​नयाँ दिल्ली: १५ जुलाईको दिन भारतीय र विश्व इतिहासमा धेरै महत्त्वपूर्ण घटनाहरू दर्ता छन्। प्रमुख घटनाहरूमा सन् १९१६ मा विश्वकै सबैभन्दा ठूलो विमान निर्माता कम्पनी बोइङको स्थापना, १९५४ मा भारतका पहिलो प्रधानमन्त्री जवाहरलाल नेहरूलाई ‘भारत रत्न’ बाट सम्मानित गर्ने घोषणा र १७९९ मा इजिप्ट (मिस्र) मा ‘रोसेटा स्टोन’ को खोज सामेल छन्।
​१५ जुलाईका महत्त्वपूर्ण घटनाहरू:
​१०९९: प्रथम क्रुसेड (धर्मयुद्ध) का दौरान क्रिस्चियन सैनिकहरूले जेरुसेलममाथि कब्जा गरे।
​१७९५: फ्रान्सको राष्ट्रिय सभाद्वारा ‘ला मार्सैलेज’लाई आफ्नो राष्ट्रगान घोषित गरियो।
​१७९९: फ्रान्सका क्याप्टेन पिएरे-फ्रान्कोइस बुचार्डले इजिप्टमा ‘रोसेटा स्टोन’ फेला पारे, जसले प्राचीन इजिप्टको चित्रलिपि बुझ्न मद्दत पुर्‍यायो।
​१८१५: वाटरलुको युद्धमा पराजित भएपछि नेपोलियन बोनापार्टले ब्रिटिश सेनासमक्ष आत्मसमर्पण गरे।
​१९०४: अमेरिकाको लस एन्जलसमा पहिलो बौद्ध मन्दिर निर्माण गरियो।
​१९१०: एमिल क्रेपिलिनले ‘अल्जाइमर’ रोगको नामकरण गरे, जुन यसका खोजकर्ता डा. एलोइस अल्जाइमरको नाममा राखिएको थियो।
​१९१६: अमेरिकी काठ व्यवसायी (टिम्बर मर्चेन्ट) विलियम बोइङले आजकै दिन ‘बोइङ’ एयरप्लेन कम्पनीको सुरुवात गरे, जुन आज विश्वकै सबैभन्दा ठूलो एरोस्पेस कम्पनी हो।
​१९२६: मुम्बई (तत्कालीन बम्बे) मा पहिलो पटक मोटर बस सेवाको सुरुवात भयो।
​१९४८: अमेरिकाका राष्ट्रपति ह्यारी एस ट्रुम्यान दोस्रो कार्यकालका लागि निर्वाचित भए।
​१९५५: प्रथम राष्ट्रपति डा. राजेन्द्र प्रसादले देशका तत्कालीन प्रधानमन्त्री जवाहरलाल नेहरूलाई सर्वोच्च नागरिक सम्मान ‘भारत रत्न’ प्रदान गर्ने घोषणा गरे।
​१९६१: स्पेनले पुरुष र महिलाका लागि समान अधिकारलाई स्वीकार गर्‍यो।
​१९६२: अल्जेरिया अरब लिगको सदस्य बन्यो।
​१९६८: अमेरिका र तत्कालीन सोभियत सङ्घबीच व्यावसायिक विमान सेवाको सुरुवात भयो।
​१९७९: भारतका प्रधानमन्त्री मोरारजी देसाईले आफ्नो पदबाट राजीनामा दिए।
​१९८४: पञ्जाबमा शिख समुदाय अशान्त भएपछि पञ्जाबलाई आतङ्कवाद प्रभावित क्षेत्र घोषित गरियो।
​१९९७: प्रसिद्ध इटालेली फेसन डिजाइनर जियानी भर्साचेको मियामीमा गोली हानी हत्या गरियो।
​१९९९: चीनद्वारा न्युट्रोन बमको क्षमता हासिल गरेको कुरा स्वीकार गरियो।
​२०००: सिएरा लियोनमा सैन्य कारबाहीद्वारा सबै भारतीय सैनिकहरूलाई बन्धकमुक्त गरियो।
​२००१: भारतका प्रधानमन्त्री अटल बिहारी वाजपेयी र पाकिस्तानका राष्ट्रपति जनरल परवेज मुसर्रफबीच ऐतिहासिक आगरा शिखर सम्मेलन सुरु भयो।
​२००१: भारतकी पूर्व सांसद तथा ‘ब्यान्डिट क्वीन’ का नामले प्रख्यात फूलन देवीको नयाँ दिल्लीस्थित उनको सरकारी निवास बाहिर नकाबधारी बन्दुकधारीहरूले गोली हानी हत्या गरे।
​२००२: अमेरिकी पत्रकार डेनियल पर्लका हत्यारा उमर शेखलाई पाकिस्तानी अदालतद्वारा मृत्युदण्डको सजाय सुनाइयो।
​२००४: माओवादीसँगको वार्तामा नेपालका प्रधानमन्त्रीले विदेशी मध्यस्थता स्वीकार गरे।
​२००५: श्रीलङ्काको सर्वोच्च अदालतले सुनामी राहत सामग्री वितरण सम्बन्धी सरकार-लिट्टे (एलटीटीई) सम्झौतालाई निलम्बन गर्‍यो।
​२००६: लोकप्रिय सोसल मिडिया प्लेटफर्म ‘ट्विटर’ (अहिले एक्स) लन्च गरिएको थियो।
​२००७: भेनेजुएलाको माराकाइबोमा खेलिएको फाइनल खेलमा ब्राजिलको टोलीले अर्जेन्टिनालाई ३-० ले हराउँदै आफ्नो आठौँ उपाधि जित्यो।
​२००७: उत्तर-पश्चिमी पाकिस्तानमा भएका दुई आत्मघाती बम विष्फोटमा कम्तीमा ३१ जनाको मृत्यु भयो।
​२००७: रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले युरोपमा परम्परागत सशस्त्र बल सम्झौता (सीएफई) बाट हटने निर्णय गरे।
​२००७: मेजर अमेरिकी स्पोर्ट्समा फिलाडेल्फिया फिलिज इतिहासकै यस्तो पहिलो फ्रेन्चाइजी बन्यो, जसले बेसबलमा १०,००० हारको सामना गर्नुपरेको थियो।
​२००८: नेपालका दुवै प्रमुख वामपन्थी दलहरूबीच देशको प्रथम राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपति पदमा नियुक्ति तथा नयाँ सरकार गठनका विषयमा सहमति बन्यो।
​२०१०: फ्रान्समा, लोरियलकी उत्तराधिकारी लिलियन बेटनकोर्ट विरुद्ध कर छली र वित्तीय विवादको अनुसन्धानका सिलसिलामा सेलिब्रेटी फोटोग्राफर फ्रान्कोइस-मारी ब्यानियरसहित चार जनालाई पक्राउ गरियो।
​२०११: भारी राजनीतिक र जनताको दबाबका कारण, रुपर्ट मर्डोकको ‘न्यूज कर्पोरेशन’ ले ‘न्यूज अफ द वर्ल्ड’ नामक प्रसिद्ध ब्रिटिश समाचार पत्र बन्द गर्ने घोषणा गर्‍यो।
​२०११: रुसको भोल्गा नदीमा ‘बुल्गारिया’ नामक क्रुज जहाज डुब्दा १२९ जनाको ज्यान गयो वा बेपत्ता भए।
​२०११: अफगानिस्तानमा हामिद करजाईका सौतेनी भाइ तथा प्रमुख अफगान राजनीतिज्ञ अहमद वली करजाईको हत्या गरियो।
​२०११: साइप्रसको इभान्जेलिस फ्लोराकिस नौसैनिक अड्डामा एक ठूलो विष्फोट भयो, जसमा साइप्रस नौसेनाका प्रमुखसहित १२ जनाको मृत्यु भयो।
​२०११: भारतीय अन्तरिक्ष अनुसन्धान सङ्गठन (इसराे) ले पीएसएलवी सी-१७ मार्फत जीसैट-१२ए को श्रीहरिकोटाबाट सफल प्रक्षेपण गर्‍यो।
​२०१२: किम जोङ-उनलाई आधिकारिक रूपमा उत्तर कोरियाली सेनाको ‘मार्शल’ उपाधि दिइयो, जसले देशमा उनको पकड अझ बलियो बनायो।
​२०१२: अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेशन (आईएसएस) मा ‘एक्सपिडिसन ३२’ अभियान अन्तर्गत अन्तरिक्ष यात्री सुनिता विलियम्स, युरी मालेचेन्को र अकिहिको होसाइडलाई लैजाने सोयुज टीएमए-०५एम अन्तरिक्ष यान सफलतापूर्वक लन्च गरियो।
​२०१२: दमास्कसमा सिरियाली सरकार र विद्रोहीहरूबीच भीषण सङ्घर्ष सुरु भयो, जुन सिरियाली गृहयुद्धमा एउटा ठूलो मोड साबित भयो।
​२०१३: सिरियाको दमास्कसको उत्तरमा अवस्थित दिर अतियाहमा कार बम विष्फोट हुँदा १३ जनाको ज्यान गयो।
​२०१३: मेक्सिकन सेनाले लस जेटास ड्रग कार्टेलका सर्वोच्च नेता ‘मिगुएल ट्रेभिनो मोरालेस’ लाई पक्राउ गर्‍यो।
​२०१३: पुरातत्वविद्हरूले स्कटल्यान्डको एबर्डिनशायर क्षेत्रमा चन्द्रमाको कलामा आधारित विश्वकै सबैभन्दा पुरानो चन्द्र क्यालेन्डर फेला पारे।
​२०१३: इजिप्टको उत्तरी सिनाई प्रान्तको अरिसमा आतङ्कवादीहरूले कामदार बोकेको बसमा गोली चलाउँदा तीन जनाको मृत्यु भयो र १७ जना घाइते भए।
​२०१३: इन्डोनेसियामा एउटा बक्सिङ म्याचका क्रममा भएको झडप र भागदौडमा १८ जनाको मृत्यु भयो र ४७ जना घाइते भए।
​२०१४: ब्राजिल, रुस, भारत, चीन र दक्षिण अफ्रिकाका नेताहरूले फोर्टालेजामा ब्रिक्स शिखर सम्मेलनमा भाग लिए। ऐतिहासिक निर्णय गर्दै न्यू डेभलपमेन्ट बैंक (ब्रिक्स विकास बैंक) को स्थापना गरियो।
​२०१४: अफगानिस्तानको पूर्वी पक्तिका प्रान्तको एउटा बजारमा भयानक कार बम विष्फोट हुँदा कम्तीमा ८९ जनाको मृत्यु भयो भने कयौँ घाइते भए।
​२०१४: इजिप्टको मध्यस्थतामा भएको युद्धविराम सम्झौतालाई इजरायलले स्वीकार गर्‍यो, तर हमासले यसलाई अस्वीकार गर्‍यो।
​२०१४: रुसको राजधानी मस्कोमा मेट्रो रेल लीकबाट उत्रिँदा ठूलो दुर्घटना भयो। यस दुर्घटनामा करिब २४ जनाको ज्यान गयो र १६० भन्दा बढी मानिस घाइते भए।
​२०१५: नासाको ‘न्यू होराइजन्स’ अन्तरिक्ष यानले प्लुटो ग्रहको पहिलो विस्तृत र नजिकको तस्बिर पृथ्वीमा पठायो, जसले अन्तरिक्ष विज्ञानमा नयाँ खोजलाई जन्म दियो।
​२०१६: भारतमा ‘विश्व युवा सीप दिवस’ को अवसरमा, सरकारले युवाहरूका लागि सीप विकासलाई बढावा दिन धेरै नयाँ पहलहरू र ‘प्रधानमन्त्री कौशल विकास योजना’ (पीएमकेभीवाई) को विस्तार सुरु गर्‍यो।
​२०१६: टर्कीको सैन्य बलको एउटा समूहले राष्ट्रपति रेसेप तैयप एर्दोगानको सरकार ढाल्न असफल तख्तापलटको प्रयास गर्‍यो। अंकारा र इस्तानबुलका सडकमा ट्याङ्कहरू उत्रिए, र देशरभरिका झडप तथा बमबारीमा करिब २५० जनाको मृत्यु भयो। पछि सरकारले उक्त विद्रोहलाई दबाएको थियो।
​२०१७: हङकङमा हजारौँ मानिसहरूले चिनियाँ असन्तुष्ट तथा नोबेल पुरस्कार विजेता ‘लिउ सियाओबो’ को जीवन र निधनको सम्मानमा मौन विरोध प्रदर्शन गरे।
​२०१७: टर्कीमा भएको असफल तख्तापलटको प्रयास (१५ जुलाई २०१६) को पहिलो वार्षिकी मनाइयो, जसलाई त्यहाँ ‘लोकतन्त्र र राष्ट्रिय एकता दिवस’ घोषणा गरिएको थियो।
​२०१७: युनिसेफले भारतीय मूलकी क्यानेडेली युट्युब स्टार लिली सिंहलाई ‘यूथफरचेंज’ पहललाई समर्थन गर्नका लागि आफ्नो वैश्विक सद्भावना दूत घोषित गर्‍यो।
​२०१८: टेनिस स्टार नोभाक जोकोविचले फाइनल खेलमा केभिन एन्डरसनलाई हराउँदै आफ्नो चौथो विम्बलडन पुरुष एकल उपाधि जितेका थिए।
​२०१८: दिग्गज बक्सर म्यानी प्याकियाओले लुकास म्याथिसेलाई सातौँ राउन्डमा नकआउट गर्दै डब्ल्यूबीए वेल्टरवेट च्याम्पियनसिप जितेका थिए।
​२०१८: फिफा विश्वकपको फाइनल खेलमा फ्रान्सले क्रोएसियालाई ४-२ ले हराउँदै आफ्नो दोस्रो विश्वकप उपाधि जितेको थियो।
​२०१९: हिमाचल प्रदेशको सोलन जिल्लामा भारी वर्षाका कारण एक चार तले भवन भत्किँदा सेनाका जवानसहित कयौँ मानिसको मृत्यु भएको थियो।
​२०१९: भारतीय अन्तरिक्ष अनुसन्धान सङ्गठन (इसराे) को ऐतिहासिक चन्द्रयान-२ मिसन प्राविधिक गडबडीका कारण लन्चिङ हुनुभन्दा ५६ मिनेट अगाडि रोकिएको थालियो (पछि यसलाई २२ जुलाई २०१९ मा सफलतापूर्वक लन्च गरियो)।
​२०१९: कङ्गो प्रजातान्त्रिक गणतन्त्रको गोमा सहरमा इबोला भाइरसको पहिलो केस फेला परेको थियो।
​२०२०: भारतको असम राज्यमा आएको विनाशकारी मनसुनी बाढीले ५० भन्दा बढी मानिसको ज्यान लियो र करिब २० लाखभन्दा बढी मानिसलाई प्रभावित गर्‍यो।
​२०२०: इरानको बुशेहर बन्दरगाह सहरमा अज्ञात कारणले लागेको भीषण आगलागीमा कम्तीमा सातवटा जहाज जलेर नष्ट भए।
​२०२१: प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले आफ्नो संसदीय क्षेत्र वाराणसीको भ्रमण गरी १५०० करोड रुपैयाँभन्दा बढीका विभिन्न विकास आयोजनाहरूको उद्घाटन गरे।
​२०२१: भारी वर्षाका कारण टर्कीको रिजे प्रान्तमा कम्तीमा ६ जनाको मृत्यु भयो।
​२०२२: युरोपेली सङ्घले युक्रेनमाथि गरेको आक्रमणका कारण रुस विरुद्ध प्रतिबन्धको सातौँ प्याकेज अपनायो।
​२०२२: दिल्लीको अलिपुर क्षेत्रमा एक निर्माणाधीन भवन भत्किँदा भग्नावशेषमा पुरिएर ६ जना मजदुरको मृत्यु भयो।
​२०२२: श्रीलङ्कामा गम्भीर आर्थिक र राजनीतिक सङ्कटका बीच, देशका पूर्व राष्ट्रपति गोटाबाया राजपाक्षेले आधिकारिक रूपमा आफ्नो राजीनामा बुझाए।
​२०२३: भारत सरकारको कपडा मन्त्रालयले गुजरात सरकारसँग मिलेर नवसारी जिल्लामा पीएम मित्र पार्क स्थापना गर्नका लागि एउटा सम्झौता पत्रमा हस्ताक्षर गर्‍यो।
​२०२३: १४ जुलाई २०२३ मा भारतको महत्त्वाकाङ्क्षी मिसन चन्द्रयान-३ को सफल लन्चिङपछि, १५ जुलाईमा यसको प्रोपल्सन मोड्युललाई कक्षमा माथि उठाउने प्रक्रिया सफलतापूर्वक सम्पन्न गरियो।
​२०२४: अफगानिस्तानको नङ्गरहार प्रान्तमा आएको भीषण आँधी र वर्षाका कारण कम्तीमा ४७ जनाको मृत्यु भयो र ३५० भन्दा बढी मानिस घाइते भए।
​२०२४: अमेरिकामा आएको विनाशकारी आँधी (डेरेचो) का कारण १६० किलोमिटर प्रतिघन्टा भन्दा बढीको रफ्तारमा हावा चल्यो, जसबाट १ जनाको मृत्यु भयो र ४ लाखभन्दा बढी मानिस बिजुलीविहीन भए।
​२०२५: भारतीय अन्तरिक्ष यात्री शुभांशु शुक्ला अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेशन (आईएसएस)मा १८ दिन बिताएर सुरक्षित रूपमा धर्तीमा फर्किए।
​२०२५: भारतीय रेलवे (आईआरसीटीसी) ले तत्काल टिकट बुकिङ प्रक्रियामा ठूलो परिवर्तन गर्दै आधार ओटीपी प्रणाली लागू गर्‍यो, ताकि एजेन्टहरूको सट्टा सर्वसाधारण यात्रुहरूले टिकट पाउन प्राथमिकता पाऊन्।
​१५ जुलाईमा जन्मेका व्यक्तिहरू:
​१६११: जयसिंह – आमेरका राजा तथा मुगल साम्राज्यका वरिष्ठ सेनापति (मिर्जा राजा) थिए।
​१७८३: जमशेद जी जीजाभाई – प्रसिद्ध भारतीय जो व्यवसायबाट अत्यन्त धनी र दानवीर थिए।
​१८४०: विलियम विल्सन हन्टर – एक परिष्कृत शिक्षाविद्, ग्रन्थकार र तथ्याङ्कविद् अङ्ग्रेज अधिकारी।
​१८८५: पत्तम थानु पिल्लै – आधुनिक केरल प्रदेशका प्रमुख नेता।
​१९०२: कोका सुब्बा राव – भारतका आठौँ प्रधानन्यायाधीश।
​१९०३: दादा लख्मी चन्द – हरियाणाका प्रसिद्ध ‘साङ’ सम्राट, कवि र लोक कलाकार।
​१९०३: के. कामराज – भारत रत्नबाट सम्मानित स्वतन्त्रता सेनानी, राजनेता तथा तमिलनाडुका मुख्यमन्त्री।
​१९०६: राम श्री मुगली – कन्नड साहित्यका नामुद लेखक र आलोचक।
​१९०९: दुर्गाबाई देशमुख – आन्ध्र प्रदेशकी प्रथम महिला नेत्री।
​१९०९: गनपतराव देवजी तापसे – महाराष्ट्र काङ्ग्रेस कमिटीको कार्यकारिणी सदस्य तथा बम्बई विधानसभाका सदस्य।
​१९१२: मोहम्मद उस्मान – भारतीय सेनाका उच्च अधिकारी, जो भारत र पाकिस्तानको प्रथम युद्ध (१९४७-४८) मा सहिद भएका थिए।
​१९२५: बादल सरकार – प्रसिद्ध अभिनेता, नाटककार, निर्देशक र यी सबैका अतिरिक्त रङ्गमञ्चका सिद्धान्तकार।
​१९२७: सी. एच. मुहम्मद कोया – ‘इन्डियन युनियन मुस्लिम लिग’ का राजनीतिज्ञ र केरलका भूतपूर्व मुख्यमन्त्री।
​१९३३: एम. टी. वासुदेवन नायर – मलयालममा लेख्ने प्रसिद्ध साहित्यकार।
​१९३६: कलानाथ शास्त्री – संस्कृतका प्रतिष्ठित विद्वान, भाषाविद् एवं बहुप्रकाशित लेखक।
​१९३७: प्रभाष जोशी – हिन्दीका प्रसिद्ध पत्रकार।
​१९४७: तुलसी मुन्डा – ओडिसाकी एक प्रख्यात सामाजिक कार्यकर्ता।
​१९५०: एरियाना हफिङटन – प्रसिद्ध ग्रीक-अमेरिकी लेखिका र ‘द हफिङटन पोस्ट’ की संस्थापक।
​१९५०: शीला रमानी – प्रख्यात भारतीय अभिनेत्री (फिल्म ‘ट्याक्सी ड्राइभर’ फेम)।
​१९५१: जेसी भेन्चुरा – अमेरिकी राजनेता, अभिनेता र मिनेसोटाका पूर्व गभर्नर।
​१९५९: रमेश पोखरियाल – भारतीय जनता पार्टीका राजनीतिज्ञ तथा एक हिन्दी कवि।
​१९६१: फरेस्ट ह्विटेकर – ओस्कार विजेता प्रसिद्ध अमेरिकी अभिनेता र फिल्म निर्माता।
​१९६२: भूपेन्द्र पटेल – गुजरातका वर्तमान मुख्यमन्त्री।
​१९७४: क्याप्टेन निकेझाकु – ‘महावीर चक्र’ बाट सम्मानित भारतीय सेनाका सैन्य अधिकारी।
​१९७८: विजय शेखर शर्मा – भारतीय उद्यमी, जसले पेटीएमलाई बजारमा ल्याए।
​१५ जुलाईमा भएका निधनहरू:
​१५२१: जुआन पोन्स डे लियोन – स्पेनका प्रसिद्ध खोजकर्ता र पोर्टो रिकोका पहिलो गभर्नर।
​१९०४: एन्तोन चेखभ – रुसका महान् लेखक र नाटककार (द चेरी अर्चर्ड र अङ्कल भान्या)।
​१९१९: एमिल फिसर – जर्मनीका नोबेल पुरस्कार विजेता केमिस्ट (रसायनशास्त्री)।
​१९४८: जोन जे. पर्सिङ – अमेरिकी सेनाका प्रसिद्ध जनरल, जसले प्रथम विश्वयुद्धमा कमान सम्हालेका थिए।
​१९६७: बाल गन्धर्व – मराठी रङ्गमञ्चका महान् नायक र प्रसिद्ध गायक।
​१९९७: ज्यानी भर्साचे – इटालीका प्रसिद्ध लक्जरी फेसन डिजाइनर।
​२००४: बानो जहाँगीर कोयाजी – भारतीय चिकित्सा वैज्ञानिक तथा परिवार नियोजन विशेषज्ञ।
​२०१७: मरियम मिर्जाखानी – गणितको संसारको प्रतिष्ठित सम्मान ‘फिल्ड्स मेडल’ पाउने पहिलो महिला गणितज्ञ।
​२०२५: धीरज कुमार कोचर – दिग्गज भारतीय अभिनेता र टेलिभिजन निर्माता।
​अन्तर्राष्ट्रिय दिवस:
​विश्व युवा सीप दिवस (वर्ल्ड यूथ स्किल डे): युवाहरूलाई रोजगारी र उद्यमशीलताका लागि आवश्यक सीपहरू प्रदान गर्ने उद्देश्यका साथ संयुक्त राष्ट्र सङ्घद्वारा प्रतिवर्ष १५ जुलाईमा यो दिवस मनाइन्छ।