नयाँ दिल्ली: अगस्ट ३ को मिति इतिहासमा क्रिस्टोफर कोलम्बसको पहिलो समुद्री यात्रा, भारतको पहिलो सफल मुटु प्रत्यारोपण र मैथिलीशरण गुप्तको जन्मजस्ता महत्त्वपूर्ण घटनाहरूका कारण विशेष मानिन्छ।
यहाँ अगस्ट ३ का महत्त्वपूर्ण घटनाहरू प्रस्तुत गरिएका छन्~
११०८: लुई छैटौँ फ्रान्सको सम्राट् बने।
१४९२: स्पेनबाट सबै येहुदीहरूलाई देश निकाला गरियो।
१४९२: इटलीका प्रसिद्ध नाविक क्रिस्टोफर कोलम्बस तीनवटा जहाजसहित स्पेनबाट भारतको खोजीमा निस्किए।
१६७८: फ्रान्सका खोजकर्ता रिने-रोबर्ट क्याभलियर लास्यालेले उत्तर अमेरिकाको ग्रेट लेक्स क्षेत्रमा ‘ले ग्रिफोन’ नामक ठूलो सेलिङ जहाजको निर्माण सुरु गरे।
१७८०: क्याप्टेन ब्रुसको नेतृत्वमा ब्रिटिस सेनाले ग्वालियरमा कब्जा जमायो।
१९००: अमेरिकी उद्योगपति हार्भे फायरस्टोनले ओहायोको एक्रोनमा ‘फायरस्टोन टायर एन्ड रबर कम्पनी’ को स्थापना गरे।
१९०३: क्रुसेभोमा म्यासेडोनियाली विद्रोहीहरूले क्रुसेभो गणराज्यको घोषणा गरे।
१९१४: ‘एसएस अनकन’ पनामा नहर भएर यात्रा गर्ने पहिलो समुद्री जहाज बन्यो, जसले एटलान्टिक र प्रशान्त महासागरबीचको यात्रा सहज बनायो।
१९१४: प्रथम विश्वयुद्धका क्रममा जर्मनीले फ्रान्सविरुद्ध युद्धको घोषणा गर्यो र बेल्जियममाथि आक्रमण गर्यो।
१९२५: अमेरिकी अन्तिम सैन्य टोलीले निकारागुवा छाड्यो।
१९३६: अमेरिकी धावक जेसी ओवेन्सले बर्लिन ओलम्पिकमा १०० मिटर दौडमा स्वर्ण पदक जिते।
१९४०: दोस्रो विश्वयुद्धका क्रममा इटालीको सेनाले ब्रिटिस सोमालील्यान्डमाथि आक्रमण सुरु गर्यो।
१९४६: विश्वकै पहिलो थिम मनोरञ्जन पार्क ‘सान्ता क्लस ल्यान्ड’ अमेरिकाको इन्डियानामा खुल्यो।
१९४९: बास्केटबल एसोसिएसन अफ अमेरिका र नेसनल बास्केटबल लिगको विलयपश्चात् ‘नेसनल बास्केटबल एसोसिएसन’ (एनबीए) को स्थापना भयो।
१९५७: तुङ्कु अब्दुल रहमान मलेसियाको नयाँ नेता चुनिए; पछि उनको नेतृत्वमा मलेसियाले बेलायतबाट स्वतन्त्रता पायो र उनी पहिलो प्रधानमन्त्री बने।
१९५८: अमेरिकी आणविक पन्डुब्बी ‘नटिलस’ उत्तरी ध्रुवको बरफमुनिबाट यात्रा गरी त्यहाँ पुग्ने पहिलो पन्डुब्बी बन्यो।
१९६०: पश्चिम अफ्रिकी देश नाइजरले फ्रान्सबाट स्वतन्त्रता प्राप्त गर्यो।
१९७२: अमेरिकी सिनेटले एन्टी-प्यालिस्टिक मिसाइल सन्धि (एबीएम ट्रिटि) अनुमोदन गर्यो।
१९७५: मोरक्कोको अगादिर नजिकै बोइङ ७०७ विमान दुर्घटना हुँदा १८८ जनाको मृत्यु भयो।
१९७७: ट्यान्डी कर्पोरेसनले संसारको पहिलो व्यावसायिक व्यक्तिगत कम्प्युटर टीआरएस-८० को घोषणा गर्यो।
१९८५: समाजसेवी बाबा आम्टेलाई जनसेवाका लागि रेमन म्याग्सेसे पुरस्कार प्रदान गरियो।
१९९४: नयाँ दिल्लीस्थित एम्स अस्पतालमा भारतको पहिलो सफल मुटु प्रत्यारोपण गरियो।
२००३: अमेरिकी एङ्ब्लिकन चर्चले पहिलो पटक खुला रूपमा समलिङ्गी जेन रोबिन्सनलाई बिशप बनाउने निर्णय गर्यो।
२००४: अमेरिकी अन्तरिक्षयान ‘मेसेन्जर’ बुध ग्रहको अध्ययनका लागि प्रक्षेपण गरियो।
२००७: अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेशनतर्फ प्रस्थान गरेको रुसी अन्तरिक्षयान ‘प्रोग्रेस एम-६१’ सफलतापूर्वक कक्षामा पुग्यो।
२०१२: अमेरिकी पौडीबाज माइकल फेल्प्सले लन्डन ओलम्पिकमा आफ्नो सातौँ स्वर्ण पदक जिते।
२०१४: चीनको युनान प्रान्तमा ६.१ म्याग्निच्युडको भूकम्प जाँदा सयौँ मानिसको ज्यान गयो।
२०१५: भारत सरकार र नेसनल सोसलिस्ट काउन्सिल अफ नागाल्यान्ड (एनएससीएन-आईएम) बीच नागा शान्ति सम्झौतामा हस्ताक्षर भयो।
२०१६: भारतको माथिल्लो सदन (राज्यसभा) ले ऐतिहासिक वस्तु तथा सेवा कर (जीएसटी) संविधान संशोधन विधेयक पारित गर्यो।
२०१७: हैदराबाद नजिकै कल्याणी समूह र इजरायलको राफेल एडभान्स्ड डिफेन्स सिस्टम्सबीचको संयुक्त उद्यमको उद्घाटन गरियो। २०१७: अमेरिकी सेयर बजारको प्रमुख सूचकांक ‘डाउ जोन्स’ पहिलो पटक २२,००० को विन्दुमा पुग्यो। २०१७: अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले रुसमाथि प्रतिबन्ध लगाउने विधेयकमा हस्ताक्षर गरे।
२०१८: एप्पल कम्पनी १ ट्रिलियन डलर बजार मूल्य पुग्ने पहिलो अमेरिकी कम्पनी बन्यो। २०१८: पूर्वी अफगानिस्तानको एक शिया मस्जिदमा भएको आत्मघाती आक्रमणमा २९ जनाको मृत्यु भयो।
२०१८: पोपले मृत्युदण्डलाई अस्वीकार्य ठहर गर्दै चर्चको नीतिमा गरिएको परिवर्तनलाई अनुमोदन गरे। २०१९: आतंकवादी आक्रमणसम्बन्धी सूचना प्राप्त भएपछि अमरनाथ यात्रा बीचमै रोकिएको थियो। २०१९: रुसको राजधानी मस्कोमा भएका विरोध प्रदर्शनका क्रममा ६०० भन्दा बढी मानिस पक्राउ परे। २०१९: अमेरिकाको टेक्सासस्थित एल पासोमा भएको सामूहिक गोलीकाण्डमा २२ जनाको मृत्यु भयो।
२०२०: कोभिड-१९ महामारीको सामना गर्न केन्द्रीय सरकारले ३ लाख करोड रुपैयाँको ‘आपतकालीन ऋण सुविधा ग्यारेन्टी योजना’ को दायरा विस्तार गर्यो।
२०२१: कलकत्ता उच्च अदालतले ६२ वटा रूख गैरकानुनी रूपमा काटेकोमा एउटा घरजग्गासम्बन्धी कम्पनीलाई ४० करोड रुपैयाँ जरिवाना गर्यो।
२०२१: भेनेजुएलाकी युलिमार रोजासले टोकियो ओलम्पिकमा महिला ट्रिपल जम्पमा २६ वर्ष पुरानो विश्वकीर्तिमान तोडिन्।
२०२२: ‘नेशनल हेराल्ड’ प्रकरणको सम्बन्धमा ईडीले दिल्लीस्थित हेराल्ड हाउसमा रहेको ‘यङ इन्डियन’को कार्यालय सिल गर्यो।
२०२२: भारतीय भारोत्तोलक लभप्रित सिंहले १०९ केजी तौल समूहमा कांस्य पदक जिते भने जुडोमा तुलिका मानले रजत पदक जितिन्। २०२३: इलाहाबाद उच्च अदालतले वाराणसीको ज्ञानवापी मस्जिद परिसरको पुरातात्त्विक सर्वेक्षण (एएसआई) गर्न अनुमति दियो।
२०२३: उत्तर प्रदेश सरकारले ‘यूपी जल पर्यटन तथा साहसिक खेलकुद नीति २०२३’ लाई स्वीकृति प्रदान गर्यो।
२०२४: गृह मन्त्रालयले बीएसएफ का महानिर्देशक नितिन अग्रवाललाई उनको पदबाट हटाई उनको मूल क्याडर, केरला फिर्ता पठायो।
२०२४: मध्यपूर्वमा बढ्दो तनावका बीच, बेरुत (लेबनान) स्थित अमेरिकी दूतावासले आफ्ना नागरिकहरूलाई तत्काल देश छोड्न सुझाव दियो।
२०२४: गाजा सहरको शेख राडवान क्षेत्रमा विस्थापित व्यक्तिहरू आश्रित रहेको एउटा विद्यालयमा भएको आक्रमणमा कम्तीमा १५ जनाको मृत्यु भयो।
२०२५: स्वतन्त्रता दिवसको पूर्वसन्ध्यामा, दिल्लीमा १६ अगस्टसम्मका लागि ड्रोन, प्याराग्लाइडर र हट एयर बेलुनजस्ता उड्ने वस्तुहरू सञ्चालनमा रोक लगाइएको छ।
अगस्ट ३ मा जन्मिएका प्रमुख व्यक्तित्वहरू~
१८६१: प्रफुल्लचन्द्र राय – प्रख्यात भारतीय वैज्ञानिक तथा रसायनशास्त्री।
१८८६: मैथिलीशरण गुप्त – खडी बोलीका प्रसिद्ध कवि तथा भारतका राष्ट्रकवि।
१८९०: श्रीप्रकाश – भारतका प्रसिद्ध क्रान्तिकारी तथा पाकिस्तानका लागि प्रथम उच्चायुक्त।
१९०८: रोहित मेहता – प्रसिद्ध साहित्यकार, दार्शनिक तथा स्वतन्त्रता सेनानी।
१९१६: शकील बदायूँनी – प्रसिद्ध भारतीय गीतकार तथा शायर।
१९३३: शशिकला – हिन्दी सिनेमाकी प्रसिद्ध अभिनेत्री।
१९३६: छन्नूलाल मिश्र – प्रसिद्ध भारतीय शास्त्रीय गायक।
१९४०: मार्टिन शिन – चर्चित अमेरिकी अभिनेता।
१९६३: जेम्स ह्याटफिल्ड – प्रसिद्ध अमेरिकी सङ्गीतकार तथा ‘मेटालिका’ ब्यान्डका गायक।
१९७७: टम ब्राडी – अमेरिकाका प्रसिद्ध फुटबल खेलाडी।
१९७७: सुनिल ग्रोभर – चर्चित अभिनेता तथा हास्यकलाकार।
१९८४: सुनिल क्षेत्री – प्रसिद्ध भारतीय फुटबल खेलाडी।
अगस्ट ३ मा भएका प्रमुख निधनहरू~
१९२४: जोसेफ कनरैड – प्रसिद्ध पोलिस-ब्रिटिस उपन्यासकार।
१९८२: त्रिभुवन नारायण सिंह – भारतीय राजनेता तथा उत्तर प्रदेशका पूर्व मुख्यमन्त्री।
१९९३: स्वामी चिन्मयानन्द – भारतका प्रसिद्ध आध्यात्मिक विचारक तथा वेदान्त दर्शनका विद्वान्।
२००४: हेनरी कार्टिए-ब्रेसाँ – फ्रान्सका विश्वप्रसिद्ध फोटोग्राफर।
२००८: अलेक्ज्यान्डर सोल्जेनित्सिन – रुसका महान् साहित्यकार तथा नोबेल पुरस्कार विजेता।
२०२२: मिथिलेश चतुर्वेदी – लोकप्रिय भारतीय चलचित्र तथा टिभी अभिनेता।
महत्त्वपूर्ण दिवस तथा अवसरहरू~
विश्व स्तनपान सप्ताह (१ देखि ७ अगस्ट): आमाको दूधको महत्त्व र स्तनपानसम्बन्धी जनचेतना फैलाउन मनाइने हप्ता।
राष्ट्रिय मुटु प्रत्यारोपण दिवस (भारत): सन् १९९४ अगस्ट ३ मा भारतमा पहिलो सफल मुटु प्रत्यारोपण भएको सम्झनामा मनाइने दिन।
राष्ट्रिय खर्बुजा दिवस: गर्मी मौसमको यस फलको महत्त्व र उपभोगलाई प्रोत्साहन गर्न मनाइने दिवस।











