेक्षाअनुसार नै आएको हो। निर्णयअघि नै बजारमा २५ आधार अंकको ब्याजदर वृद्धि हुने सम्भावना ९० प्रतिशतभन्दा बढी आँकलन गरिएको थियो।
महँगी अझै फेडको मुख्य चिन्ता
अमेरिकामा महँगी अझै उच्च तहमा रहेकाले फेडरल रिजर्भका लागि मूल्यवृद्धि मुख्य चुनौतीका रूपमा रहेको छ। फेडरल रिजर्भले महँगीलाई दीर्घकालीन रूपमा २ प्रतिशतको लक्ष्यमा ल्याउने उद्देश्य राखेको छ।
केन्द्रीय बैंकका अनुसार पछिल्लो ब्याजदर वृद्धिले महँगीलाई निर्धारित लक्ष्यतर्फ फर्काउन सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ। ब्याजदरसम्बन्धी निर्णय गर्दा फेडरल रिजर्भले आफ्नो दोहोरो जिम्मेवारी अर्थात् मूल्य स्थिरता कायम गर्नु र अधिकतम रोजगारी सुनिश्चित गर्नुलाई आधार बनाएको जनाएको छ।
अमेरिकी अर्थतन्त्रमा मजबुती कायमै
फेडरल रिजर्भका अनुसार अमेरिकी अर्थतन्त्रको गतिविधि अझै मजबुत गतिमा अघि बढिरहेको छ। घरेलु उपभोगमा बलियोपन कायम रहेको तथा उत्पादकत्व वृद्धिसमेत सकारात्मक रहेको केन्द्रीय बैंकले जनाएको छ। त्यस्तै, पुँजीगत लगानीको अवस्था पनि सुधारिएको बताइएको छ।
रोजगारीमा भएको वृद्धि काम गर्न सक्ने जनसंख्याको वृद्धिसँग तुलनात्मक रूपमा सन्तुलित रहेको छ। बेरोजगारी दरमा भने पछिल्लो समय ठूलो परिवर्तन देखिएको छैन।
यद्यपि, भूराजनीतिक घटनाक्रमसहित विभिन्न कारणले अमेरिकी अर्थतन्त्रमा अनिश्चितता कायमै रहेको फेडरल रिजर्भले जनाएको छ।
भारतसहित विश्व बजारमा पर्न सक्ने प्रभाव
अमेरिकामा ब्याजदर बढेसँगै विश्व वित्तीय बजारमा यसको प्रभाव देखिन सक्छ। अमेरिकी सम्पत्तिमा प्रतिफल बढ्ने अपेक्षाले लगानीकर्ताको ध्यान अमेरिकी बजारतर्फ आकर्षित हुन सक्ने भएकाले भारतलगायत उदीयमान अर्थतन्त्रबाट विदेशी लगानीको प्रवाह प्रभावित हुन सक्ने सम्भावना रहन्छ।
यसको असर भारतीय सेयर बजार, विदेशी लगानी तथा भारतीय रुपैयाँको विनिमय दरमा समेत पर्न सक्छ। अमेरिकी डलर बलियो भएमा उदीयमान अर्थतन्त्रका मुद्रामा दबाब बढ्न सक्ने भएकाले भारतको मौद्रिक तथा वित्तीय बजारले पनि फेडरल रिजर्भका आगामी निर्णयलाई नजिकबाट नियाल्नेछ।
फेडरल रिजर्भको पछिल्लो निर्णयले अमेरिकामा महँगी नियन्त्रण गर्ने प्रयासलाई निरन्तरता दिएको संकेत गरेको छ। अब आगामी बैठकहरूमा ब्याजदरको दिशा तय गर्दा महँगी, रोजगारी र आर्थिक गतिविधिसम्बन्धी तथ्यांकले महत्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछन्।