​नयाँ दिल्ली: इतिहासमा १९ अगस्टको मिति देश तथा दुनियाँका धेरै महत्त्वपूर्ण घटना, जन्म र दिवसहरूका लागि दर्ता छ। सन् १७५७ मा आजकै दिन इष्ट इन्डिया कम्पनीले कलकत्ता (हाल कोलकाता) टक्सारमा पहिलो एक रुपियाँको सिक्का बनाएको थियो भने सन् १९१९ मा अफगानिस्तानले बेलायतबाट स्वतन्त्रताको घोषणा गरेको थियो।
​१९ अगस्टका महत्त्वपूर्ण घटनाहरू
​१४९३: म्याक्सिमिलियन प्रथम अस्ट्रियाका राजकुमार बने।
​१५९१: फ्रान्सेली राजा हेनरी चौथोले उत्तरी फ्रान्सको सहर रोएनमा कब्जा गरे।
​१६००: मुगल सम्राट अकबरको सेनाले अहम्दनगरको किल्लामा कब्जा जमाएर त्यहाँ मुगल आधिपत्य स्थापित गर्‍यो। यो दक्षिण भारत (दक्कन) मा अकबरको साम्राज्य विस्तारको एक महत्त्वपूर्ण र निर्णायक चरण थियो।
​१६६६: भारत – छत्रपति शिवाजी आग्रामा फलफूलको टोकरीमा लुकेर औरङ्गजेबको कैदबाट फरार भए।
​१७५७: भारत – इष्ट इन्डिया कम्पनीले कोलकातामा रुपियाँको पहिलो सिक्का बनाएको थियो र कम्पनीद्वारा बनाइएको पहिलो सिक्का बङ्गालको मुगल प्रान्तमा चलाइयो। वास्तवमा बङ्गालका नवाबसँग भएको सन्धिअन्तर्गत इष्ट इन्डिया कम्पनीले यो टक्सार स्थापना गरेको थियो।
​१७९६: स्पेन र फ्रान्सले बेलायती गठबन्धनविरुद्ध हस्ताक्षर गरे।
​१९१९: राजा अमिर अमानुल्लाह खानको नेतृत्वमा, अफगानिस्तानले तेस्रो एङ्ग्लो-अफगान युद्धपछि बेलायतबाट आफ्नो पूर्ण स्वतन्त्रताको घोषणा गर्‍यो, जसलाई पछि रावलपिंडीको सन्धिद्वारा मान्यता मिल्यो।
​१९४२: ‘भारत छोडो आन्दोलन’ का क्रममा भारत उत्तर प्रदेशको बलिया जिल्लाले महान क्रान्तिकारी चित्तू पाण्डे (“बलियाको शेर”) को नेतृत्वमा अङ्ग्रेजहरूलाई धपाएर आफूलाई स्वतन्त्र घोषित गर्‍यो र समानान्तर राष्ट्रिय सरकार बनायो।
​१९४४: भारतीय र बेलायती सेनाले जापानी सेनालाई भारतको सीमाबाट पछाडि धकेलेका थिए। यो मुख्य रूपमा इम्फाल र कोहिमाको लडाइँसँग जोडिएको छ, जहाँ जापानी सेनाले हार व्यहोर्नु पर्‍यो।
​१९४९: भुवनेश्वरले कटकको ठाउँ लियो र आधिकारिक रूपमा ओडिशा राज्यको नयाँ राजधानी बन्यो। कटकमा ठाउँको कमी र भूगोलका कारण प्रशासनिक विस्तारमा कठिनाइ भइरहेकाले यो निर्णय लिइएको थियो।
​१९६०: मुगल सम्राट अकबरको सेनाले अहम्दनगरको किल्लामा अधिकार गर्‍यो। चाँद बीबीको निधनपछि मुगल सेनाले रणनीतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण अहम्दनगर सल्तनतको ठूलो हिस्सा आफ्नो साम्राज्यमा मिसायो।
​१९६०: सोभियत सङ्घले स्पुतनिक-५ अन्तरिक्ष यानमा ‘बेलका’ र ‘स्ट्रेलका’ नामका दुई वटा कुकुरलाई अन्तरिक्षमा पठाएको थियो। यी दुवै कुकुर पृथ्वीको कक्षा परिक्रमा गरी सकुशल फर्किने पहिलो जीवित प्राणी बने।
​१९६४: नासाले पहिलो भू-स्थिर सञ्चार उपग्रह सिनकम ३ प्रक्षेपण गर्‍यो। यसले अन्तरिक्ष सञ्चारमा नयाँ युगको सुरुवात गर्‍यो र टोकियो ओलम्पिक खेलको प्रत्यक्ष प्रसारण अमेरिकासम्म पुर्‍यायो।
​१९६६: टर्कीको वारतो क्षेत्रमा भूकम्प जाँदा करिब २४०० जनाको मृत्यु भयो।
​१९७३: फ्रान्सले दक्षिण प्रशान्त क्षेत्रमा वायुमण्डलीय परमाणु परीक्षण श्रृङ्खलाअन्तर्गत परमाणु परीक्षण गर्‍यो।
​१९७७: सोभियत सङ्घले सेरी सागानमा परमाणु परीक्षण गर्‍यो।
​१९७८: इरानको आबाद सहरस्थित रेक्स सिनेमा हलमा आगलागी हुँदा ४२० भन्दा बढी मानिसको मृत्यु भयो।
​१९९८: सुडान र अफगानिस्तानमा रहेका आतङ्कवादी अखडामा संयुक्त राज्य अमेरिकाले मिसाइल हमला गर्‍यो।
​१९९९: भारतको परमाणु नीति मस्यौदाप्रति असन्तुष्ट जी-८ ले सबै प्रकारका सहयोग रोक्ने घोषणा गर्‍यो।
​२०००: पाकिस्तानकी प्रमुख मानवअधिकार अधिवक्ता हिना जिलानीलाई संयुक्त राष्ट्रसङ्घका महासचिवको मानवअधिकार रक्षकहरूको स्थितिसम्बन्धी पहिलो विशेष प्रतिनिधि नियुक्त गरियो।
​२००३: संयुक्त राज्य अमेरिकाले पाकिस्तानलाई ५ वर्षमा ११ करोड ५७ लाख डलर अनुदान दिने निर्णय गर्‍यो।
​२००४: गुगलले आफ्ना शेयर पहिलो पटक शेयर बजारमा बिक्रीका लागि ल्याएको थियो। कम्पनीले प्रतिशेयर ८५ डलरको सुरुवाती मूल्यमा १.९६ करोड शेयर बिक्री गरी कुल १.६७ अरब डलर सङ्कलन गर्‍यो।
​२००४: एथेन्स ओलम्पिकमा नेदरल्याण्ड्सका पिटर भान देन हुगेनबान्ड ओलम्पिकका सबैभन्दा तीव्र गतिका पौडीबाज बने।
​२००५: श्रीलङ्का सरकार र लिबरेसन टाइगर्स अफ तमिल एलम (एलटीटीई) ले युद्धविराम सम्झौतालाई सुदृढ बनाउन र शान्ति वार्ता पुनः सुरु गर्न नर्वेको मध्यस्थतामा सहमति पत्रमा हस्ताक्षर गरे।
​२००६: इजरायली सैनिकहरूले वेष्ट बैङ्कको रामल्लाहमा छापा मारी प्यालेस्टिनी उपप्रधानमन्त्री तथा शिक्षा मन्त्री डा. नासिर अल-शायरलाई गिरफ्तार गरे।
​२००७: अन्तरिक्ष शटल एन्डेभरका अन्तरिक्ष यात्रीहरूले अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेशनको मर्मत तथा निर्माण कार्यका लागि आफ्नो तेस्रो तथा अन्तिम स्पेसवाक सफलतापूर्वक पूरा गरे।
​२००८: पाइमानकी सहायक कार्यकारी निर्देशक मोसारत कदीय र एसोच्यामका अध्यक्ष साजन जिन्दलले भारत-पाक व्यापारसम्बन्धी प्रतिवेदन जारी गरे।
​२००९: इराकको राजधानी बगदादमा भएका शृङ्खलाबद्ध बम विस्फोटमा कम्तीमा १०१ जनाको मृत्यु भयो भने ५६५ भन्दा बढी घाइते भए।
​२००९: भारतीय नौसेनाका कमाण्डर दिलिप डोन्डे स्वदेश निर्मित नौका ‘महादेयी’ मार्फत सम्पूर्ण विश्व भ्रमणको अभियानमा रवाना भए।
​२०१०: अमेरिकी सेनाको अन्तिम कम्ब्याट ब्रिगेडले इराक छोड्यो, जसबाट अमेरिकी सैन्य अभियानको एउटा ठूलो अध्याय समाप्त भयो।
​२०११: अफगानिस्तानको काबुलस्थित ब्रिटिश काउन्सिलको केन्द्रमा तालिवानको आत्मघाती हमलामा ८-९ जनाको मृत्यु भयो।
​२०११: दक्षिणी इजरायलमा भएका शृङ्खलाबद्ध रकेट हमलामा ८ जनाको मृत्यु भयो।
​२०११: अमेरिकाको अर्कांसस राज्यमा चर्चित ‘वेष्ट मेम्फिस थ्री’ मामलाका तीन जना (डेमियन एक्कोल्स, जेसन बाल्डविन र जेसी मिसकेली) करिब १८ वर्षपछि जेलमुक्त भए।
​२०१२: खराब मौसमका कारण सुडानको तलोदी नजिकै पहाडी क्षेत्रमा विमान दुर्घटना हुँदा ३१ जनाको मृत्यु भयो।
​२०१३: अमेरिकी गुप्त दस्तावेज लीक गर्ने एडवर्ड स्नोडेनका खुलासासँग जोडिएका पत्रकार ग्लेन ग्रीनवाल्डका पार्टनरलाई आतङ्कवाद विरोधी कानुनअन्तर्गत लन्डनको हिथ्रो विमानस्थलमा रोकियो।
​२०१३: प्राविधिक खराबीका कारण भारतको जीएसएलभी-डी५ उपग्रहको काउन्टडाउन र लन्च स्थगित गरियो।
​२०१५: इस्लामिक स्टेटका आतङ्कवादीहरूले सिरियाको प्राचीन सहर पल्मायरामा ८२ वर्षीय प्रसिद्ध पुरातत्वविद् खालिद अल-असादको हत्या गरे।
​२०१६: जमैकाका धावक उसैन बोल्टले रियो ओलम्पिकमा लगातार तेस्रो पटक २०० मिटर दौडमा स्वर्ण पदक जिते।
​२०१६: संयुक्त राज्य अमेरिकाको न्याय विभागले निजी कम्पनीहरूद्वारा सञ्चालित जेलहरूको प्रयोग चरणबद्ध रूपमा बन्द गर्ने आधिकारिक घोषणा गर्‍यो।
​२०१८: नोभाक जोकोविचले रोजर फेडररलाई हराएर सिनसिनाटी मास्टर्सको उपाधि जिते। यससँगै उनी आफ्नो करियरमा सबै नौ वटा ATP वर्ल्ड टुर मास्टर्स १००० टुर्नामेन्ट जित्ने इतिहासकै पहिलो एकल खेलाडी बने।
​२०१९: अफगानिस्तानको जलालाबाद सहरमा स्वतन्त्रता दिवसको शतवार्षिकीका क्रममा करिब १० वटा विस्फोट भए, जसमा धेरै मानिस घाइते भए।
​२०१९: बुर्किना फासोमा आतङ्कवादीहरूले सेनाको चौकीमा हमला गर्दा २४ जना सैनिकको ज्यान गयो।
​२०२०: लिबियाको तट नजिकै डुङ्गा दुर्घटना हुँदा बालबालिकासहित करिब ४५ जना आप्रवासीको मृत्यु भयो।
​२०२२: सिरियाको अल-बाब सहरको एक बजारमा भएको रकेट हमलामा १५ जनाको मृत्यु भयो।
​२०२२: मेक्सिकोका पूर्व महान्यायाधिवक्ता जिसस मुरिलो करमलाई ४३ जना विद्यार्थी बेपत्ता पारिएको मामलामा गिरफ्तार गरियो।
​२०२३: युक्रेनको चेर्निहाइभस्थित एक थिएटरमा रुसी मिसाइल हमला हुँदा ७ जनाको ज्यान गयो र करिब १२९ जना घाइते भए।
​२०२४: झारखण्डका तत्कालीन मुख्यमन्त्री हेमन्त सोरेनले पाकुड जिल्लाबाट ‘झारखण्ड मुख्यमन्त्री मँइया सम्मान योजना’ को आधिकारिक शुभारम्भ गरे।
​२०२४: नेपालकी तत्कालीन परराष्ट्रमन्त्री डा. आरजू राणा देउबा आफ्नो पाँच दि帯ीय आधिकारिक भारत भ्रमणमा नयाँ दिल्ली पुगी भारतीय विदेशमन्त्री एस. जयशङ्करसँग द्विपक्षीय वार्ता गरिन्।
​२०२५: इजरायली सुरक्षा बलले अक्टोबर ७ को हमलामा बिबास परिवारको अपहरणमा संलग्न हमास सदस्य जिहाद कमल सालेम नज्‍जारलाई कारबाहीमा मारेको थियो।
​२०२५: नाइजेरियाको कत्सिना राज्यको उङ्गुवान मन्ताउ समुदायको एक मस्जिदभित्र बन्दुकधारीहरूले अन्धाधुन्ध गोलीहाानी गर्दा कम्तीमा २७ जनाको हत्या भयो।
​१९ अगस्टमा जन्मिएका व्यक्तिहरू~
​१६६६: छत्रपति शिवाजी महाराज – मराठा साम्राज्यका संस्थापक।
​१८८७: एस. सत्यमूर्ति – भारतका क्रान्तिकारी नेता।
​१८९१: हरिशङ्कर शर्मा – भारतका प्रसिद्ध साहित्यकार, कवि, लेखक, व्यङ्ग्यकार र पत्रकार।
​१९०७: हजारीप्रसाद द्विवेदी – हिन्दीका प्रसिद्ध निबन्धकार, उपन्यासकार, समालोचक र शोधकर्ता।
​१९०७: सरदार स्वर्ण सिंह – प्रसिद्ध भारतीय स्वतन्त्रता सेनानी तथा केन्द्रीय मन्त्री।
​१९०८: अब्दुल रसिद खान – पद्मभूषणबाट सम्मानित हिन्दुस्तानी शास्त्रीय गायक।
​१९११: आरसी प्रसाद सिंह – भारतका प्रसिद्ध कवि तथा कथाकार।
​१९१८: शङ्करदयाल शर्मा – भारतका नवौँ राष्ट्रपति।
​१९२८: शिवप्रसाद सिंह – हिन्दीका प्रसिद्ध साहित्यकार।
​१९४१: जसवन्त सिंह रावत – भारतीय थल सेनाका जाँबाज सैनिक।
​१९४६: बिल क्लिन्टन – अमेरिकाका पूर्व राष्ट्रपति।
​१९५०: सुधा मूर्ति – इन्फोसिस फाउन्डेसनकी संस्थापक एन. आर. नारायण मूर्तिकी पत्नी तथा प्रसिद्ध सामाजिक कार्यकर्ता।
​१९६७: सत्या नाडेला – माइक्रोसफ्ट कम्पनीका मुख्य कार्यकारी अधिकृत (सीईआाे)।
​१९८२: अरुन्धती काट्जु – भारतीय अधिवक्ता।
​१९८५: विजय कुमार – भारतीय निशानबाझ।
​१९८९: रोहित खण्डेलवाल – भारतीय अभिनेता तथा मोडल।
​१९ अगस्टमा भएका निधनहरू~
​१९०९: बदरुद्दीन तैयबजी – प्रसिद्ध वकिल, न्यायाधीश तथा नेता।
​१९२७: स्वामी सारदानन्द – रामकृष्ण परमहंसका शिष्य।
​१९६२: ब्लेज पास्कल – प्रसिद्ध फ्रान्सेली गणितज्ञ, भौतिकशास्त्री र दार्शनिक।
​१९८७: सचिन नाग – प्रसिद्ध भारतीय पौडीबाज।
​१९८७: लक्ष्मी नारायण मिश्र – हिन्दीका प्रसिद्ध नाटककार।
​१९९३: उत्पल दत्त – हिन्दी तथा बाङ्ग्ला चलचित्रका प्रसिद्ध अभिनेता र निर्माता।
​२०१३: रोनाल्ड स्टुअर्ट म्याकग्रेगर – शीर्षस्थ भाषाविद्, व्याकरणका विद्वान र हिन्दी साहित्यका इतिहासकार।
​२०१९: मोहम्मद जहुर खय्याम – भारतीय चलचित्रका प्रसिद्ध सङ्गीतकार।
​२०१९: जगन्नाथ मिश्र – भारतीय राजनीतिज्ञ तथा बिहारका पूर्व मुख्यमन्त्री।
​१९ अगस्टका महत्त्वपूर्ण अवसर तथा उत्सवहरू~
​विश्व फोटोग्राफी दिवस(वर्ल्ड फोटोग्राफी डे): यो दिन फोटोग्राफीको कला, इतिहास र विज्ञानमा समर्पित छ। सन् १८३९ मा फ्रान्स सरकारले ‘डागुएरोटाइप’ फोटोग्राफी प्रविधिको पेटेन्ट घोषणा गरी यसलाई विश्वका लागि उपहारस्वरूप प्रदान गरेको सम्झनामा यो दिवस मनाइन्छ।
​विश्व मानवीय कार्य दिवस (वर्ल्ड ह्यूमैनिटेरियन डे): यो दिन ती साहसी मानवीय कार्यकर्ताहरूप्रति समर्पित छ, जसले सङ्कट र विपद्का बेला आफ्नो ज्यान जोखिममा राखेर अरूको सेवा गर्छन् र यस क्रममा ज्यान गुमाउनेहरूप्रति श्रद्धाञ्जली अर्पण गरिन्छ।