नयाँ दिल्ली: अक्टोबर २५ को इतिहास विश्वभरका धेरै महत्त्वपूर्ण घटनाहरू, जन्म तथा मृत्युहरूसँग जोडिएको छ। आउनुहोस्, यी घटनाहरूबारे जानकारी लिऔँ:
​१२९६: सन्त ज्ञानेश्वर (सन्त ज्ञानेश्वर महाराज) ले मात्र २१ वर्षको अल्पायुमा महाराष्ट्रको आलन्दी (पुणे नजिक) मा संजीवन समाधि लिनुभएको थियो।
​१४१५: एगिनकोर्टको लडाइँमा इङ्गल्याण्डका राजा हेनरी पाँचौंले आफ्नी सानो सेना (लगभग ६,००० सैनिक) का साथ फ्रान्सेली सेना (लगभग २०,००० देखि ३०,००० सैनिक) लाई करारी पराजय दिनुभयो। यो युद्ध ‘सय वर्षको युद्ध’ को एक अति महत्वपूर्ण हिस्सा थियो।
​१८१२: संयुक्त राज्य अमेरिका र ग्रेट ब्रिटेनबीच सुरु भएको युद्धमा अमेरिकी फ्रिगेट ‘युनाइटेड स्टेट्स’ ले ब्रिटिश पोत ‘म्यासिडोनिया’ माथि कब्जा जमायो।
​१९१७: भ्लादिमीर लेनिनको नेतृत्वमा बोल्शेविक पार्टी (कम्युनिष्टहरू) ले रूसको सत्तामा अधिकार जमायो। यस क्रान्तिपछि सोभियत संघको जग बस्यो।
​१९२४: ब्रिटिश अधिकारीहरूले नेताजी सुभाषचन्द्र बोसलाई गिरफ्तार गरी कलकत्ताको अलीपुर जेल र पछि बर्माको माण्डले जेल पठाए।
​१९४७: कश्मीरका महाराजा हरि सिंहले पाकिस्तानी आक्रमणपछि सुरक्षाका लागि भारत सरकारसँग आधिकारिक रूपमा सहयोगको अपिल गरे।
​१९५०: चीनले आधिकारिक रूपमा कोरियाली युद्धमा हस्तक्षेप गर्दै आफ्नो ‘पिपुल्स भोलन्टियर आर्मी’ लाई उत्तर कोरियाको सहायताका लागि उतार्‍यो।
​१९५१: भारतमा स्वतन्त्र भारतको पहिलो आम निर्वाचन र लोकसभा निर्वाचन प्रक्रियाको सुरुवात भयो।
​१९६२: अमेरिकी लेखक जोन स्टीनबेकलाई साहित्यको नोबेल पुरस्कार प्रदान गर्ने घोषणा गरियो।
​१९६४: भारतको पहिलो स्वदेशी मुख्य युद्धक ट्यांक ‘विजयन्त’ को पहिलो प्रोटोटाइप चेन्नई नजिकैको आवडीमा बनेर तयार भयो।
​१९७१: संयुक्त राष्ट्रसंघ महासभाले प्रस्ताव २७५८ पारित गर्दै पिपुल्स रिपब्लिक अफ चाइनालाई संयुक्त राष्ट्रसंघमा चीनको एकमात्र वैध प्रतिनिधिको रूपमा मान्यता दियो र ताइवानलाई निष्कासन गर्‍यो।
​१९८३: अमेरिकाले क्यारेबियाली टापु देश ग्रेनाडामा सैन्य आक्रमण (‘अप्रेसन अर्जेन्ट फ्युरी’) गर्‍यो।
​१९९५: तत्कालीन भारतीय प्रधानमन्त्री पी. भी. नरसिंह रावले संयुक्त राष्ट्रसंघको ५०औं वार्षिकोत्सव सत्रलाई सम्बोधन गर्नुभयो।
​२०००: अमेरिकी अन्तरिक्ष निकाय नासाको अन्तरिक्ष यान ‘डिस्कवरी’ (एसटीएस-९२ मिसन) अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेसनको विस्तारपछि सफलतापूर्वक पृथ्वीमा फर्केको थियो।
​२००५: इराकको निर्वाचन आयोगले आधिकारिक रूपमा घोषणा गर्‍यो कि देशको नयाँ संविधानलाई जनमत संग्रहमा भारी बहुमतले स्वीकृति मिलेको छ।
​२००७: टर्कीका लडाकु विमानहरूले उत्तर इराकको पहाडी कुर्दिस्तान क्षेत्रमा रहेका कुर्द विद्रोहीहरू (पीकेके) का ठेगानाहरूमा भारी बमबारी गरे।
​२००७: मध्य इन्डोनेसियाको सुलावेसी टापुमा अवस्थित माउन्ट सोपुटान ज्वालामुखीमा शक्तिशाली विस्फोट भयो।
​२००८: भारतमा सिक्किमका पूर्व मुख्यमन्त्री नरबहादुर भण्डारीलाई सीबीआईको विशेष अदालतले भ्रष्टाचारको मुद्दामा दोषी ठहर गर्दै छ महिनाको कैद सजाय सुनायो।
​२००९: इराकको राजधानी बगदादमा भएका दुई भीषण कार बम विस्फोटमा कम्तीमा १५५ जनाको मृत्यु भयो र ७२१ भन्दा बढी घाइते भए।
​२०१२: क्यारिबियन क्षेत्रमा आएको विनाशकारी ‘स्यान्डी’ आँधीका कारण क्युबा र हाइटीमा कम्तीमा ६५ जनाको ज्यान गयो।
​२०१३: नाइजिरियाली सेनाले बोर्नो राज्यमा चलाएको सैन्य अभियानमा आतंकवादी संगठन बोको हरामका ७४ संदिग्ध आतंकवादीहरूलाई मारेको थियो।
​२०१७: भारतमा नयाँ दिल्लीको प्रसिद्ध कमला बजारमा अचानक भीषण आगलागी भई ६० भन्दा बढी पसलहरू जलेर खरानी भए।
​२०१७: हवाई विश्वविद्यालयको ‘प्यान-स्टार्स १’ टेलिस्कोपद्वारा हाम्रो सौर्यमण्डलमा प्रवेश गर्ने पहिलो ज्ञात अन्तरतारेय पिण्ड ‘ओउमुआमुआ’ को खोजी गरियो।
​२०१७: युक्रेनको राजधानी किभमा मोपेड विस्फोट हुँदा दुई जनाको मृत्यु भयो र सांसद इहोर मोसियचुकसहित धेरै घाइते भए।
​२०१७: बुल्गेरियाको बुरगास प्रान्तमा मुसलधारे वर्षापछि आएको बाढीमा कम्तीमा तीन जनाको मृत्यु भयो।
​२०१८: जोर्डनमा मृत सागर नजिकै भारी वर्षाका कारण आएको बाढीमा स्कुल ट्रिपमा गएका १९ बालबालिकासहित कुल २१ जनाको मृत्यु भयो।
​२०१९: भारतको हरियाणा विधानसभा निर्वाचनपछि भारतीय जनता पार्टीले जननायक जनता पार्टीसँग मिलेर सरकार गठनको दाबी पेस गर्‍यो।
​२०१९: इराकको राजधानी बगदाद र अन्य सहरहरूमा सरकार विरोधी प्रदर्शनमा सुरक्षा बल र प्रदर्शनकारीहरूबीच भएको झडपमा कम्तीमा ४० जनाको मृत्यु भयो।
​२०१९: तमिलनाडुको त्रिचीमा २ वर्षका बालक सुजित विल्सन खुला बोरवेलमा खसे; ८० घण्टाभन्दा बढीको रेस्क्यु अपरेसनपछि उनलाई मृत घोषित गरियो।
​२०२०: इजिप्टको उत्तर सिनाई प्रान्तको वीर अल-अब्द सहरमा इस्लामिक स्टेटको बम विस्फोटमा कम्तीमा १४ नागरिकको मृत्यु भयो।
​२०२०: युरोपमा कोभिड-१९ का केसहरूमा भारी वृद्धिका कारण स्पेनले देशव्यापी आपतकाल घोषणा गर्‍यो भने इटाली र फ्रान्समा कडा कर्फ्यु लागू गरियो।
​२०२०: दिल्लीमा एकै दिन ४,१०० भन्दा बढी नयाँ कोरोना संक्रमित भेटिए र महाराष्ट्रका पूर्व मुख्यमन्त्री देवेन्द्र फडणवीस पनि संक्रमित पाइए।
​२०२०: अफगानिस्तानको काबुलमा एक शैक्षिक केन्द्र बाहिर भएको आत्मघाती बम विस्फोटमा कम्तीमा २४ जनाको मृत्यु भयो।
​२०२१: सोमालियाको गुरिएल सहरमा सुफी अर्धसैनिक बल र सोमाली राष्ट्रिय सेनाबीचको झडपमा कम्तीमा १२० जनाको मृत्यु भयो।
​२०२१: भारतले १०७ करोडभन्दा बढी कोभिड खोप डोज उपलब्ध गराएर वैश्विक स्तरमा ठूलो कीर्तिमान कायम गर्‍यो।
​२०२१: भारत सरकार र टाटा सन्सको ‘टालेस प्राइभेट लिमिटेड’ बीच एयर इन्डियाको विनिवेशका लागि १८,००० करोड भारुको सम्झौतामा हस्ताक्षर भयो।
​२०२१: सुडानमा जनरल आब्देल-फतह अल-बुरहानको नेतृत्वमा सेनाले तख्तापलट गरी प्रधानमन्त्री लगायत नेताहरूलाई हिरासतमा लियो।
​२०२२: पापुआ न्युगिनीको किरिभिना टापुमा दुई जनजातीय समूहहरूबीच भएको खूनी संघर्षमा ३० भन्दा बढी मानिसको मृत्यु भयो।
​२०२२: इरानको जाहेदान सहरमा इस्लामिक रिभोल्युसनरी गार्ड कर्प्सका कर्नल जाभाद कीखा र ब्रिगेडियर जनरल महदी मोलाशाहीको गोली हानेर हत्या गरियो।
​२०२२: वेस्ट बैंकको नब्लस सहरमा इजरायली सेनाको छापाका क्रममा ‘लायन्स डेन’ का शीर्ष कमांडर वादी अल-हौहसहित पाँच प्यालेस्टिनी मारिए।
​२०२२: चक्रवात ‘सितरंग’ बंगलादेशको तटका साथ ठोक्किँदा ३५ जनाको मृत्यु भयो र ठूलो भौतिक क्षति पुग्यो।
​२०२३: भारतको कर्नाटकको चिक्काबल्लापुरमा टाटा सुमो र ट्रक ठोक्किँदा १२ जनाको घटनास्थलमै मृत्यु भयो।
​२०२३: गाजामा इजरायली सेनाको हवाई आक्रमणमा २४ घण्टाभित्र ७०० भन्दा बढी प्यालेस्टिनीहरूको ज्यान गयो।
​२०२३: जमशेदपुरको बिष्टुपुरमा दुर्गा प्रतिमा विसर्जन जुलूसमा ट्रक पल्टिँदा २ जनाको मृत्यु भयो।
​२०२३: अमेरिकाको मेन प्रान्तको लेभिस्टन सहरमा रोबर्ट कार्डले अन्धधुन्द गोलीबारी गरी १८ जनाको हत्या गरे; पछि उनले आत्महत्या गरे।
​२०२४: चक्रवाती आँधी ‘दाना’ ओडिसाको तटमा ठोक्कियो; तेज हावा र भारी वर्षाका कारण पश्चिम बंगालमा १ जनाको मृत्यु भयो।
​२०२४: इजरायली सेनाले उत्तर गाजाको कमल अदवान अस्पताल घेराबन्दी गरी आक्रमण गर्‍यो; गाजाका विभिन्न भागमा गरी ७२ प्यालेस्टिनी मारिए।
​२०२५: आन्ध्र प्रदेशको कुरनूल नजिकै कावेरी ट्राभल्सको स्लीपर बस र मोटरसाइकल ठोक्किएर भएको आगलागीमा २० जनाको जलेर मृत्यु भयो।
​२०२५: रूसले युक्रेनमाथि रातभर गरेको क्षेप्यास्त्र र ड्रोन आक्रमणमा ४ जनाको मृत्यु भयो र २० जना घाइते भए।
​२५ अक्टोबरमा जन्मिएका प्रसिद्ध व्यक्तित्वहरू:
​१८००: लर्ड म्याकाले – प्रसिद्ध अङ्ग्रेजी कवि, निबन्धकार, इतिहासकार तथा राजनीतिज्ञ।
​१८८१: पाब्लो पिकासो – स्पेनका महान चित्रकार तथा मूर्तिकार।
​१८९६: मुकुन्दी लाल श्रीवास्तव – प्रसिद्ध भारतीय साहित्यकार तथा लेखक।
​१९११: घनश्यामभाइ ओझा – गुजरातका पूर्व मुख्यमन्त्री।
​१९१२: मदुराई मणि अय्यर – कर्नाटक संगीतका गायक।
​१९२०: ऋषंग कीशिङ – मणिपुरका पूर्व छैटाैं मुख्यमन्त्री।
​१९३८: मृदुला गर्ग – प्रसिद्ध लेखिका।
​२५ अक्टोबरमा भएका प्रमुख निधनहरू:
​१२९६: सन्त ज्ञानेश्वर – प्रसिद्ध सन्त तथा दार्शनिक।
​१९८०: साहिर लुधियानवी (अब्दुल हई) – प्रसिद्ध भारतीय उर्दू शायर तथा गीतकार।
​१९९०: क्याप्टेन विलियमसन अपाङ्ग संगमा – मेघालयका संस्थापक तथा पहिलो मुख्यमन्त्री।
​२००३: पाण्डुरंग शास्त्री अठावले – प्रसिद्ध भारतीय दार्शनिक तथा समाज सुधारक।
​२००५: निर्मल वर्मा – प्रसिद्ध साहित्यकार।
​२०१२: जसपाल भट्टी – प्रसिद्ध हास्य अभिनेता।
​२०१९: दिलीपभाइ रमणभाइ पारिख – गुजरातका पूर्व १३औं मुख्यमन्त्री।
​२०२०: ली कुन-ही – सामसङ समूहका दिग्गज अध्यक्ष।
​२०२५: सतीश शाह – प्रसिद्ध भारतीय अभिनेता।