केप क्यानाभेरल: अमेरिकी अन्तरिक्ष एजेन्सी नासाको नयाँ चन्द्र रकेटले बुधबार बिहान तीनवटा परीक्षण डमी लिएर पहिलो उडान गर्‍यो। यसले अमेरिकालाई ५० वर्षअघि अपोलो कार्यक्रमको अन्त्य गरेपछि पहिलो पटक चन्द्रमाको सतहमा अन्तरिक्ष यात्रीहरू पठाउने नजिक पुग्छ। यदि तीन हप्ताको परीक्षण उडान सफल भयो भने, रकेटले चन्द्रमाको वरिपरि फराकिलो कक्षमा खाली चालक दलको क्याप्सुल बोकेर डिसेम्बरमा प्यासिफिकमा पृथ्वीमा क्याप्सुल फिर्ता गर्नेछ। वर्षौंको ढिलाइ र अर्बौं थप लागत पछि, अन्तरिक्ष प्रक्षेपण प्रणाली रकेट केनेडी स्पेस सेन्टरबाट हटाइयो। ओरियन क्याप्सुल रकेटको शीर्षमा राखिएको थियो, पृथ्वीको कक्षाबाट उड्न र उडानको दुई घण्टा भन्दा कममा चन्द्रमा तर्फ जान तयार थियो। यो मिसन अमेरिकाको प्रोजेक्ट एपोलोको अर्को चरण हो। सन् १९६९ र सन् १९७२ को बीचमा १२ अन्तरिक्ष यात्रीहरू प्रोजेक्ट एपोलोमा चन्द्रमामा हिँडे।

यो प्रक्षेपणले नासाको आर्टेमिस चन्द्रमा अन्वेषण अभियानको शुरुवात हो। यो नाम पौराणिक मान्यता अनुसार अपोलोकी जुम्ल्याहा बहिनीको नाममा राखिएको हो। नासाले २०२४ मा अर्को उडानमा आफ्ना चारजना अन्तरिक्ष यात्रीहरूलाई चन्द्रमाको वरिपरि पठाउने र त्यसपछि २०२५ मा मानिसहरूलाई त्यहाँ अवतरण गर्ने लक्ष्य राखेको छ। नासाले चन्द्रमामा आधार निर्माण गर्ने र सन् २०३० को दशकको अन्त्य र सन् २०४० को शुरुवातमा मङ्गल ग्रहमा अन्तरिक्ष यात्री पठाउने योजना पनि बनाएको छ। नासाले २१औं शताब्दीको लागि अपोलोको चन्द्रमा ल्यान्डर जस्तै स्टारशिपहरू विकास गर्न एलोन मस्कको स्पेसएक्सलाई भाडामा लिएको छ। चन्द्रमाको मिसनतर्फ तीव्र गतिमा अघि बढिरहेको चीनसँग नासाको प्रत्यक्ष टक्कर भइरहेको छ। यी दुईबीचको प्रतिस्पर्धाको नयाँ केन्द्र अब चन्द्रमा बनेको छ।