​अक्टोबर २: देश र दुनियाको इतिहासमा आजको दिन

2nd-october-gandhi-jayanti-celebration-poster-design_1017-64516

​नयाँ दिल्ली: भारतको इतिहासमा अक्टोबर २ को विशेष महत्त्व छ। यो दिन देशका दुई महान् व्यक्तित्वको जन्मजयन्तीका रूपमा इतिहासका पानाहरूमा दर्ता छ। राष्ट्रपिता महात्मा गान्धीको जन्म सन् १८६९ अक्टोबर २ मा भएको थियो। उहाँका कार्य तथा विचारहरूले देशको स्वतन्त्रता र त्यसपछिको स्वतन्त्र भारतलाई आकार दिन ठूलो भूमिका खेलेका थिए। पूर्वप्रधानमन्त्री लालबहादुर शास्त्रीको जन्म सन् १९०४ अक्टोबर २ मा भएको थियो। उहाँको सादगी र विनम्रताका मानिसहरू कायल थिए। उहाँले सन् १९६५ को भारत-पाकिस्तान युद्धका क्रममा ‘जय जवान जय किसान’ को नारा दिनुभएको थियो।
​देश र दुनियाको इतिहासमा अक्टोबर २ को तारिखमा दर्ता भएका अन्य महत्त्वपूर्ण घटनाहरू यस प्रकार छन्~
​१४९२: बेलायतका राजा हेनरी सातौँले फ्रान्समाथि आक्रमण गरे।
​१८६९: राष्ट्रपिता महात्मा गान्धीको जन्म भारतको गुजरातस्थित पोरबन्दरमा भएको थियो। उहाँले सत्य र अहिंसाको मार्गमा हिँडेर भारतलाई स्वतन्त्रता दिलाउनुभयो।
​१९०४: भारतका दोस्रो प्रधानमन्त्री लालबहादुर शास्त्रीको जन्म उत्तर प्रदेशको मुगलसरायमा भएको थियो। उहाँले ‘जय जवान, जय किसान’ को प्रसिद्ध नारा दिनुभएको थियो।
​१९२४: राष्ट्रसङ्घलाई शक्तिशाली बनाउने उद्देश्यले ल्याइएको जेनेभा प्रस्ताव १९२४ महासभाद्वारा स्वीकृत भयो, तर पछि त्यसको पुष्टि हुन सकेन।
​१९२९: महात्मा गान्धीले आफ्नो ६०औँ जन्मदिनको अवसरमा नवजीवन कार्यालयलाई एक सार्वजनिक गुठी (ट्रस्ट) घोषणा गर्नुभएको थियो। अहमदाबादमा स्थित यस संस्थाको स्थापना गान्धीजीले आफ्ना विचार, सत्य र अहिंसाका सिद्धान्तहरूको प्रचारप्रसार तथा आफ्ना पत्रपत्रिका (जस्तै नवजीवन र याङ इन्डिया) प्रकाशित गर्नका लागि गर्नुभएको थियो। यसलाई ट्रस्ट बनाउनुको मुख्य उद्देश्य व्यावसायिक लाभबाट टाढा राखी जनताको सेवामा समर्पित गर्नु थियो।
​१९५१: श्यामाप्रसाद मुखर्जीद्वारा भारतीय जनसङ्घको स्थापना गरियो।
​१९५२: भारतमा सामुदायिक विकास कार्यक्रमको सुरुवात सन् १९५२ अक्टोबर २ मा महात्मा गान्धीको जन्मजयन्तीको अवसरमा गरिएको थियो। यो स्वतन्त्र भारतको पहिलो ठूलो ग्रामीण विकास कार्यक्रम थियो। यस कार्यक्रमको शुभारम्भ तत्कालीन प्रधानमन्त्री पण्डित जवाहरलाल नेहरूले गर्नुभएको थियो। यसको मुख्य उद्देश्य ग्रामीण क्षेत्रको सामाजिक तथा आर्थिक विकास गर्नु थियो।
​१९५५: मद्रास (हाल चेन्नई) को पेरम्बुरमा स्थित इन्टिग्रल कोच फ्याक्ट्रीको उद्घाटन देशका पहिलो प्रधानमन्त्री पण्डित जवाहरलाल नेहरूद्वारा सन् १९५५ अक्टोबर २ मा गरिएको थियो र सोही दिन यसले आफ्नो पहिलो रेलको डब्बा (सेल) निर्माण गरेको थियो। यसको जग सन् १९५२ मा राखिएको थियो। यस फ्याक्ट्रीको निर्माणमा सुरुवाती लागत करिब ७.४ करोड रुपैयाँ लागेको थियो।
​१९६१: मुम्बईमा इस्टर्न सिपिङ कर्पोरेसन र वेस्टर्न सिपिङ कर्पोरेसनको विलयसँगै सिपिङ कर्पोरेसन अफ इन्डियाको स्थापना भएको थियो। सुरुमा कम्पनीसँग केवल १९ वटा जहाजहरू थिए।
​१९६८: मेक्सिकोमा लामो समयदेखि चल्दै आएको ‘इन्स्टिट्युसनल रिभोल्युसनरी पार्टी’को तानाशाही रवैया र दमनकारी नीतिविरुद्ध विद्यार्थी तथा नागरिकहरूमा गहिरो आक्रोश थियो। मेक्सिको सरकार ओलम्पिक खेलको आयोजनामा भारी खर्च गरिरहेको थियो, जबकि देशका आम जनता आर्थिक असमानता र गरिबीसँग जुधिरहेका थिए। ओलम्पिक खेल सुरु हुनुअघि विद्यार्थीहरूले विरोध आन्दोलन गरेका थिए। यस आन्दोलनमा प्रहरीसँगको झडपमा सरकारी तथ्याङ्क र तत्कालीन मिडिया बयानहरूमा मृतकको सङ्ख्या २५ देखि २६ बीच बताइएको थियो, तर स्वतन्त्र अनुसन्धानकर्ता, प्रत्यक्षदर्शी र मानवअधिकार सङ्गठनहरूका अनुसार वास्तविक मृतकको सङ्ख्या ३०० भन्दा बढी थियो। यो ऐतिहासिक घटना ‘ट्लाटेलोल्को नरसंहार’का नामले चिनिन्छ, जुन मेक्सिको सिटीको ‘प्लाजा डे लास त्रेस कल्चरस’मा घटेको थियो।
​१९७१: तत्कालीन राष्ट्रपति वी.वी. गिरीले गान्धी सदनका नामले प्रसिद्ध बिडला हाउस देशलाई समर्पित गर्नुभयो। यहीँ महात्मा गान्धीको हत्या भएको थियो।
​१९८२: इरानको राजधानी तेहरानमा भएको भीषण ट्रक बम विस्फोटमा ६० जनाको मृत्यु र ७०० भन्दा बढी घाइते भएका थिए। तेहरानको मुख्य चोक (नासेर-खुस्रो एभेन्यु) मा एक पाँचतले होटल बाहिर उभ्याइएको ट्रकमा करिब ३३० पाउन्ड (१५० किलोग्राम) टीएनटी विस्फोटक लुकाएर राखिएको थियो।
​१९८५: दाइजो निषेध (संशोधन) अधिनियम, १९८४ लाई पूरा भारतमा लागू गरिएको थियो। मूल रूपमा दाइजो निषेध अधिनियम सन् १९६१ मा बनाइएको थियो, तर यसका कमीकमजोरीहरू हटाउन र यसलाई अझ कडा तथा प्रभावकारी बनाउन सन् १९८४ मा महत्त्वपूर्ण संशोधन गरियो, जसलाई महात्मा गान्धीको जन्मजयन्तीको दिन अर्थात् सन् १९८५ अक्टोबर २ देखि लागू गरियो।
​१९८८: दक्षिण कोरियाको राजधानी सियोलमा २४औँ ओलम्पिक खेलको सफलतापूर्वक समापन भएको थियो। यी खेलहरू सेप्टेम्बर १७ देखि अक्टोबर २, १९८८ सम्म चलेका थिए। यस खेलमा १५९ देशका करिब ८,४०० भन्दा बढी खेलाडीहरूले भाग लिएका थिए।
​१९८८: तमिलनाडुको मण्डपम र पम्बन (रामेश्वरम द्वीप) बीच समुद्रमा बनेको देशकै सबैभन्दा लामो सडक पुल—अन्नाई इन्दिरा गान्धी रोड ब्रिज (पम्बन रोड ब्रिज) को उद्घाटन गरिएको थियो। यो पुलले तमिलनाडुको मुख्य भूमिलाई रामेश्वरम द्वीपसँग जोड्छ। यसअघि सन् १९१४ मा बनेको पम्बन रेलवे पुल नै एकमात्र सम्पर्कको माध्यम थियो।
​२०००: रुसका राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिन आफ्नो पहिलो आधिकारिक भ्रमणका लागि दिल्ली पुग्नुभएको थियो। यस भ्रमणका क्रममा दुवै देशबीच द्विपक्षीय सम्बन्धलाई नयाँ मजबुती दिँदै ‘रणनीतिक साझेदारीको घोषणा’मा हस्ताक्षर गरिएको थियो, जसले दुवै देशको पुरानो र भरपर्दो सम्बन्धलाई नयाँ दिशा दियो।
​२००१: १९ देशको उत्तरी एटलान्टिक सन्धि सङ्गठन (नाटो) ले अफगानिस्तानमाथि आक्रमण गर्ने स्वीकृति दियो।
​२००२: अमेरिकाको वासिङ्टन डिसी, मेरिल्यान्ड र भर्जिनियाका इलाकाहरूमा भयानक र रहस्यमय स्नाइपर हमलाहरूको सुरुवात भएको थियो। यो एक सुनियोजित आतङ्कवादी शृङ्खला थियो, जसमा त्यसपछिका तीन हप्तामा भएका घातक हमलाहरूमा १० जनाको मृत्यु भएको थियो।
​२००३: हंगेरीका तत्कालीन प्रधानमन्त्री पिटर म्याडगेसे भारतको छ दिने आधिकारिक भ्रमणमा आउनुभएको थियो। विगत २९ वर्षमा कुनै पनि हंगेरीका प्रधानमन्त्रीको यो पहिलो भारत भ्रमण थियो। यस भ्रमणका क्रममा भारत र हंगेरीबीच रक्षा सहयोग, सांस्कृतिक आदानप्रदान र दोहोरो कर मुक्तिजस्ता धेरै महत्त्वपूर्ण सम्झौताहरूमा हस्ताक्षर भएको थियो।
​२००४: संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषद्ले प्रजातान्त्रिक गणतन्त्र कङ्गोमा संयुक्त राष्ट्र मिसनका लागि थप ५,९०० सैनिक र प्रहरी परिचालन गर्ने प्रस्ताव सर्वसम्मतिले स्वीकृत गरेको थियो। यस ऐतिहासिक निर्णयको मुख्य उद्देश्य कङ्गोको अशान्त पूर्वी भागमा हिंसा रोक्नु, शान्ति स्थापना गर्नु र त्यहाँ चलिरहेको शान्ति प्रक्रियालाई मजबुत बनाउनु थियो।
​२००५: अमेरिकाको न्युयोर्क (अपस्टेट) मा स्थित लेक जर्जमा पर्यटकहरूले भरिएको ‘एथन एलेन’ नामक एक टुर बोट अचानक पलटियो। यस दुखद डुङ्गा दुर्घटनामा २० जना ज्येष्ठ नागरिकको मृत्यु भएको थियो।
​२००६: भारतको आणविक कार्यक्रममा दक्षिण अफ्रिकाले आणविक इन्धन आपूर्तिको मामिलामा भारतलाई समर्थन गर्ने निर्णय गर्‍यो। त्यस समयमा भारत नागरिक आणविक ऊर्जाको क्षेत्रमा विश्वव्यापी रूपमा अलग-थलग परेको थियो किनभने उसले आणविक अप्रसार सन्धिमा हस्ताक्षर गरेको थिएन।
​२००७: उत्तर कोरियाको राजधानी प्योङयाङमा उत्तर कोरियाली नेता किम जोङ-इल र दक्षिण कोरियाका राष्ट्रपति रोह मु-ह्युनबीच ऐतिहासिक दोस्रो शिखर बैठक सुरु भएको थियो। यो बैठक आधिकारिक रूपमा अक्टोबर ४, २००७ सम्म चलेको थियो। बैठकको अन्त्यमा दुवै नेताहरूले एक शान्ति घोषणापत्रमा हस्ताक्षर गरे, जसमा १९५०-१९५३ को कोरियाली युद्धलाई आधिकारिक रूपमा समाप्त गर्न स्थायी शान्ति सम्झौताको माग गरिएको थियो।
​२००८: अमेरिकी सिनेटले सबप्राइम म्यागेज सङ्कटसँग जुध्न र डुब्न लागेका बैंकहरूलाई बचाउन ७०० अरब डलरको बेलआउट प्याकेजलाई स्वीकृति दिएको थियो।
​२००९: मूसलाधारे वर्षाका कारण कृष्णा र तुङ्गभद्रा नदीमा आएको बाढीले उग्र रूप लिएको थियो। यस आपदामा कर्नाटकमा करिब ६० र आन्ध्र प्रदेशमा २६ जनाको मृत्यु भएको थियो भने कर्नुल सहरको आधा भाग पानीमा डुबेको थियो।
​२००९: इटालीको सिसिली द्वीपमा भारी वर्षापछि आएको भयानक बाढी र पहिरोले ठूलो तबाही मचाएको थियो। यस दुर्घटनामा कम्तीमा १८ जनाको मृत्यु भएको थियो, धेरै मानिसहरू बेपत्ता भएका थिए र इटाली सरकारले आपत्कालको घोषणा गर्नुपरेको थियो।
​२००९: डेनमार्कको कोपेनहेगनमा आयोजित अन्तर्राष्ट्रिय ओलम्पिक कमिटीको १२१औँ सत्रमा ब्राजिलको सहर रियो डि जेनेरियोलाई सन् २०१६ को ३१औँ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक खेलको आयोजना सुम्पिएको थियो।
​२०१०: इन्डोनेसियाको जाभा प्रान्तमा दुई यात्रुवाहक रेल आपसमा ठोक्किएर भीषण दुर्घटना भयो। यस दर्दनाक रेल दुर्घटनामा कम्तीमा ४४ जनाको मृत्यु भएको थियो भने दर्ज़नौँ यात्रु गम्भीर घाइते भएका थिए।
​२०१०: पाकिस्तानको सिन्ध प्रान्तमा आतङ्कवादीहरूले नाटो सेनाका लागि इन्धन लगिरहेका करिब ४० वटा तेल ट्याङ्करहरूमा आगो लगाइदिए।
​२०१०: पाकिस्तानको आदिवासी क्षेत्र उत्तरी वाजिरिस्तानको दत्ता खेल क्षेत्रमा अमेरिकी गुप्तचर संस्था सिआइएद्वारा दुई छुट्टाछुट्टै ड्रोन हमला गरिएका थिए। यी हमलाहरूमा १७ देखि १८ जना संदिग्ध चरमपन्थी मारिएका थिए।
​२०१०: चीनको सिआन सहरमा एक निर्माणाधीन भवन अचानक भत्किँदा भग्नावशेषमा पुरिएर ८ जना मजदुरको मृत्यु भएको थियो।
​२०११: उत्तराखण्डको ऊधमसिंह नगर जिल्लाको रुद्रपुर सहरस्थित भदैपुरा क्षेत्रमा एक धार्मिक ग्रन्थको कथित अपमान (अपवित्र पानाहरू भेटिएको) को घटनापछि तनाव फैलियो, जसले हेर्दाहेर्दै ठूलो साम्प्रदायिक दङ्गाको रूप लियो। यस हिंसा र त्यसपछि भएको प्रहरी कारबाहीमा ४ जनाको ज्यान गएको थियो भने दर्ज़नौँ मानिस गम्भीर घाइते भएका थिए। उपद्रवीहरूद्वारा धेरै पसल, घर र दर्ज़नौँ सवारी साधनहरूमा आगो लगाइएको थियो, जसबाट करोडौँ रुपैयाँको सम्पत्ति नोक्सान भएको थियो।
​२०१२: उत्तर-पूर्वी नाइजेरियाको आदामावा प्रान्तको मुबी सहरमा स्थित फेडरल पोलिटेक्निक कलेजको क्याम्पसबाहिरको छात्रावासमा सैनिकको वर्दी लगाएका अज्ञात बन्दुकधारीहरूले रातको अँध्यारोमा प्रवेश गरी हमला गरेर २० जना विद्यार्थीको निर्ममतापूर्वक हत्या गरेका थिए।
​२०१३: अमेरिकाको टेनेसीमा एक चर्चको बस, एसयुभी र ट्र्याक्टर-ट्रेलर आपसमा ठोक्किए। यस भीषण दुर्घटनामा ८ जनाको मृत्यु भयो र अन्य १४ जना गम्भीर घाइते भए।
​२०१३: उत्तरी इराकमा विद्रोहीहरूद्वारा एक सैन्य हेलिकप्टर खसालाइयो, जसमा सवार सबै ४ जना चालक दलका सदस्यहरूको मृत्यु भएको थियो।
​२०१३: बजेट पास हुन नसकेका कारण अमेरिकी सरकारको सटडाउन (कारोबार बन्द) दोस्रो दिनमा प्रवेश गरेको थियो, जसका कारण करिब ८,००,००० सरकारी कर्मचारीहरू बिनातलब घरमै बस्न बाध्य भएका थिए।
​२०१३: अक्टोबर २ को राति र अक्टोबर ३ को बिहान भारतको असम राज्यको गोलपारा जिल्लामा इट्टाभट्टाका मजदुरहरूलाई लगिरहेका दुई वटा मिनी भ्यानलाई तीव्र गतिमा आएको ट्र्याकले किचेको थियो। यस दर्दनाक दुर्घटनामा १३ जना बालबालिका र ५ जना महिलासहित ३० जनाको मृत्यु भएको थियो।
​२०१४: भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले राजघाटबाट ‘स्वच्छ भारत अभियान’को सुरुवात गर्नुभयो। यो अभियान महात्मा गान्धीको १५०औँ जन्मजयन्ती (२०१९) सम्म देशलाई स्वच्छ बनाउने उहाँको सपना पूरा गर्नका लागि एक राष्ट्रिय आन्दोलनका रूपमा सुरु गरिएको थियो।
​२०१५: मध्य अमेरिकी देश ग्वाटेमालाको सान्ता क्याटरिना पिनुलामा भारी वर्षाका कारण भीषण पहिरो खसेको थियो। यस दुर्घटनामा सुरुमा ५६ भन्दा बढी मानिसको मृत्यु भएको पुष्टि भएको थियो र ६०० भन्दा बढी बेपत्ता भएका थिए (पछि मृतकको सङ्ख्या २८० नाघेको थियो)।
​२०१५: क्यारिबियन सागरमा ‘श्रेणी ४’ को खतरनाक आँधी ‘जोआक्विन’का क्रममा ३३ जना चालक दलका सदस्यहरूसहित अमेरिकी कार्गो जहाज ‘एल फारो’ (El Faro) बेपत्ता भएको थियो, जसलाई पछि मृत घोषणा गरियो।
​२०१५: इन्डोनेसियामा एभियास्टार फ्लाइट ७५०३ (ट्विन ओटर विमान) उडान भरेलगत्तै बेपत्ता भएको थियो। पछि यसको भग्नावशेष पहाडमा भेटियो र विमानमा सवार सबै १० जनाको मृत्यु भएको थियो।
​२०१५: पेरुको हुआरमाकामा एक बस खाडलमा खस्दा २२ जनाको मृत्यु भएको थियो। त्यस्तै, फिलिपिन्सको सर्राटमा एक भारी ट्रक जिपसँग ठोक्किँदा १३ जनाको ज्यान गएको थियो।
​२०१५: भारतमा सेप्टेम्बरको अन्त्यमा उत्तर प्रदेशको दादरीमा भएको मोहम्मद अखलाकको कुटपिट गरी हत्या (लिन्चिङ) गरिएको घटना अक्टोबर २, २०१५ मा अन्तर्राष्ट्रिय मिडिया र सामाजिक सञ्जालमा शीर्ष समाचार बनेको थियो। यस दिन ट्विटरमा #internationalshame जस्ता ह्यास्ट्यागहरू विश्वभर ट्रेन्ड भइरहेका थिए।
​२०१५: ह्याकरहरूले क्रेडिट एजेन्सी एक्सपेरियनको सर्भरमा छिरेर मोबाइल कम्पनी टी-मोबाइलका करिब १.५ करोड (१५ मिलियन) ग्राहकहरूको व्यक्तिगत विवरण चोरी गरेका थिए।
​२०१६: इथियोपियाको बिशोफ्तुमा एक धार्मिक उत्सव (इरेचा पर्व) का क्रममा सरकारविरोधी प्रदर्शन सुरु भयो। प्रहरीले अश्रुग्यास प्रहार र बल प्रयोग गरेपछि मच्चिएको भीषण भागदौडमा कम्तीमा ५० भन्दा बढी मानिसको मृत्यु भएको थियो।
​२०१६: लिबियाको सिर्तेमा एक आईएसआईएल स्नाइपर हमलामा प्रसिद्ध डच फोटो पत्रकार जेरार्ड ओर्लेम्यान्सको मृत्यु भयो।
​२०१६: कोलम्बियामा भएको ऐतिहासिक जनमत संग्रहमा त्यहाँका मतदाताहरूले सरकार र वामपन्थी विद्रोही समूह फार्क बीच भएको शान्ति सम्झौतालाई अस्वीकार गरिदिएका थिए। यस शान्ति सम्झौताको विपक्षमा ५०.२१% र पक्षमा ४९.७८% मत परेको थियो। यो सम्झौता केवल ०.४% भन्दा कम मतान्तरले खारेज भएको थियो।
​२०१७: फ्रान्सको मार्सेई ट्रेन स्टेसनमा एक चक्कुधारीले हमला गरी दुई महिलाको हत्या गरेका थिए। यस घटनाको जिम्मेवारी आतङ्कवादी सङ्गठन आईएसआईएलले लिएको थियो।
​२०१७: सिरियाको राजधानी दमास्कसको अल-मिदान क्षेत्रमा दुई आत्मघाती हमलाकारीले प्रहरी चौकीमा हमला गर्दा कम्तीमा १५ जनाको मृत्यु भएको थियो।
​२०१८: इस्तानबुल (टर्की) स्थित साउदी दूतावासभित्र साउदी एजेन्टहरूद्वारा साउदी अरबका प्रसिद्ध पत्रकार जमाल खसोग्गीको निर्ममतापूर्वक हत्या गरियो।
​२०१८: पश्चिमी भूमध्य सागरमा एक डुङ्गा पल्टिँदा ३४ जना आप्रवासीको डुबेर मृत्यु भयो। मोरक्कोको नौसेनाले यस दुर्घटनामा २६ जनालाई उद्धार गरेको थियो।
​२०१८: अफगानिस्तानको नङ्गरहार प्रान्तमा एक चुनावी र्‍यालीका क्रममा भएको आत्मघाती बम विस्फोटमा १३ जनाको मृत्यु भयो र ३० भन्दा बढी गम्भीर घाइते भए।
​२०१९: अमेरिकामा दोस्रो विश्वयुद्धको समयको एक ऐतिहासिक बोइङ बी-१७जी फ्लाइङ फोर्ट्रेस (नाइन-ओ-नाइन) विमान कनेक्टिकटका ब्राडले इन्टरनेसनल एयरपोर्टमा उडान भरेको केही समयमै दुर्घटनाग्रस्त भएको थियो। विमानमा ३ जना क्रू मेम्बर र १० जना यात्रुसहित कुल १३ जना सवार थिए। यस भीषण दुर्घटनामा ७ जनाको मृत्यु भयो र बाँकी ६ जना गम्भीर घाइते भए। यसबाहेक जमिनमा रहेका एक व्यक्ति पनि घाइते भएका थिए।
​२०१९: न्युजिल्यान्डको उत्तरी तरारुआ रेन्जमा एक सानो विमान दुर्घटनाग्रस्त हुँदा न्युजिल्यान्ड फायर सर्भिसका पूर्व मुख्य कार्यकारी माइकल हलसहित २ जनाको दुःखद् निधन भयो।
​२०२०: अमेरिकाका तत्कालीन राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र उहाँकी पत्नी मेलानिया ट्रम्प कोरोना पोजेटिभ हुनुभएको थियो। त्यसपछि ट्रम्पलाई सैन्य अस्पतालमा भर्ना गर्नुपरेको थियो।
​२०२०: अक्टोबर २, २०२० को बिहानसम्म भारतमा कोरोना भाइरस महामारी अत्यन्तै खतरनाक स्तरमा पुगेको थियो। देशमा कुल मृतकको सङ्ख्या ९८,००० नाघेर १ लाखनजिक पुगेको थियो।
​२०२०: अफगानिस्तानको लघमान प्रान्तका गभर्नरको लस्करलाई निशाना बनाएर गरिएको भयानक आत्मघाती बम विस्फोटमा ८ जनाको मृत्यु भएको थियो भने ३८ भन्दा बढी घाइते भएका थिए।
​२०२१: अफगानिस्तानको जलालाबादमा आइएसआइएस-के-का आतङ्ककारीहरूले हमला गरे, जसमा सर्वसाधारण र तालिवान लडाकुहरूसहित ४ जनाको मृत्यु भएको थियो।
​२०२१: पाकिस्तान-अफगानिस्तान सीमा नजिकै उत्तरी वाजिरिस्तानको स्पिनवाम क्षेत्रमा बन्दुकधारीहरूको हमलामा ५ जना पाकिस्तानी सुरक्षाकर्मी मारिएका थिए।
​२०२१: नारकोटिक्स कन्ट्रोल ब्युरोले मुम्बईबाट गोवा जाँदै गरेको एक क्रुज सिपमा चलिरहेको रेभ पार्टीमा छापा मारेको थियो। यस कारबाहीका क्रममा त्यहाँबाट लागूऔषध जफत गरिएको थियो र बलिउड अभिनेता शाहरूख खानका छोरा आर्यन खानलाई नियन्त्रणमा लिइएको थियो, जसपछि अक्टोबर ३ मा उनलाई औपचारिक रूपमा गिरफ्तार गरियो।
​२०२२: नेपालमा स्थित विश्वको आठौँ अग्लो चुचुरो मनास्लु हिमालको आधार शिविरमा भीषण हिमपहिरो खसेको थियो। यद्यपि यसमा तुरुन्तै ठूलो मानवीय क्षतिको खबर नआए पनि लगातार आएको हिमपहिरोले पर्वतारोहीहरूका पालहरूमा ठूलो क्षति पुर्‍याएको थियो र धेरै पर्वतारोहीहरू फसेका थिए।
​२०२३: दक्षिण चीन सागरमा स्कारबोरो सोलबाट करिब ८५ समुद्री माइल (१५७ किमी) उत्तर-पश्चिममा फिलिपिन्सको एक माछा मार्ने डुङ्गा (एफएफबी डियरिन) एक अज्ञात विदेशी व्यापारिक जहाजसँग ठोक्किएर डुबेको थियो। यस दुःखद् दुर्घटनामा डुङ्गाका कप्तानसहित फिलिपिन्सका ३ जना माझीको मृत्यु भएको थियो।
​२०२३: इरानको राजधानी तेहरानस्थित एक विश्वविद्यालयको प्रयोगशालामा भएको विस्फोटमा १ जनाको मृत्यु र ४ जना घाइते भएका थिए।
​२०२३: मणिपुरमा छात्र-छात्राको हत्या प्रकरणमा सुरक्षा बलले थप चार जना आरोपीलाई पक्राउ गर्‍यो। राज्यमा शान्ति-सुरक्षा कायम राख्न मोबाइल इन्टरनेटमा लगाइएको प्रतिबन्ध अक्टोबर ६ सम्म थपिएको थियो।
​२०२४: नाइजेरियाको नाइजर नदीमा करिब ३०० यात्रुले भरिएको काठको डुङ्गा डुब्यो। यस भीषण दुर्घटनामा १०० भन्दा बढी मानिस बेपत्ता भए (जसमा धेरैजसो महिला र बालबालिका थिए), जबकि करिब १५० जनालाई सुरक्षित उद्धार गरियो।
​२०२४: जापानको मियाजाकी विमानस्थलको ट्याक्सीवेमुनि पुरिएको दोस्रो विश्वयुद्धको समयको एक अमेरिकी बम अचानक विस्फोट भयो। यस धमाकाका कारण रनवे क्षतिग्रस्त भयो र ८० भन्दा बढी उडानहरू रद्द गर्नुपर्‍यो।
​२०२४: इजरायलको जाफामा भएको सामूहिक गोलीहानाहानमा ७ जनाको मृत्यु भयो भने गाजा पट्टीमा भएका इजरायली आक्रमणहरूमा ५१ भन्दा बढी मानिस मारिए।
​२०२४: महाराष्ट्रको पुणेमा एक निजी हेलिकप्टर दुर्घटनाग्रस्त हुँदा त्यसमा सवार तीनै जना (दुई जना पाइलट र एक जना इन्जिनियर) को घटनास्थलमै मृत्यु भयो।
​२०२४: मध्य प्रदेशको खण्डवामा दुर्गा मूर्ति विसर्जनका लागि जाँदै गरेका श्रद्धालुहरूले भरिएको ट्र्याक्टर पोखरीमा पल्टिँदा ११ जनाको डुबेर मृत्यु भयो।
​२०२५: बेलायतको म्यानचेस्टरस्थित हिटन पार्क सिनागोग (यहुदी प्रार्थना स्थल) बाहिर ‘योम किप्पुर’ को पवित्र पर्वका क्रममा भएको भीषण आतङ्कवादी हमलामा २ जनाको मृत्यु र ४ जना घाइते भए।
​२०२५: इरानको राजधानी तेहरानस्थित एक विश्वविद्यालयको प्रयोगशालामा अचानक भीषण विस्फोट भयो। यस दुर्घटनामा १ जनाको मृत्यु र ४ जना गम्भीर घाइते भए।
​अक्टोबर २मा जन्मिएका व्यक्तित्वहरू~
​१४५२: रिचर्ड तृतीय – इङ्गल्यान्डका प्रसिद्ध र ऐतिहासिक राजा।
​१८४७: पल भोन हिन्डेनबर्ग – प्रथम विश्वयुद्धका प्रसिद्ध जर्मन जनरल तथा जर्मनीका पूर्व राष्ट्रपति।
​१८५२: सर विलियम रामसे – महान् ब्रिटिस रसायनशास्त्री, जसलाई नोबेल पुरस्कारबाट सम्मानित गरिएको थियो।
​१८६९: महात्मा गान्धी – भारतका राष्ट्रपिता तथा महान् स्वतन्त्रता सेनानी, जसले संसारलाई अहिंसा र सत्यको पाठ सिकाउनुभयो।
​१८७१: कर्डेल हल – संयुक्त राष्ट्रसङ्घको स्थापना गर्ने पूर्व अमेरिकी विदेशमन्त्री तथा नोबेल शान्ति पुरस्कार विजेता।
​१८९८: प्रजापति मिश्र – बिहारका प्रमुख गान्धीवादी रचनात्मक कार्यकर्ता तथा स्वतन्त्रता सेनानी।
​१९००: लीला नाग – प्रसिद्ध बङ्गाली पत्रकार तथा महिला क्रान्तिकारी।
​१९०१: गोकुललाल असावा – देशको स्वतन्त्रताका लागि योगदान पुर्‍याउने क्रान्तिकारीहरूमध्ये एक।
​१९०४: लालबहादुर शास्त्री – भारतका दोस्रो प्रधानमन्त्री, जसले ‘जय जवान, जय किसान’ को प्रसिद्ध नारा दिनुभएको थियो।
​१९०४: ग्राहम ग्रिन – विश्व प्रसिद्ध ब्रिटिस उपन्यासकार तथा लेखक।
​१९२४: तपन सिन्हा – प्रसिद्ध चलचित्र निर्देशक।
​१९३३: शंकर शेष – हिन्दीका प्रसिद्ध नाटककार तथा चलचित्र कथा लेखक।
​१९४२: आशा पारेख – हिन्दी चलचित्र (बलिउड) की प्रसिद्ध तथा दिग्गज अभिनेत्री।
​१९४८: डोना करन – विश्व प्रसिद्ध कपडा ब्रान्ड डीकेएनवाई की संस्थापक तथा अमेरिकी फेसन डिजाइनर।
​१९५५: हरिस साल्वे – भारतका पूर्व सोलिसिटर जनरल तथा देशका वरिष्ठ अधिवक्ताहरूमध्ये एक।
​१९६६: केके मेनन – भारतीय चलचित्रका प्रभावशाली अभिनेता।
​१९७४: प्रितम सिवाच – भारतीय महिला हकी टोलीकी पूर्व कप्तान।
​१९७८: रचना ब्यानर्जी – बङ्गाली र उडिया चलचित्रकी अभिनेत्री तथा टिभी होस्ट।
​१९७९: हङपन दादा – भारतीय सेनाका जाँबाज शहीद सैनिक, जसलाई मरणोपरान्त ‘अशोक चक्र’बाट सम्मानित गरियो।
​१९८७: हिना खान – भारतीय टेलिभिजन तथा चलचित्रकी लोकप्रिय अभिनेत्री।
​१९९२: एलिसन बेकर – ब्राजिल तथा लिभरपुल क्लबका विश्व प्रसिद्ध फुटबल गोलकिपर।
​१९९७: लभलिना बोर्गोहाइन – भारतीय मुक्केबाज खेलाडी।
​अक्टोबर २ मा भएका निधनहरू~
​१८०३: स्यामुअल एडम्स – अमेरिकाका संस्थापक पिताहरूमध्ये एक तथा प्रसिद्ध राजनीतिज्ञ।
​१९०६: राजा रवि वर्मा – भारतका विख्यात तथा महान् चित्रकार।
​१९२७: स्वान्टे अर्हेनियस – स्विडेनका प्रसिद्ध वैज्ञानिक तथा नोबेल पुरस्कार विजेता रसायनशास्त्री।
​१९६४: राजकुमारी अमृत कौर – प्रख्यात गान्धीवादी, स्वतन्त्रता सेनानी तथा भारतकी पहिलो स्वास्थ्य मन्त्री।
​१९६८: मार्सेल डुच्याम्प – फ्रान्सका क्रान्तिकारी चित्रकार तथा मूर्तिकार, जसलाई आधुनिक कलाका जनक मानिन्छ।
​१९७०: लीला नाग (लीला राय) – प्रसिद्ध बङ्गाली पत्रकार, महिला स्वतन्त्रता सेनानी तथा सामाजिक क्रान्तिकारी।
​१९७३: पाभो नुर्मी – फिनल्यान्डका महान् धावक, जसले ओलम्पिक खेलहरूमा ९ वटा स्वर्ण पदक जितेका थिए।
​१९७५: के. कामराज – ‘भारत रत्न’ सम्मानित राजनेता, स्वतन्त्रता सेनानी तथा तमिलनाडुका पूर्व मुख्यमन्त्री।
​१९८२: सि. डि. देशमुख – भारतीय रिजर्भ बैंकका पहिलो भारतीय गभर्नर तथा देशका पूर्व अर्थमन्त्री।
​२०१८: जमाल खसोग्गी – साउदी अरबका प्रसिद्ध पत्रकार तथा लेखक, जसको इस्तानबुलमा हत्या भएको थियो।
​महत्त्वपूर्ण दिवसहरू~
​महात्मा गान्धी जयन्ती: महात्मा गान्धीको जन्मजयन्ती।
​लाल बहादुर शास्त्री जयन्ती: पूर्वप्रधानमन्त्री लालबहादुर शास्त्रीको जन्मजयन्ती।
​अन्तर्राष्ट्रिय अहिंसा दिवस: प्रत्येक वर्ष अक्टोबर २ मा महात्मा गान्धीको जन्मजयन्तीको अवसरमा मनाइन्छ। संयुक्त राष्ट्र महासभाले १५ जुन २००७ मा प्रस्ताव पारित गरेर यो दिवसको सुरुवात गरेको थियो। यसको उद्देश्य शिक्षा र जनचेतनामार्फत विश्वभर अहिंसा, शान्ति र सहनशीलताको सन्देश फैलाउनु हो।

About Author

Advertisement