​नयाँ दिल्ली: अक्टोबर २२ को इतिहास देश र दुनियाँका थुप्रै ठूला तथा ऐतिहासिक घटनाहरूसँग जोडिएको छ। यस दिन चन्द्रयान-१ को प्रक्षेपण (सन् २००८), भारत-पाकिस्तानबीचको पहिलो युद्धको सुरुवात (सन् १९४७), क्रान्तिकारी अशफाक उल्ला खाँको जन्म (सन् १९००) र भारतको कबड्डी विश्वकप विजय (सन् २०१६) जस्ता प्रमुख घटनाहरू भएका छन्।
देश-दुनियाँको इतिहासमा अक्टोबर २२ को मितिमा घटेका अन्य प्रमुख घटनाहरूको सिलसिलेवार विवरण यसप्रकार छ~
​१६८०: मेवाडका महान शासक महाराणा राज सिंह प्रथमको ओडा ग्राम (उदयपुर नजिक) मा निधन भयो। इतिहासका धेरै स्रोतहरूका अनुसार औरंगजेबको षड्यन्त्रअन्तर्गत खानामा विष दिएर उनको अप्रत्याशित मृत्यु गराइएको थियो। उनले मुगल सम्राट औरंगजेबको हिन्दुविरोधी नीति र जजिया करको कडा विरोध गरेका थिए।
​१७९७: फ्रान्सका आंद्रे-जैक्स गार्नेरिनले दुनियाँसामु पहिलो सफल प्यारासुट जम्पको प्रदर्शन गरेका थिए। उनले पेरिसमा एक हाइड्रोजन बेलुनको सहयोगमा लगभग ३,२०० फिट (लगभग १,००० मिटर) को उचाइसम्म उडान भरे। त्यति उचाइमा पुगेर उनले आफूलाई बेलुनबाट अलग गरे। उनको प्यारासुट क्यानभासबाट बनेको थियो र हेर्दा एउटा विशाल छाता जस्तो देखिन्थ्यो। यद्यपि हावाको दबाबका कारण उनको प्यारासुट हावामा निकै हल्लियो र उनले केही झट्का पनि महसुस गरे, तर उनी सुरक्षित रूपमा जमिनमा ओर्लन सफल भए। यसपछि आंद्रे-जैक्स गार्नेरिनलाई इतिहासको पहिलो वास्तविक प्यारासुटर मानियो र यो आविष्कारले पछि गएर उड्डयन तथा सैन्य अभियानहरूमा सुरक्षाका नयाँ बाटोहरू खोल्यो।
​१८६७: कोलम्बियाको नेशनल युनिभर्सिटी (राष्ट्रिय विश्वविद्यालय) को आधिकारिक रूपमा स्थापना गरिएको थियो। राष्ट्रपति सांतोस अकोस्टाको कार्यकालमा कानुन ६६ पारित भएसँगै यो प्रतिष्ठित संस्थाको जग बसेको थियो, जुन आज कोलम्बियाको सबैभन्दा ठूलो र महत्त्वपूर्ण उच्च शिक्षा केन्द्रहरूमध्ये एक हो।
यसको सुरुवात छवटा मुख्य विभागहरूसँग भएको थियो—कानुन, चिकित्सा, प्राकृतिक विज्ञान, इन्जिनियरिङ, कला र शिल्प, तथा दर्शनशास्त्र।
यो कोलम्बियाको पहिलो आधिकारिक राष्ट्रिय तथा सार्वजनिक विश्वविद्यालय थियो, जसको उद्देश्य देशमा शिक्षाको आधुनिकीकरण गर्नु थियो।
​१८७५: अर्जेन्टिनामा पहिलो टेलिग्राफिक कनेक्सनको सुरुवात भयो। यो पहिलो टेलिग्राफिक सन्देश राजधानी ब्युनस आयर्स र बियान्ड सहरबीच पठाइएको थियो।
यो ऐतिहासिक कदम अर्जेन्टिनाका तत्कालीन राष्ट्रपति डोमिंगो फास्टिनो सारमिएन्टोको प्रयासको परिणाम थियो, जसले देशको आधुनिकीकरण र सञ्चार प्रणालीलाई बलियो बनाउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेका थिए।
​१८७९: बेलायती शासनविरुद्ध भारतको पहिलो सशस्त्र विद्रोह गर्ने महान क्रान्तिकारी वासुदेव बलवंत फड्केविरुद्ध राजद्रोहको मुद्दा सुरु भयो। वासुदेव बलवंत फड्केलाई भारतीय स्वतन्त्रता संग्रामका ‘आद्य क्रान्तिकारी’ (पहिलो क्रान्तिकारी) भनिन्छ। बेलायती शासनकालमा किसानहरूको दयनीय अवस्था र कुपोषण तथा भुखमरी देखेर उनले अंग्रेजहरूविरुद्ध सशस्त्र विद्रोहको संगठन तयार गरेका थिए। फड्केलाई जुलाई १८७९ मा विजापुर (कर्नाटक) को एउटा गाउँबाट गिरफ्तार गरिएको थियो, त्यसपछि २२ अक्टोबर १८७९ मा पुणेमा उनीविरुद्ध ऐतिहासिक मुद्दा चलाइयो। उनीमाथि बेलायती सरकारको सत्तापलट गर्ने षड्यन्त्र र सम्राटविरुद्ध युद्ध छेड्ने (राजद्रोह) आरोप लगाइएको थियो। मुद्दाको फैसलापछि उनलाई कालोपानी (आजीवन कारावास) को सजाय सुनाइयो र अदन (यमन) को जेलमा पठाइयो, जहाँ १८३३ मा भोक हड्तालका कारण उनको निधन भयो।
​१८८३: न्यूयोर्क सहरमा प्रसिद्ध मेट्रोपोलिटन ओपेरा हाउस (जसलाई ‘ओल्ड मेट’ पनि भनिन्छ) को उद्घाटन भयो। यस ऐतिहासिक अवसरमा पहिलो कार्यक्रम फ्रान्सेली संगीतकार चार्ल्स गौनोडको प्रसिद्ध ओपेरा ‘फाउस्ट’ प्रस्तुत गरिएको थियो।
​१९४७: पाकिस्तान समर्थित कबायली घुसपैठिया र अनियमित सेनाहरूले मुजफ्फराबादको बाटो हुँदै जम्मू-कश्मीरमा आक्रमण गरे, जसको परिणामस्वरुप प्रथम भारत-पाक युद्धको सुरुवात भयो। राजा हरिसिंहले २६ अक्टोबरमा भारतसँगको विलय पत्रमा हस्ताक्षर गरे, त्यसपछि भारतीय सेनाले मोर्चा सम्हाल्यो र यो संघर्ष १ जनवरी १९४९ मा युद्धविराम (सीजफायर) सँगै समाप्त भयो।
​१९६३: भारतको सबैभन्दा ठूलो बहुउद्देशीय नदी उपत्यका परियोजना ‘भाखड़ा नांगल’ (सतलज नदीमा) तत्कालीन प्रधानमन्त्री पण्डित जवाहरलाल नेहरूद्वारा राष्ट्रलाई समर्पित गरिएको थियो। यो परियोजना हिमाचल प्रदेशको बिलासपुर जिल्लामा सतलज नदीमा बनाइएको हो र यसबाट पञ्जाब, हरियाणा र राजस्थान लाभान्वित हुन्छन्।
​१९६४: फ्रान्सेली दार्शनिक र लेखक ज्यां-पॉल सार्त्रले साहित्यको नोबेल पुरस्कार स्वीकार गर्न अस्वीकार गरे। उनी इतिहासका त्यस्ता पहिलो व्यक्ति थिए जसले स्वेच्छाले यो प्रतिष्ठित पुरस्कार अस्वीकार गरे। सार्त्रको मान्यता थियो कि एक लेखकले आफूलाई कुनै संस्था वा पुरस्कारसँग बाँध्नु हुँदैन। उनको तर्क थियो कि पुरस्कार स्वीकार गर्दा उनको लेखनको स्वतन्त्रता र निष्पक्षता प्रभावित हुनेछ। उनले स्पष्ट पारे कि उनले आफ्नो नामको अगाडि “नोबेल पुरस्कार विजेता” जस्तो कुनै आधिकारिक फुर्को झुन्ड्याउन चाहेनन्, किनकि पाठकहरूले उनको विचारलाई कुनै पनि बाह्य प्रभावबिना नै मूल्याङ्कन गर्नुपर्छ।
​१९६६: बेलायतको इतिहासको सबैभन्दा सनसनीखेज घटनाहरूमध्ये एक घट्यो, जब देशका सबैभन्दा कुख्यात डबल एजेन्ट जर्ज ब्लेक लन्डनको वर्मवुड स्क्रब्स जेलबाट निकै दुस्साहसिक तरिकाले फरार भए। जर्ज ब्लेक बेलायती खुफिया एजेन्सी एमआई६ का एक अधिकारी थिए, जो गोप्य रूपमा सोभियत संघको खुफिया एजेन्सी केजीबीका लागि काम गरिरहेका थिए। उनले लगभग ४० बेलायती एजेन्टहरूको पहिचान सोभियत संघलाई बताइदिएका थिए, त्यसपछि सन् १९६१ मा उनलाई ४२ वर्षको सजाय सुनाइएको थियो। जेलमा रहेका ब्लेकको भेट केही यस्ता कैदीहरूसँग भयो जो बेलायती सरकारविरोधी थिए। ब्लेकलाई जेलबाट भगाउन मुख्य रूपमा सीन बर्क (एक पूर्व कैदी) र दुई परमाणु-विरोधी कार्यकर्ताहरू (माइकेल र्यान्डल र प्याट पटल) ले सहयोग गरेका थिए।
​१९७५: सोभियत संघको भेनेरा-९ अन्तरिक्षयान शुक्र ग्रहको सतहमा सफलतापूर्वक अवतरण गर्‍यो। यो इतिहासमा कुनै अर्को ग्रहको सतहबाट पहिलोपटक ब्ल्याक-एंड-व्हाइट तस्बिरहरू पठाउने पहिलो अन्तरिक्षयान बन्यो। शुक्रको अत्यधिक तातो (लगभग ४८५डिग्री सेल्सियस) र भारी वायुमण्डलीय दबाब भएको वातावरणमा यो यान सतहमा लगभग ५३ मिनेटसम्म जीवित रह्यो र डेटा पठाइरह्यो।
​१९७५: अस्ट्रियाको राजधानी भियनाका लागि टर्कीका राजदूत दानिश तुनालिगिलको तीन बन्दुकधारीले गोली हानेर हत्या गरे। यस आक्रमणको जिम्मेवारी अर्मेनियाली चरमपन्थी संगठनहरू ‘जस्टिस कमाण्डोज अफ द अर्मेनियाली जेनोसाइड’ र ‘अर्मेनियाली सिक्रेट आर्मी फर द लिबरेसन अफ अर्मेनिया’ ले लिएका थिए।
​२००४: संयुक्त राष्ट्र संघको संस्था अंकटाड (व्यापार तथा विकाससम्बन्धी संयुक्त राष्ट्रसंघीय सम्मेलन) को विश्व लगानी रिपोर्टअनुसार, विदेशमा लगानी गर्ने मामिलामा भारत १४ औँ स्थानमा थियो।
​२००२: सीका (एसियामा संवाद र विश्वास-निर्माण उपायसम्बन्धी सम्मेलन) का सदस्य राष्ट्रहरूले आतंकवादविरुद्ध मिलेर लड्ने र यसलाई पूर्ण रूपमा समाप्त गर्ने संयुक्त संकल्प व्यक्त गरे। सबै सदस्य राष्ट्रहरूले आतंकवादको कुनै औचित्य हुन सक्दैन र विश्व शान्तिका लागि यसलाई मिलेर परास्त गर्नुपर्छ भन्ने कुरामा सहमति जनाए।
​२००६: अफगानिस्तानमा भारी मात्रामा अवैध लागुऔषध (ड्रग्स) जफत गरियो। यो कारबाही त्यस समयमा गरिएको थियो जब अफगानिस्तानमा अफिम र अन्य लागुऔषधको उत्पादन विश्वव्यापी रूपमा आफ्नै रेकर्ड स्तरमा पुगेको थियो। संयुक्त राष्ट्र लागुऔषध तथा अपराध कार्यालयको रिपोर्टअनुसार, त्यो वर्ष अफगानिस्तानमा अफिमको खेतीमा ५९% को भारी वृद्धि भएको थियो। जफत गरिएको लागुऔषधको यो कारबाही निकै महत्त्वपूर्ण थियो किनभने लागुऔषधको व्यापारबाट हुने आम्दानीको ठुलाे हिस्सा सीधा रूपमा तालिबान र अन्य विद्रोही समूहहरूलाई हतियार आपूर्तिको लागि गइरहेको थियो।
​२००७: चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टीको १७ औँ राष्ट्रिय कांग्रेसको समापनपछि, हू जिन्ताओलाई औपचारिक रूपमा लगातार दोस्रो पाँचवर्षे कार्यकालका लागि पार्टीको महासचिब (प्रमुख) चुनियो। यसका साथै उनलाई देशको केन्द्रीय सैन्य समितिको अध्यक्षमा पनि पुनः नियुक्त गरियो, जसले चीनको शीर्ष नेताको रूपमा उनको स्थिति अझ बलियो बनायो। उनी २००२ देखि २०१२ सम्म यस पदमा रहे।
​२००८: भारतीय अन्तरिक्ष अनुसन्धान संगठन (इस्ट्रो) ले अन्ध्र प्रदेशको श्रीहरिकोटास्थित सतीश धवन अन्तरिक्ष केन्द्रबाट भारतको पहिलो चन्द्र मिशन ‘चन्द्रयान-१’ को प्रक्षेपण गर्‍यो। यो ऐतिहासिक मिशनले चन्द्रमाको सतहमा पानी र हाइड्रोक्सिलका अणुहरूको उपस्थितिको पुष्टि गरेको थियो।
​२०१०: विकिलिक्सले इराक युद्धसँग जोडिएका करिब ३,९१,८३२ गोपनिय अमेरिकी सैन्य दस्तावेज (इराक युद्ध लगत) सार्वजनिक गर्‍यो, जसमा युद्धका बेला भएका मृत्यु, नागरिकहरूको हत्या र कैदीहरूमाथि गरिएका अत्याचारसँग जोडिएका जानकारीहरू बाहिर आए। जारी गरिएका दस्तावेजहरूमा २००४ देखि २००९ बीचका अमेरिकी सेनाका फिल्ड रिपोर्टहरू सामेल थिए। यसअघि जुलाई २०१० मा विकिलिक्सले अफगानिस्तान युद्धसँग जोडिएका करिब ९१,००० गोप्य दस्तावेजहरू पनि जारी गरेको थियो।
​२०१२: डोपिङ काण्डमा, अमेरिकाका दिग्गज साइकल चालकलान्स आर्मस्ट्रङबाट उनीहरूका सातवटै ‘टूर डी फ्रान्स’ उपाधिहरू खोसिए र अन्तर्राष्ट्रिय साइकलिंग संघद्वारा उनीमाथि आजीवन प्रतिबन्ध लगाइयो।
​२०१२: दिल्लीको जामा मस्जिद विस्फोट र बेङ्গালुरुको चिन्नास्वामी स्टेडियम विस्फोटका आरोपी तथा इन्डियन मुजाहिद्दीनका संदिग्ध आतङ्कवादी फसीह मोहम्मदलाई साउदी अरेबियाबाट प्रत्यर्पण गरी दिल्ली ल्याइयो र गिरफ्तार गरियो।
​२०१२: इजरायली वायु सेनाले गाजा पट्टीको उत्तरी हिस्सामा एक रकेट लञ्चिङ दस्तामाथि आक्रमण गर्‍यो, जसमा तीनजनाको मृत्यु भयो।
​२०१२: यही दिन क्यारिबियन सागरमा उष्णकटिबंधीय आँधी ‘स्यान्डी’ को जन्म भयो। पछि गएर यसले भयानक रूप लियो र जमैका, क्युबा, बहामासका साथै अमेरिका र क्यानडाको पूर्वी तटहरूमा भारी त मच्चायो, जसबाट २३० भन्दा बढी मानिसहरूको ज्यान गयो।
​२०१३: इराकको अन्बार प्रान्तमा सैन्य र प्रहरी चौकीहरूलाई लक्ष्य गरी गरिएका आतङ्कवादी आक्रमणहरूमा २२ सुरक्षाकर्मीको मृत्यु भयो।
​२०१३: प्रसिद्ध मानव अधिकार संगठन ‘ह्युमन राइट्स वाच’ र एम्नेस्टी इन्टरनेशनलले यमन and पाकिस्तानमा भएका अमेरिकी ड्रोन आक्रमणहरूबारे एक विस्तृत रिपोर्ट जारी गरे। यसमा खुलासा गरियो कि अल-कायदालाई निशाना बनाउने क्रममा ठूलो मात्रामा आम निर्दोष नागरिक र बालबालिकाहरू मारिइरहेका छन्, जसलाई एउटा ठूलो ‘मानवीय दुर्घटना’ को रूपमा रेखांकित गरियो।
​२०१३: नाइजेरियाली सेनाले देशको उत्तर-पूर्वी हिस्सामा आतङ्कवादी संगठन बोको हरामका ठेगानाहरूमा हवाइ र जमिनबाट आक्रमण गर्‍यो, जसमा बोको हरामका ३७ उग्रवादीहरू मारिए।
​२०१४: माइकल जेहाफ-बिडायुले ओटावास्थित क्यानडाको संसद् भवन (पार्र्लियामेन्ट हिल) मा आक्रमण गरे। संसद् भवनमा प्रवेश गर्नुअघि आक्रमणकारीले नजिकैको ‘कनाडियन नेशनल वार मेमोरियल’ मा खटिएका एक क्यानडाली सैनिक, कर्पोरल नेथन सिरिलोको गोली हानेर हत्या गरे। त्यसपछि आक्रमणकारी राइफल लिएर संसद्को मुख्य भवन (सेन्टर ब्लक) मा प्रवेश गर्‍यो, जहाँ उसले अन्धाधुन्ध गोलीबारी गर्‍यो। यस क्रममा अन्य तीनजना घाइते भए।
संसद्का सार्जेंट-एट-आर्म्स केविन विकर्स र सुरक्षा बलहरूले तव त्वरित कारबाही गर्दै आक्रमणकारी माइकल जेहाफ-बिडायुलाई मारे।
​२०१५: पाकिस्तानको बलुचिस्तान प्रान्तको बोलन जिल्लामा एक शिया मस्जिदलाई लक्ष्य गरी आत्मघाती बम विस्फोट गराइयो। यो भीषण दुर्घटनामा कम्तीमा १० जनाको मृत्यु भयो र अन्य धेरै गम्भीर घाइते भए।
​२०१५: इराकको हवलजास्थित इस्लामिक स्टेटको एक जेलमा अमेरिकी र इराकी विशेष बलहरूले संयुक्त रूपमा ठूलो छापा मारे। यो अपरेशनको क्रममा ७० बन्धकहरूलाई त छ्टकारा दिलाइयो, तर भारी गोलीबारीमा एक अमेरिकी सैनिकको मृत्यु भयो। सन् २०११ पछि इराकमा इस्लामिक स्टेटविरुद्धको कारबाहीमा अमेरिकी सैनिकको यो पहिलो मृत्यु थियो।
​२०१५: भारतको जबलपुरमा एक तीब्र गतिका सवारी साधनले अनियन्त्रित भई सडक किनारमा उभिएको भीडलाई कुल्चियो। यो मर्मस्पर्शी दुर्घटनामा चारजनाको घटनास्थलमै मृत्यु भयो।
​२०१६: भारतीय पुरुष कबड्डी टोलीले कबड्डी विश्वकप २०१६ (अन्तर्राष्ट्रिय कबड्डी महासंघ) को फाइनलमा इरानलाई ३८-२९ ले पराजित गर्दै अहमदाबादको ‘द एरेना बाई ट्रान्सस्टेरिडिया’ मा यो उपाधि आफ्नो नाम गर्‍यो।
​२०१६: अमेरिकी दूरसञ्चार दिग्गज एटी एन्ड टीले मिडिया कम्पनी टाइम वार्नरलाई ८५.४ अर्ब डलर (कुल ऋण मिलाएर लगभग १०८.७ अर्ब डलर) मा खरिद गर्ने ऐतिहासिक घोषणा गर्‍यो। यो सम्झौताको उद्देश्य आफ्नो वायरलेस र ब्रोडब्यान्ड नेटवर्कलाई एचबीओ, सीएनएन र वार्नर ब्रदर्स जस्ता सामग्रीहरूसँग जोड्नु थियो।
​२०१७: भारतमा बिहारको नवादा जिल्लाको उग्रवाद प्रभावित रजौली थाना क्षेत्रअन्तर्गत अन्धरवारी गाउँमा केही महिला र बालिका दीपावली र छठ पर्वको अवसरमा घर पोत्नका लागि नजिकैको एक ढिस्को (खानी) बाट सेतो/पँहेलो माटो काट्न गएका थिए। माटो खन्ने क्रममा अचानक माथिबाट माटोको ठूलो भाग (ढिस्को) खस्यो। यो मलबामुनि पर्दा सञ्जूदेवी र उनकी १२ वर्षीया छोरी नूतन कुमारीको निसासिएर घटनास्थलमै दर्दनाक मृत्यु भयो।
​२०१७: नाइजेरियाको उत्तरपूर्वी सहर मैदुगुरीमा एक भीषण आत्मघाती बम विस्फोट भयो, जसमा कम्तीमा १३ जनाको मृत्यु भयो र अन्य ५ जना गम्भीर घाइते भए। यो आक्रमण पछाडि आतङ्कवादी संगठन बोको हरामको हात रहेको मानियो।
​२०१८: लिबियाको जाभिया इलाकामा मोर्टार शेल (तपाइको गोला) मा भयानक विस्फोट भयो। यो दुर्घटनामा कम्तीमा ८ जनाको मृत्यु भयो र अन्य ८ जना गम्भीर घाइते भए। लिबियामा लामो समयसम्म चलेको संघर्ष र गृहयुद्धका कारण धेरै इलाकामा यस्ता नपडिएका गोलाहरू जमिनमा वा बसोबास क्षेत्रको आसपासमा रहेका छन्, जुन स्थानीय नागरिकहरू र विशेषगरी बालबालिकाहरूका लागि आज पनि ठूलो खतरा बनेका छन्।
​२०१८: भारतमा जम्मू-कश्मीरको राजौरी जिल्लाको सुन्दरबनी सेक्टरमा नियन्त्रण रेखामा पाकिस्तानी बोर्डर एक्शन टिमको घुसपैठको प्रयासको क्रममा भएको मुठभेडमा भारतीय सेनाका ३ जवान सहिद भए र २ घुसपैठिया मारिए।
​२०१८: पाकिस्तानको पञ्जाब प्रान्तको डेरा गाजी खान सहरमा दुई यात्री बसहरू आपसमा ठोक्किए। यो भीषण सडक दुर्घटनामा १९ जनाको दर्दनाक मृत्यु भयो र ४० भन्दा बढी गम्भीर घाइते भए।
​२०१९: बेलायतको संसद्ले ब्रेक्जिट (युरोपेली संघबाट छुट्टिने डिल) लाई अनुमोदन त गर्‍यो, तर यसलाई तोकिएको समयसीमाभित्र तीव्र गतिमा पास गर्ने सरकारी प्रस्तावलाई खारेज गर्दियो।
​२०१९: टोकियोको इम्पेरियल प्यालेसमा जापानका सम्राट नारुहितोद्वारा परम्परागत समारोहमा ‘क्राइसेन्थेमम सिंहासन’ सम्हाले। उनी जापानका १२६ औँ सम्राट बने। यो ऐतिहासिक अवसरमा १८० भन्दा बढी देशका विशिष्ट अतिथिहरू सहभागी थिए। उनले जापानको संविधानअनुसार राज्यको प्रतीकको रूपमा आफ्नो जिम्मेवारी निर्वाह गर्ने संकल्प गरे।
​२०२०: एक वृत्तचित्र फिल्म ‘फ्रान्सिस’ मा इसाई धर्मगुरु पोप फ्रान्सिसले पहिलोपटक सार्वजनिक रूपमा समलैंगिक सिभिल युनियनको खुला समर्थन गरे। उनले भने कि समलैंगिक मानिसहरूलाई पनि परिवारको हिस्सा बन्ने पूरा अधिकार छ। उनीहरू पनि भगवानका सन्तान हुन्।
​२०२०: सिरियाको राजधानी दमास्कसको बाहिरी इलाका कुदसायामा भएको कार बम विस्फोटमा दमास्कस प्रान्तका ग्रान्ड मुफ्ती शेख मोहम्मद अदनान अल-अफीउनीको मृत्यु भयो। शेख अफीउनी सिरियाका प्रमुख सुन्नी मुस्लिम धर्मगुरुहरूमध्ये एक थिए र उनलाई सिरियाली राष्ट्रपति बशर अल-असदको निकटका रूपमा मानिन्थ्यो। उनले दमास्कस प्रान्तमा सरकार र विद्रोही समूहबीच मेलमिलाप गराउनमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेका थिए।
​२०२०: अमेरिकी लगानी बैंक गोल्डम्यानस्याक्सले मलेसियाको १एमडीबी (१ मलेसिया डेभलपमेन्ट बरहाद) भ्रष्टाचार घोटालामा आफ्नो भूमिकाका लागि विभिन्न विश्वव्यापी नियामकहरू (जस्तै अमेरिका, बेलायत र सिंगापुर) लाई २.९ अर्ब डलर (लगभग ३ अर्ब डलर) जरिवाना र क्षतिपूर्ति तिर्न सहमति जनायो। गोल्डम्यानस्याक्समाथि १एमडीबी कोषका लागि ऋणपत्र बेच्न मद्दत गरेको र यस क्रममा अधिकारीहरूलाई घूस खुवाउने मामिलामा आँखा चिम्लिएको आरोप थियो।
​२०२०: भारतमा कुल संक्रमितहरूको आँकडा ७७ लाख नाघिसकेको थियो (७७,०६,९४६) र महामारीबाट ज्यान गुमाउनेहरूको संख्या १.१६ लाखभन्दा बढी थियो।
​२०२०: अफगानिस्तानको तखर प्रान्तको हजारा कुर्लुक गाउँमा एक मस्जिद र मदरसामाथि गरिएको हवाई आक्रमणमा १२ जनाको मृत्यु भयो, जसमा अफगान मानव अधिकार आयोग र स्थानीय रिपोर्टहरूका अनुसार धेरैजसो बालबालिका सामेल थिए, जबकि अफगान रक्षा मन्त्रालयले नागरिकहरू हताहत भएको अस्वीकार गर्‍यो।
​२०२१: अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेसनलाई अन्तरिक्षमा तैरिरहेको एक पुरानो रुसी उपग्रहको मलबाबाट बचाउनका लागि आफ्नो कक्ष परिवर्तन गर्नुपर्‍यो। नासा र रुसी अन्तरिक्ष एजेन्सीका अनुसार, मलबाको टुक्राबाट सुरक्षित दूरी कायम राख्न स्टेसनसँग जोडिएको प्रोग्रेस एमएस-१८ मालवाहक जहाजको थ्रस्टरहरू चालु गरिएका थिए। यी थ्रस्टरहरूलाई लगभग ३ मिनेट (१८९.४ सेकेन्ड) सम्म चलाइयो, जसले स्टेसनको गतिमा ०.३ मिटर प्रतिसेकेन्डको परिवर्तन ल्यायो र यसको कक्षको उचाइ लगभग १.२ किलोमिटर बढायो।
​२०२१: भारत, अमेरिका, अस्ट्रेलिया र जापानका क्वाड देशहरूका साइबर सुरक्षा प्रमुखहरूले एक महत्त्वपूर्ण भर्चुअल बैठक गरे, जसको मुख्य उद्देश्य विश्वव्यापी साइबर सुरक्षालाई बलियो बनाउनु र महत्त्वपूर्ण पूर्वाधारलाई साइबर खतराहरूबाट बचाउनु थियो। चारै देशले आफ्ना देशका महत्त्वपूर्ण क्षेत्रहरूलाई (जस्तै- बिजुली ग्रिड, यातायात, बैंकिङ, र स्वास्थ्य सेवाहरू) साइबर आक्रमणहरूबाट सुरक्षित राख्न एक साझा ढाँचा तयार गर्ने विषयमा छलफल गरे।
​२०२१: भारतका केन्द्रीय संस्कृति मन्त्री जी. किशन रेड्डीले ‘आझादी का अमृत महोत्सव’ अन्तर्गत ‘अमृत महोत्सव पोडकास्ट’ को सुरुवात गरे। यो पोडकास्टको पहिलो श्रृंखला ‘जरा याद करो कुर्बानी’ हो, जसको पहिलो एपिसोड भारतीय राष्ट्रिय सेनाको गाथाहरूमा आधारित ‘कदम कदम बढाए जा’ हो।
​२०२२: फाइनान्सियल एक्शन टास्क फोर्स (एफएटीएफ) ले अक्टोबर २०२२ मा पाकिस्तानलाई आफ्नो ‘ग्रे लिस्ट’ बाट पूर्ण रूपमा बाहिर निकाल्यो। पाकिस्तानले ३४-सूत्रीय एक्शन प्लान पूरा गर्‍यो, जसपछि एफएटीएफले २२ अक्टोबर २०२२ मा उसलाई ग्रे लिस्टबाट हटायो।
​२०२२: चीन र भेटिकनले पादरीहरूको नियुक्तिलाई लिएर आफ्नो द्विपक्षीय ऐतिहासिक सम्झौतालाई आगामी दुई वर्षका लागि नवीकरण गरे। यो सम्झौता पहिलोपटक २०१८ मा भएको थियो, जसअन्तर्गत चीनमा क्याथोलिक पादरीहरूको नियुक्तिमा भेटिकन (पोप) र चिनियाँ सरकार दुवैको सहमति अनिवार्य बनाइएको थियो।
​२०२२: भारतमा प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले भिडियो भिडियो कन्फरेन्सिङको माध्यमबाट ‘रोजगार मेला’ अभियानको पहिलो चरणको सुरुवात गरे। यो राष्ट्रिय अभियानको उद्देश्य केन्द्र सरकारका विभागहरूमा १० लाख युवाहरूलाई सरकारी नोकरी उपलब्ध गराउनु हो।
​२०२२: केन्याका राष्ट्रपति विलियम रुटोका निकै निकट डिजिटल रणनीतिकार तथा सल्लाहकार डेनिस इटुम्बीले एक फेसबुक पोस्टमार्फत यो सनसनीखेज खुलासा गरे कि देशको विघटित विशेष सुरक्षा इकाईद्वारा त्यहाँ बेपत्ता पारिएका दुई भारतीय नागरिकहरूको हत्या गरिएको छ। मारिएका दुवै भारतीय नागरिकहरूको नाम जुल्फिकार अहमद खान (बालाजी टेलिफिल्म्सका पूर्व सीओओ) र उनका साथी मोहम्मद जैद सामी किदवई थियो।
​२०२२: जर्जिया मेलोनीले ब्रदर्स अफ इटाली पार्टीको नेतृत्वमा इटालीको पहिलो महिला प्रधानमन्त्रीको रूपमा शपथ लिइन्। उनले मत्तेओ साल्विनीको ‘लीग’ र सिल्वियो बर्लुस्कोनीको ‘फोर्ज़ा इटालीया’ सँग मिलेर दक्षिणपन्थी गठबन्धन सरकार बनाइन्। इटालीका राष्ट्रपति सर्जियो माटारेलाले उनलाई शपथ दिलाए।
​२०२३: जम्मू-कश्मीरमा माता मेहरडाको दर्शनका लागि गइरहेका श्रद्धालुहरूले भरिएको एक मिनिबस दुर्घटनाग्रस्त भयो, जसमा ६ श्रद्धालु घाइते भए। यो दुर्घटना जम्मू-कश्मीरको उधमपुर जिल्लाको रामनगर इलाकाको घोरडी ब्लक नजिकै एउटा नालाको छेउमा भयो।
​२०२४: युगान्डाको राजधानी कम्पाला नजिकै किगुग्वा जिल्लामा एक इन्धन ट्यांकर दुर्घटनाग्रस्त भयो। यो भयानक विस्फोट र आगलागीको चपेटामा परेर २४ जनाको मृत्यु भयो। ट्यांकर पल्टिएपछि जब स्थानीय मानिसहरू चुहावट भइरहेको इन्धन बाल्टी तथा भाँडाहरूमा जम्मा गर्न थाले, तब त्यहाँ बालिइरहेको कोइलाको चुलो वा चिनगारीबाट आगो सल्कियो।
​२०२४: इजरायल र हमासबीच जारी संघर्षको बेला, यसै दिन गाजाको बेइत लाहियामा भएको ठूलो हवाई आक्रमणमा १५ भन्दा बढी मानिसहरूको ज्यान गयो।
​२०२५: युगान्डाको कम्पाला-गुलु हाइवेमा किरियानडोङ्गो जिल्लामा चारवटा सवारी साधन (दुईवटा बस, एक लरी र एउटा कार) आपसमा ठोक्किँदा भएको भीषण दुर्घटनामा ४६ जनाको मृत्यु भयो।
​२०२५: ट्युनिसियाको मध्य तटमा अवस्थित महदिया बन्दरगाह नजिकै आप्रवासीहरूले भरिएको काठको डुङ्गा समुद्रमा डुब्यो। यो दुःखद दुर्घटनामा कम्तीमा ४० आप्रवासीहरूको मृत्यु भयो। संयुक्त राष्ट्रसंघीय संस्था ‘इन्टरनेशनल अर्गनाइजेसन फर माइग्रेशन’ का अनुसार, मर्ने ४० जनामा १९ पुरुष, ९ महिला र ५ वर्षभन्दा कम उमेरका १२ बालबालिका (शिशु) सामेल थिए। डुङ्गामा कुल मिलाएर लगभग ७० आप्रवासी सवार थिए। दुर्घटनापछि ट्युनिसियाली तटरक्षक बल र एक स्थानीय माछा मार्ने डुङ्गाको सहयोगमा ३० जनालाई सुरक्षित उद्धार गरिएको थियो। डुङ्गामा सवार सबै मानिसहरू उप-सहारा अफ्रिकी देशहरूका नागरिक थिए, जो राम्रो भविष्यको खोजीमा युरोप जाँदै थिए।
​२०२५: रुसको उराल क्षेत्रमा चेल्याबिन्स्क नजिकै कोपेइस्क सहरमा अवस्थित ‘प्लास्टमास’ मिलिट्री प्लान्टमा भएको भीषण विस्फोटमा कुल २३ कर्मचारीको मृत्यु भयो र लगभग २९ जना घाइते भए। यो सरकारी कम्पनी ‘रोस्टेक’ को नियन्त्रणमा रहेको प्रमुख हतियार कारखाना हो, जहाँ रुसी सेनाका लागि तोपका गोला, रकेट र विस्फोटक पदार्थहरू बनाइन्छन्।
​२०२५: अमेरिकाको मोंटाना प्रान्तको एकालाका इलाकामा एक मर्मस्पर्शी हेलिकोप्टर दुर्घटना भयो, जसमा ४ जनाको मृत्यु भयो। मारिएका चारैजना इलिनोयका प्रसिद्ध राजनीतिकज्ञ तथा पूर्व सिनेटर डेरेन बेलीका परिवारका सदस्य थिए। मृतकहरूमा उनका ३७ वर्षीय छोरा ज्याकारी बेली (जसले हेलिकोप्टर उडाइरहेका थिए), उनकी ३५ वर्षीया बुहारी केल्सी र उनका दुई नाति-नातिनी सामेल थिए।
​२०२५: युक्रेनको किभ पावर प्लान्ट र खार्किभमा रुसी हवाई आक्रमणहरूमा ७ जनाको मृत्यु भयो।
​२०२५: तमिलनाडुको कुड्डालोर र कल्लाकुरिची जिल्लाहरूमा लगातार भइरहेको भारी वर्षाका कारण पर्खाल भत्किएका दुई अलग-अलग दुर्घटनामा ३ महिलाको मृत्यु भयो। मृतकहरूको पहिचान अशोथाई (६९ वर्ष), उनकी छोरी जया (४० वर्ष) र वनमायिली (६० वर्ष) का रूपमा भयो, जो पेसाले खेतिहर मजदूर थिए।
​अक्टोबर २२ मा जन्मिएका प्रसिद्ध व्यक्तिहरू~
१८११: फ्रान्ज लिस्ज्ट – हंगरीका निकै प्रसिद्ध संगीतकार र इतिहासका महान पियानोवादकहरूमध्ये एक।
१८४४: सारा बर्नहार्ट – फ्रान्सकी विश्वप्रसिद्ध स्टेज र सुरुवाती सिनेमाकी महान अभिनेत्री।
१८७३: स्वामी रामतीर्थ – भारतका हिन्दू धार्मिक नेता, जो व्यावहारिक वेदान्त पढाउनका लागि ख्यातिप्राप्त थिए।
१९००: अशफाक उल्ला खाँ – भारतका अमर स्वतन्त्रता सेनानी, जसले देशको आजादीका लागि खुसीसाथ फाँसीको फन्दा चुमे।
१९०३: जर्ज वेल्स बीडल – अमेरिकी आनुवंशिकीविद्, जसलाई १९५८ मा चिकित्साको नोबेल पुरस्कारबाट सम्मानित गरियो।
१९०३: त्रिभुवनदास कृषिभाई पटेल – सामुदायिक नेतृत्व।
१९०५: कार्ल ज्यान्स्की – अमेरिकी भौतिकविद् र रेडियो इन्जिनियर, जसले ब्रह्माण्डय रेडियो तरंगहरूको खोज गरे र ‘रेडियो खगोल विज्ञान’ को जग बसाले।
१९१९: डोरिस लेसिंग – ब्रिटिश लेखिका, जसलाई २००७ मा साहित्यको नोबेल पुरस्कारबाट सम्मानित गरियो।
१९३७: कादर खान – हिन्दी सिनेमाका दिग्गज अभिनेता, संवाद लेखक र कमेडियन।
१९४३: क्याथरीन डेनेउव – प्रसिद्ध फ्रान्सेली अभिनेत्री, जसलाई विश्व सिनेमाका उत्कृष्ट अभिनेत्रीहरूमा गनिन्छ।
१९४६: दीपक चोप्रा – भारतीय मूलका प्रसिद्ध अमेरिकी लेखक तथा वैकल्पिक चिकित्सक।
१९४७: अदम गोण्डवी – जनसरोकारसँग जोडिएका भारतका क्रान्तिकारी तथा प्रसिद्ध कवि।
१९५२: ए. एस. किरण कुमार – भारतका ख्यातिप्राप्त अन्तरिक्ष वैज्ञानिक तथा भारतीय अन्तरिक्ष अनुसन्धान संगठन (इस्ट्रो) का पूर्व अध्यक्ष।
१९५२: जेफ गोल्डब्लम – ‘जुरासिक पार्क’ र ‘इन्डिपेंडेंस डे’ जस्ता ब्लकबस्टर फिल्महरूका प्रसिद्ध अमेरिकी अभिनेता।
१९५७: किटू गिडवानी – भारतकी अभिनेत्री तथा मोडल।
१९६४: अमित शाह – भारतीय राजनीतिज्ञ तथा भारतका वर्तमान गृह मन्त्री।
१९७०: हाभिएर मिलेइ – अर्जेन्टिनाका प्रसिद्ध अर्थशास्त्री र राजनीतिज्ञ।
१९७३: इचिरो सुजुकी – जापानका महान तथा दिग्गज बेसबल खेलाडी।
१९८८: परिणीति चोप्रा – बलिउडकी चर्चित तथा राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार विजेता अभिनेत्री।
१९९४: समीर वर्मा – भारतका अन्तर्राष्ट्रियस्तरका प्रसिद्ध ब्याडमिंटन खेलाडी।
​अक्टोबर २२ मा भएका प्रमुख निधनहरू~
७४१: चार्ल्स मार्टेल – फ्रान्किश साम्राज्यका महान सैन्य नेता तथा राजा, जसले टुटर्सको लडाइँमा युरोपको रक्षा गरेका थिए।
१६८०: महाराणा राजसिंह – मेवाडका प्रतापी राजपूत राजा,لات जिन्होंने मुगल बादशाह औरंगजेब के खिलाफ कड़ा संघर्ष किया था। (जिन्होंने मुगल बादसाह औरंगजेब के खिलाफ कड़ा संघर्ष किया था।)
१८९३: दलीप सिंह – पञ्जाबका अन्तिम शासक तथा महाराज रणजीत सिंहका सबैभन्दा साना छोरा।
१९०६: पोल सेजान – फ्रान्सका विश्वप्रसिद्ध उत्तर-प्रभाववादी चित्रकार, जसले आधुनिक कलाको जग बसाले।
१९३३: विट्ठलभाई पटेल – भारतका प्रसिद्ध स्वतन्त्रता सेनानी तथा सरदार वल्लभभाई पटेलका दाजु। उनी ‘स्वराज पार्टी’ का सह-संस्थापक र केन्द्रीय विधानसभाका पहिलो भारतीय अध्यक्ष थिए।
१९५४: ठाकुर प्यारेलाल सिंह – छत्तीसगढमा ‘श्रमिक आन्दोलन’ का सूत्रधार तथा ‘सहकारिता आन्दोलन’ का प्रणेता।
१९५४: जीवनानन्द दास – बाङ््ला भाषाका सबैभन्दा प्रसिद्ध र आधुनिक कवि तथा लेखकहरूमध्ये एक।
१९७३: पाब्लो कसालस – स्पेनका विश्वका उत्कृष्ट तथा प्रसिद्ध वियोलोनसेलो वादक र संगीतकार।
१९८६: ये जियानयिंग – चीनमा सेना प्रमुखका अध्यक्ष थिए।
१९९८: अजित खान – हिन्दी सिनेमाका दिग्गज अभिनेता, जसलाई उनका “लोन” जस्ता शानदार खलनायकका पात्रहरू र प्रसिद्ध संवादहरूका लागि सधैँ सम्झिइन्छ।
२००८: परितोष सेन – भारतका निकै प्रसिद्ध समकालीन चित्रकार तथा लेखक।
२०१२: शुभा फूटेला – प्रसिद्ध मोडल तथा तमिल फिल्म अभिनेत्री। उनी २०१२ मा ‘मिस साउथ इंडिया’ चुनिएकी थिइन्।
२०२२: डिट्रिच मातेश्चित्ज – रेड बुलका सह-संस्थापक र अस्ट्रियाली अर्बपति।
२०२४: फर्नांडो वैलेंज़ुएला – मेक्सिकोका महान तथा लोकप्रिय बेसबल खेलाडी।
२०२५: ऋषभ टंडन – बलिउडका युवा गायक तथा कलाकार, जिनका अल्पायुमै हृदयघातका कारण अचानक निधन भयो।
​आजका प्रमुख दिवसहरू~
अन्तर्राष्ट्रिय हकलाना जागरूकता दिवस: यो दिन हकलाउने समस्यासँग जोडिएका चुनौतीहरूबारे जागरूकता फैलाउन र प्रभावित मानिसहरूप्रति समझदारी बढाउन मनाइन्छ।
जिदाई मात्सुरी: जापानको क्योटोमा मनाइने यो एक अति प्रसिद्ध ऐतिहासिक चाड हो, जसमा मानिसहरूले परम्परागत पहिरन लगाएर भव्य जुलूस निकाल्छन्।
विश्व वोम्बैट दिवस: अस्ट्रेलियाको मूल जीव ‘वोम्बैट’ र त्यसको संरक्षणप्रति जागरूकताका लागि यो दिवस मनाइन्छ।
कब्जाय घुसपैठ/काला दिवस: भारतमा यस दिनलाई कश्मीरमा भएको पहिलो पाकिस्तानी घुसपैठ र युद्धको सुरुवातको सन्दर्भमा पनि सम्झिने गरिन्छ।