नयाँ दिल्ली : भारत सरकारले बीसीजी , दादुरा तथा दादुरा–रुबेला खोपको सीमा मूल्य करिब २१ प्रतिशतले बढाउने निर्णय गरेको छ। सेरम इन्स्टिच्युट अफ इन्डियाले दायर गरेको समीक्षा याचिकापछि सरकारले मूल्य समायोजन गरेको हो।
सरकारी सूचनाअनुसार, राष्ट्रिय औषधि मूल्य निर्धारण प्राधिकरणले बीसीजी खोपको सीमा मूल्य प्रतिखुराक ८.२० रुपैयाँबाट बढाएर ९.८९ रुपैयाँ कायम गरेको छ। त्यस्तै, दादुरा खोपको मूल्य ५१.४० रुपैयाँबाट ६२ रुपैयाँ तथा दादुरा–रुबेला (एमआर) खोपको मूल्य ७२.९० रुपैयाँबाट ८७.९३ रुपैयाँ प्रतिभाइल निर्धारण गरिएको छ।
यो निर्णय एनपीपीएले डिसेम्बर २०२४ मा जारी गरेको आदेशको पुनरावलोकनपछि आएको हो। उक्त आदेशअनुसार औषधि (मूल्य नियन्त्रण) आदेश, २०१३ अन्तर्गत बजारमा एकाधिकारको अवस्था रहेको भन्दै सम्बन्धित खोपहरूको मूल्यमा १७.१ प्रतिशत कटौती गरिएको थियो। मूल्य कटौतीपछि खोप उत्पादक कम्पनी सेरम इन्स्टिच्युट अफ इन्डियाले त्यसको समीक्षा गर्न माग गरेको थियो।
कम्पनीले खोपहरूलाई सामान्य औषधिसँग तुलना गर्न नमिल्ने तर्क अघि सारेको थियो। कम्पनीका अनुसार खोप उत्पादन प्रक्रिया जटिल, उच्च प्रविधिमा आधारित तथा लामो अनुसन्धान र गुणस्तर परीक्षण आवश्यक पर्ने भएकाले यसको लागत संरचना परम्परागत औषधिभन्दा फरक हुन्छ। साथै, खोपको चिकित्सीय प्रयोग, आपूर्ति व्यवस्था र बजार अवस्था पनि विशेष प्रकृतिको हुने भएकाले मूल्य निर्धारण गर्दा यी पक्षलाई ध्यान दिनुपर्ने कम्पनीको भनाइ थियो।
समीक्षा याचिकामाथि विचार गर्दै सरकारले खोपको उत्पादन लागत, सार्वजनिक स्वास्थ्य आवश्यकता तथा आपूर्ति व्यवस्थालाई मध्यनजर गरी नयाँ सीमा मूल्य निर्धारण गरेको जनाएको छ। यस निर्णयले खोप उत्पादक कम्पनीलाई केही राहत मिल्ने अपेक्षा गरिएको छ भने सार्वजनिक स्वास्थ्य कार्यक्रमअन्तर्गत प्रयोग हुने खोपहरूको आपूर्ति निरन्तर र प्रभावकारी बनाउन पनि सहयोग पुग्ने विश्वास गरिएको छ।