​नयाँ दिल्ली: देशको स्वतन्त्रता संग्राममा अगस्ट ८ को दिनको विशेष महत्त्व छ। महात्मा गान्धीले अंग्रेजहरूलाई भारतबाट हटाउनका लागि अनेकौँ अहिंस्रक आन्दोलनहरूको नेतृत्व गर्नुभयो र ८ अगस्ट १९४२ मा उहाँले ‘भारत छोडो आन्दोलन’ को सुरुवात गर्नुभएको थियो। आठ अगस्टको दिन अफगानिस्तानका लागि पनि एक महत्त्वपूर्ण घटनाको साक्षी रहेको छ। १९८८ मा आठ अगस्टकै दिन नौ वर्षको युद्धपछि अफगानिस्तानबाट रुसी सेनाको फिर्ता प्रक्रिया सुरु भएको थियो।
​देश तथा विश्वको इतिहासमा अगस्ट ८ को मितिमा दर्ता भएका केही अन्य महत्त्वपूर्ण घटनाहरूको सिलसिलेवार विवरण यस प्रकार छ:
​१५०९: कृष्णदेव रायको विजयनगर साम्राज्यको सम्राटका रूपमा राज्याभिषेक भयो।
​१५४९: फ्रान्सले इङ्गल्याण्डविरुद्ध युद्धको घोषणा गर्यो।
​१६०९: भेनिसको सिनेटले ग्यालिलियोद्वारा तयार पारिएको दूरबीनको निरीक्षण गर्यो र यसको उपयोगितालाई ध्यानमा राख्दै ग्यालिलियोलाई जीवनभरका लागि पाडुआ विश्वविद्यालयमा गणितको प्राध्यापक नियुक्त गर्नुका साथै उहाँको तलब पनि दोब्बर बनाइदियो।
​१७६३: वर्षौँको सङ्घर्षपछि अन्ततः क्यानाडा फ्रान्सको अधिकारबाट स्वतन्त्र भयो।
​१८२७: बेलायतका प्रधानमन्त्री जर्ज क्यानिङको निधन भयो।
​१८६४: हेनरी ड्युन्यान्टले जेनेभामा रेडक्रसको स्थापना गरे।
​१८७६: थोमस अल्भा एडिसनले इलेक्ट्रिक पेनको पेटेन्ट गराए, जसबाट कागजातमा स्टेन्सिल बनाइन्थ्यो।
​१८९९: अमेरिकी आविष्कारक अल्बर्ट टी. मार्शलले रेफ्रिजरेटरको पेटेन्ट गराए।
​१९००: बोस्टन (म्यासाचुसेट्स) को लङवुड क्रिकेट क्लबमा संयुक्त राज्य अमेरिका र ग्रेट ब्रिटेनबिच पहिलो डेभिस कप शृङ्खला (इन्टरनेशनल लन टेनिस च्यालेन्ज) सुरु भएको थियो। अमेरिकी टोलीले सुरुवाती खेल जितेर पहिलो उपाधि आफ्नो नाममा गरेको थियो।
​१९०२: नोबेल पुरस्कार विजेता ब्रिटिस भौतिक विज्ञानी पोल डिराकको जन्म भयो।
​१९०४: उत्तर प्रदेशका मुख्यमन्त्री रहेका भारतीय राजनीतिज्ञ त्रिभुवन नारायण सिंहको जन्म भएको थियो।
​१९०८: शास्त्रीय सङ्गीत गायिका सिद्धेश्वरी देवीको जन्म भयो।
​१९१५: प्रसिद्ध हिन्दी लेखक तथा नाटककार भीष्म साहनीको जन्म भयो।
​१९१९: बेलायतले अफगानिस्तानको स्वतन्त्रतालाई स्वीकृति दियो।
​१९२१: भारतीय चिकित्सा वैज्ञानिक वुलिमिरि रामालिङ्गस्वामीको जन्म भएको थियो।
​१९३७: प्रसिद्ध हलिउड अभिनेता डस्टिन होफम्यानको जन्म भयो।
​१९४०: ब्रिटिस भारतका भाइसराय लर्ड लिनलिथगोले दोस्रो विश्वयुद्धमा भारतीय समर्थन प्राप्त गर्नका लागि ‘अगस्ट प्रस्ताव’ पेश गरेका थिए, जसमा युद्धपछि भारतलाई डोमिनियन स्टेटस (औपनिवेशिक स्वराज्य) दिने र संविधान सभाको गठन गर्ने बाचा गरिएको थियो।
​१९४०: दिलीप सरदेसाई, भारतीय क्रिकेटरको जन्म भएको थियो।
​१९४२: मुम्बईमा अखिल भारतीय कांग्रेस कमिटीको सत्रमा ‘भारत छोडो आन्दोलन’ को प्रस्ताव पारित भयो र गान्धीजीले ‘करो वा मरो’ (गर वा मर) को आह्वान गर्नुभयो।
​१९४२: भारतीय हक्की टोलीका पूर्व सदस्य बलबीर सिंह खुल्लरको जन्म भएको थियो।
​१९४५: सोभियत सङ्घले दोस्रो विश्वयुद्धको समयमा जापानविरुद्ध युद्धको घोषणा गर्यो।
​१९४७: पाकिस्तानले आफ्नो राष्ट्रिय झण्डालाई स्वीकृति दियो।
​१९४८: प्रसिद्ध भारतीय राजनीतिज्ञ कपिल सिब्बलको जन्म भयो।
​१९४९: १२औँ र १३औँ लोकसभाका सदस्य रहेका प्रसन्न आचार्यको जन्म भएको थियो।
​१९५२: सुधाकर राव, भारतीय क्रिकेटरको जन्म भयो।
​१९६५: अमेरिकी लेखिका शेर्ली ज्याक्सनको निधन भयो।
​१९६७: दक्षिण पूर्वी एसियाली राष्ट्रहरूको सङ्गठन (आसियान) को स्थापना बैङ्कक घोषणापत्रमार्फत भयो।
​१९६८: भारतीय क्रिकेटर अबे कुरुभिल्लाको जन्म भयो।
​१९७५: जोन बारला, भारतीय जनता पार्टीका राजनीतिज्ञको जन्म भयो।
​१९८१: दिग्गज स्विस टेनिस खेलाडी रोजर फेडेररको जन्म भयो।
​१९८८: अफगानिस्तानमा ९ वर्षको युद्धपछि रुसी सेनाको फिर्ता सुरु भयो।
​१९८८: म्यान्मार (बर्मा) मा लोकतन्त्रको समर्थनमा ऐतिहासिक जन-आन्दोलनको सुरुवात भयो।
​१९८८: आठ वर्षसम्म चलेको लामो सङ्घर्षपछि इरान र इराकबिच युद्धविरामको घोषणा भयो।
​१९९०: इराकका तत्कालीन तानाशाह सद्दाम हुसैनले कुवेतमाथि कब्जाको घोषणा गरे।
​१९९४: प्रसिद्ध भारतीय भारोत्तोलक (वेटलिफ्टर) मीराबाई चानूको जन्म भयो।
​१९९६: प्रसिद्ध अमेरिकी ज्याज कलाकार मेल टार्मेको निधन भयो।
​१९९६: जेट इन्जिनका आविष्कारक तथा ब्रिटिस रोयल एयर फोर्सका अधिकारीको ८९ वर्षको उमेरमा निधन भयो।
​१९९६: भौतिकशास्त्रमा १९७७ को नोबेल पुरस्कार विजेता ब्रिटिस भौतिकविद् सर नेभिल फ्रान्सिस मटको ९० वर्षको उमेरमा निधन भयो।
​१९९७: दक्षिण अफ्रिकाका राष्ट्रपति नेल्सन मण्डेलाले डरबनमा अन्तर्राष्ट्रिय कन्भेन्सन सेन्टरको आधिकारिक उद्घाटन गरे।
​१९९७: माइक्रोसफ्टले वित्तीय सङ्कटबाट गुज्रिरहेको एप्पल कम्पनीमा १५० मिलियन डलर लगानी गर्ने घोषणा गर्यो।
​१९९८: अफगानिस्तानमा तालिवानले रणनीतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण सहर मजार-ए-शरीफमा पूर्ण नियन्त्रण हासिल गर्यो।
​१९९८: मजार-ए-शरीफस्थित इरानी कन्सुलेटमा छापा मारेर तालिवानले कैयौँ कूटनीतिज्ञ र एक पत्रकारको हत्या गर्यो।
​१९९८: शन मेन्डेस, प्रसिद्ध क्यानेडियन गायक तथा गीतकारको जन्म भयो।
​१९९९: गेट्सहेड इन्टरनेशनल स्टेडियममा ७४ देशका खेलाडीहरू सहभागी भएको वर्ल्ड मास्टर्स एथलेटिक्स च्याम्पियनसिप सम्पन्न भयो।
​२०००: भारतीय राष्ट्रिय कांग्रेसका १९६८-१९६९ का अध्यक्ष रहेका एस. निजलिङ्गप्पाको निधन भयो।
​२००१: बायर ए.जी. द्वारा अमेरिकी बजारबाट ‘बेकोल’ औषधि हटाइयो।
​२००२: अमेरिकी टेलिकम कम्पनी वर्ल्डकमले ३.३ अरब डलरको थप फर्जी एकाउन्टिङको खुलासा गर्यो।
​२००३: १५ वटा साना देशहरूले संयुक्त राष्ट्र सङ्घमा ताइवानको सदस्यताको समर्थन गरे।
​२००४: इटालीले बोफर्स घूस काण्डका मुख्य अभियुक्त ओत्तावियो क्वात्रोचीलाई भारतसमक्ष सुम्पन अस्वीकार गर्यो।
​२००५: प्रसिद्ध भारतीय-दक्षिण अफ्रिकी इस्लामिक विद्वान तथा वक्ता अहमद दिदातको ८७ वर्षको उमेरमा निधन भयो।
​२००५: ब्राजिलको फोर्टालेजा सहरमा स्थित ब्याङ्को सेन्ट्रलमा इतिहासकै सबैभन्दा ठुलो बैङ्क डकैतीमध्ये एकको खुलासा भयो, जहाँ सुरुङमार्फत करिब १५६ मिलियन रियाल चोरी भएको थियो।
​२००५: इरानले इस्फहान नजिकै रहेको आफ्नो युरेनियम केन्द्रमा आणविक प्रवर्धन (न्युक्लियर इनरिचमेन्ट) कार्यक्रम पुनः सुरु गर्यो।
​२००६: संयुक्त राष्ट्र सङ्घले ‘अपरेशन समर रेन्स’ का कारण गाजा क्षेत्रमा बिग्रँदै गएको मानवीय सङ्कट र खानेपानीको गम्भीर अभावलाई लिएर गम्भीर चेतावनी जारी गर्यो।
​२००७: सानाना गुस्माओ पूर्वी तिमोरका प्रधानमन्त्री बने।
​२०१०: तेजस्विनी सावन्त म्युनिखमा आयोजित विश्व निशानेबाजी प्रतियोगिताको ५० मिटर स्पर्धामा स्वर्ण पदक जित्ने पहिलो भारतीय महिला बनीन्।
​२०१०: ओस्कर विजेता अमेरिकी अभिनेत्री प्याट्रिसिया नीलको निधन भयो।
​२०११: गुमनाम ह्याकर समूहले सिरियाको रक्षा मन्त्रालयको वेबसाइट ह्याक गरिदियो।
​२०११: अमेरिकी साख (क्रेडिट रेटिङ) एएए बाट घटेर एए+ भएका कारण विश्वभरका सेयर बजारमा भारी मन्दी दर्ता भयो।
​२०१२: सिरियाका प्रधानमन्त्री रियाद हिजाबले आफ्नो पदबाट राजीनामा दिई विपक्षलाई समर्थन गर्दै जोर्डन प्रस्थान गरे।
​२०१२: मनिला सहर र आसपासका क्षेत्रमा मुसलधारे वर्षा र बाढीका कारण १,६०,००० भन्दा बढी मानिस प्रभावित भए भने १६ जनाको ज्यान गयो।
​२०१२: सिनाई प्रायद्वीपको अरिश सहरमा एक चेकपोइन्टमा भएको गोलीहानाहान र त्यसपछिका सैन्य आक्रमणहरूमा करिब २० जना मारिए।
​२०१२: फिलिपिन्सको मनिलामा भारी मनसुनी वर्षाका कारण आएको बाढीले जनजीवन अस्तव्यस्त बनायो र १६ जनाको ज्यान गयो।
​२०१२: गलत सफ्टवेयर कोड एक्जिक्युट भएका कारण अमेरिकी सेयर बजारको दिग्गज कम्पनी नाइट क्यापिटल ग्रुपलाई मात्र ४५ मिनेटभित्र ४४० मिलियन डलरको ठुलो वित्तीय घाटा भयो।
​२०१३: अफगानिस्तानको नानगरहार प्रान्तको एक कब्रिस्तानमा भएको बम विस्फोटमा १४ जनाको ज्यान गयो।
​२०१४: अमेरिकी राष्ट्रपति बराक ओबामाले पूर्व सैनिकहरूको स्वास्थ्य सेवा सुधार र अस्पतालहरूमा राम्रो उपचारका लागि १६.३ अरब डलरको विधेयकमा हस्ताक्षर गरे।
​२०१५: अफगानिस्तानको राजधानी काबुलस्थित नाटोको ‘क्याम्प इन्टेग्रिटी’ मा रातभर चलेको भीषण आतङ्ककारी आक्रमणमा नाटोका एक जवान र आठ सहायक कर्मचारी मारिए।
​२०१५: मध्य मालीको एक होटलमा बन्दुकधारीहरूले आक्रमण गरे, जसलगत्तै सुरक्षा बलले बन्धकहरूलाई उद्धार गर्यो। यस घटनामा कम्तीमा सात जना मारिए।
​२०१६: पाकिस्तानको बलोचिस्तान प्रान्तको राजधानी क्वेटास्थित सिभिल अस्पतालको आपतकालीन वार्ड बाहिर आत्मघाती विस्फोट भयो, जसमा कैयौँ चर्चित वकिल र पत्रकारहरू मारिए; जो बलोचिस्तान बार एसोसिएसनका अध्यक्ष बिलाल अनवर कासीको हत्यापछि शोक व्यक्त गर्न त्यहाँ जम्मा भएका थिए।
​२०१६: रियो डि जेनेरियो ओलम्पिक २०१६ अन्तर्गत भएको महिला रग्बी सेभेन्सको खेलमा अस्ट्रेलियाले न्युजिल्यान्डलाई हराएर यस खेलको पहिलो ऐतिहासिक स्वर्ण पदक जित्यो।
​२०१७: ग्यामी विजेता अमेरिकी गायक ग्लेन क्याम्पबेलको निधन भयो।
​२०१७: दक्षिण-पश्चिम चीनको सिचुआन प्रान्तमा ७.० म्याग्निच्युडको शक्तिशाली भूकम्प आयो, जसमा कम्तीमा १३ जनाको मृत्यु भयो र ठुलो क्षति पुग्यो।
​२०१७: केन्यामा राष्ट्रपति पदका लागि आम निर्वाचन भयो, जसमा उहुरु केन्याटा पुनः निर्वाचित भए।
​२०१८: क्यानाडा र साउदी अरबबिच उत्पन्न कूटनीतिक विवादपछि साउदी अरबले आफ्ना सबै बिरामीहरूलाई क्यानाडाका अस्पतालहरूबाट फिर्ता बोलाउने निर्देशन दियो।
​२०१८: इङ्ग्लिस फुटबल क्लब चेल्सीले स्पेनको एथलेटिक बिल्बाओबाट गोलकिपर केपा अरिजाबालागालाई ७२ मिलियन पाउन्डको भारी रकम तिरेर खरिद गर्यो र उनी विश्वकै सबैभन्दा महँगा गोलकिपर बने।
​२०१९: पूर्व राष्ट्रपति प्रणब मुखर्जीलाई राष्ट्रपति भवनमा देशको सर्वोच्च नागरिक सम्मान ‘भारत रत्न’ बाट सम्मानित गरियो।
​२०१९: रुसको न्योनोक्सा (सरोभ) स्थित सैन्य परीक्षण रेन्जमा एक रहस्यमयी रकेट इन्जिन विस्फोटका क्रममा पाँच रुसी वैज्ञानिकको मृत्यु भयो।
​२०२०: सोमालियाको राजधानी मोगादिसुको एक सैन्य अखडामा बमबारी र आक्रमण भयो, जसमा कम्तीमा ८ जना मारिए र कैयौँ घाइते भए।
​२०२१: टोकियो ओलम्पिक खेलकुदमा भेनेजुएलाकी एथलीट युलिमार रोजासले महिला ट्रिपल जम्प स्पर्धामा २६ वर्ष पुरानो विश्व कीर्तिमान तोडिन्।
​२०२१: टोकियो ओलम्पिक खेलकुदमा नर्वेका कार्स्टन वारहोम र अमेरिकाकी सिड्नी म्याकलोग्लिनले ४०० मिटर बाधा दौड (हर्डल रेस) मा शानदार विश्व कीर्तिमान बनाए।
​२०२२: राष्ट्रमण्डल खेलकुद २०२२: बर्मिङ्घममा आयोजित २२औँ राष्ट्रमण्डल खेलकुदको आधिकारिक रूपमा समापन भयो।
​२०२२: अमेरिकी सङ्घीय अनुसन्धान ब्युरो (एफबीआई)ले फ्लोरिडाको पाम बीचस्थित पूर्व अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको मार-ए-लागो निवासमा छापा मारी तलासी अभियान चलायो।
​२०२३: अमेरिकी इलेक्ट्रिक सवारी साधन निर्माता कम्पनी टेस्लाले भारतीय मूलका वैभव तनेजालाई आफ्नो नयाँ मुख्य वित्तीय अधिकारी (सीएफओ) घोषणा गर्यो।
​२०२३: अमेरिकाको हवाइ राज्यको माउई द्वीपमा तीव्र हावाका कारण भीषण डढेलो सुरु भयो, जसले लाहाइना सहर ध्वस्त पार्यो र १०० भन्दा बढी मानिसको ज्यान लियो।
​२०२४: पश्चिम बङ्गालका ७औँ मुख्यमन्त्री तथा सिपिआई(एम) पोलिटब्युरोका वरिष्ठ नेता बुद्धदेव भट्टाचार्यको निधन भयो।
​२०२४: नोबेल विजेता मुहम्मद युनुसले बङ्गलादेशको अन्तरिम सरकारको प्रमुखका रूपमा शपथ लिए।
​२०२४: पेरिस ओलम्पिक २०२४ मा भारतले पुरुष हक्की स्पर्धाको रोमान्चक भिडन्तमा स्पेनलाई २-१ ले हराएर कास्य पदक हासिल गर्यो।
​२०२५: प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको लोकप्रिय विद्यार्थी संवाद पहल ‘परीक्षा पे चर्चा’ गिनीज बुक अफ वर्ल्ड रेकर्डमा समावेश भयो।
​२०२५: भारतको संसदद्वारा तटीय जहाज रानी (कोस्टल सिपिङ) विधेयक स्वीकृत भयो।
​प्रमुख दिवस:
​भारत छोडो आन्दोलन दिवस: ८ अगस्ट १९४२ मा बम्बईमा अखिल भारतीय कांग्रेस कमिटीको सत्रमा महात्मा गान्धीले ‘अंग्रेजहरू भारत छोड’ को नारा दिनुभएको थियो र ‘करो वा मरो’ को ऐतिहासिक आह्वान गर्नुभएको थियो।
​अन्तर्राष्ट्रिय बिरालो दिवस: यो दिन बिरालोहरूको सुरक्षा, तिनीहरूको हेरचाह र तिनीहरूप्रति मानिसहरूमा जागरूकता बढाउनका लागि समर्पित छ।