टीयोकमा आऊनीआटी विश्वविद्यालयको नयाँ अध्याय

टीयोक: पवित्र भाद महिनाको धार्मिक–आध्यात्मिक वातावरणबीच असमका मुख्यमन्त्री डा. हिमन्त विश्व सरमाले टीयोकको कलियापानीस्थित श्रीश्रीआऊनीआटी सत्र तथा ऐतिहासिक ढेकियाखोवा बरनामघरमा पुगेर सेवा अर्पण गर्दै भक्त–वैष्णवको आशीर्वाद ग्रहण गरेका छन्। मुख्यमन्त्री शर्माले सामाजिक सञ्जालमार्फत यस अवसरलाई आफूले अत्यन्त कृतार्थताका रूपमा लिएको बताएका छन्।
धार्मिक आस्थासँगै मुख्यमन्त्री सरमाको भ्रमणको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष भनेको आऊनीआटी विश्वविद्यालयको नवनिर्मित शैक्षिक भवनको उद्घाटन हो। आऊनीआटी सत्रको पहलमा विकसित विश्वविद्यालयलाई उनले टीयोक–कलियापानी क्षेत्रलाई शैक्षिक केन्द्रका रूपमा थप स्थापित गर्ने महत्वपूर्ण पूर्वाधारका रूपमा व्याख्या गरेका छन्।
मुख्यमन्त्री सरमाका अनुसार, एउटै क्षेत्रमा असम महिला विश्वविद्यालय र जोरहाट सरकारी कानुन महाविद्यालयको नयाँ परिसरसमेत विकास भइरहेको अवस्थामा आऊनीआटी विश्वविद्यालयको विस्तारले यस भूगोलको शैक्षिक महत्व अझ बढाएको छ। यसबाट टीयोक–कलियापानी केवल धार्मिक तथा सांस्कृतिक पहिचानको केन्द्र नभई उच्च शिक्षाको उदीयमान केन्द्रका रूपमा समेत स्थापित हुने अपेक्षा गरिएको छ।
कृत्रिम बुद्धिमत्तादेखि आध्यात्मिक शिक्षासम्म
आऊनीआटी विश्वविद्यालयको अवधारणाको विशेषता आधुनिक प्रविधि र भारतीय आध्यात्मिक मूल्यबीचको समन्वयमा देखिन्छ। मुख्यमन्त्री शर्माले विश्वविद्यालयले कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई), रोबोटिक्स र डाटा साइन्स जस्ता नयाँ प्रविधिमूलक विषयसँगै भारतीय आध्यात्मिकता, नैतिकता र मूल्य–मान्यतालाई शिक्षाको आधार बनाउने उल्लेख गरेका छन्।
विश्वविद्यालयको आधिकारिक विवरणले पनि यसको शैक्षिक दृष्टिकोण असमको वैष्णव परम्परासँग जोडिएको तथा विनम्रता, अहिंसा, आत्मअनुशासन, सत्यनिष्ठा र सेवाभावजस्ता मूल्यलाई शिक्षाको अभिन्न अंग बनाउने बताउँछ। विश्वविद्यालय सन् २०२२ मा स्थापना भएको हो र हाल स्नातकदेखि स्नातकोत्तर तथा विद्यावारिधिसम्मका विभिन्न कार्यक्रम सञ्चालनमा छन्।
विकासको नयाँ भाष्य कि सांस्कृतिक पुनर्स्थापना?
मुख्यमन्त्रीको अभिव्यक्तिलाई केवल एउटा शैक्षिक भवन उद्घाटनको औपचारिक सन्देशका रूपमा हेर्नुभन्दा असममा शिक्षा, संस्कृति र आध्यात्मिक पहिचानलाई एउटै विकास–भाष्यमा जोड्ने प्रयासका रूपमा बुझ्न सकिन्छ।
विशेषतः असमको वैष्णव सत्र परम्परा राज्यको सांस्कृतिक पहिचानको महत्वपूर्ण आधार रहँदै आएको छ। त्यही परम्परासँग सम्बन्धित संस्थाको छातामुनि आधुनिक प्रविधिमुखी विश्वविद्यालयको विस्तार हुनु आफैंमा प्रतीकात्मक महत्वको विषय हो। एकातर्फ एआई र रोबोटिक्सजस्ता भविष्यका प्रविधि, अर्कोतर्फ शंकरदेव–माधवदेवको भक्ति, नैतिकता र सामाजिक समरसताको परम्परा, यी दुईलाई एउटै शैक्षिक ढाँचामा राख्ने प्रयासले असमको शिक्षा नीतिमा एउटा फरक प्रयोगको संकेत गर्छ।
तर यसको वास्तविक सफलता भवन निर्माण वा पाठ्यक्रमको घोषणामा मात्र निर्भर हुने छैन। विश्वविद्यालयले गुणस्तरीय शिक्षक, अनुसन्धान, प्रयोगशाला, उद्योगसँगको सहकार्य, रोजगारीसँग जोडिएको शिक्षा र अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको शैक्षिक प्रतिस्पर्धा कायम गर्न सके मात्र ‘आध्यात्मिकता र आधुनिक प्रविधिको संगम’ व्यवहारमा प्रमाणित हुनेछ।
टीयोकका लागि अवसर
आऊनीआटी विश्वविद्यालयको विस्तारले स्थानीय स्तरमा पनि दीर्घकालीन प्रभाव पार्न सक्ने सम्भावना छ। विश्वविद्यालय, महिला विश्वविद्यालय र कानुन महाविद्यालयजस्ता संस्थाहरू एउटै क्षेत्रमा सुदृढ हुँदै जाँदा विद्यार्थी, अनुसन्धानकर्ता, शिक्षक तथा शैक्षिक सेवासँग सम्बन्धित आर्थिक गतिविधि बढ्न सक्छन्।
यसले टीयोक–कलियापानीलाई धार्मिक पर्यटन, सांस्कृतिक अध्ययन र उच्च शिक्षाको त्रिकोणीय केन्द्रका रूपमा विकास गर्ने सम्भावना पनि खोल्छ। त्यसका लागि भने स्थानीय पूर्वाधार, यातायात, डिजिटल कनेक्टिभिटी, छात्रावास तथा अनुसन्धान–केन्द्रित वातावरणमा समानान्तर लगानी आवश्यक हुनेछ।
मुख्यमन्त्री सरमाको सन्देशको मूल भाव यही देखिन्छ कि असमको परम्परालाई संग्रहालयमा थन्क्याएर होइन, त्यसलाई आधुनिक ज्ञान र प्रविधिसँग जोडेर नयाँ पुस्ताका लागि उपयोगी बनाउने।
भादको पवित्र अवसरमा सत्र र बरनामघरमा सेवा अर्पणसँगै विश्वविद्यालयको नयाँ शैक्षिक भवन उद्घाटन गर्नु त्यसैले धार्मिक आस्था र आधुनिक विकासबीचको एउटा सांकेतिक सेतु बनेको छ। अब चुनौती भनेको यो सेतुलाई दीर्घकालीन, गुणस्तरीय र परिणाममुखी शैक्षिक यात्रामा रूपान्तरण गर्नु हो।