रियाद: क्षेत्रीय कूटनीति र व्यापारिक कनेक्टिभिटीलाई सुदृढ बनाउनका लागि टर्की र साउदी अरबले एउटा ऐतिहासिक ‘हेजाज रेलवे’ सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेका छन्। मध्यपूर्वको भू-राजनीतिमा यस परियोजनालाई एउटा ठुलो ‘गेमचेन्जर’ कदम मानिएको छ। यस ऐतिहासिक सम्झौतासँगै साउदी अरब यो शताब्दीयौँ पुरानो रेल नेटवर्कलाई पुनर्जीवित गर्ने प्रक्रियामा सामेल हुने सबैभन्दा नयाँ देश बनेको छ। यो महत्त्वाकाङ्क्षी रेल सञ्जालले टर्की, सिरिया, जोर्डन र साउदी अरबलाई आपसमा जोड्दै खाडी देश ओमान र हिन्द महासागरसम्म सिधा पहुँच पुर्याउने उद्देश्य राखेको छ।
टर्कीका परिवहन मन्त्री अब्दुलकादिर उरालोलुले रियादमा आयोजित आधिकारिक हस्ताक्षर समारोहमा बोल्दै यस संवेदनशील समयमा व्यापार र लजिस्टिक चेनलाई बिनाकुनै अवरोध निरन्तरता दिनु रणनीतिक आवश्यकता भएको बताउनुभयो। यो विशाल स्थल मार्गले भूमध्य सागर र खाडी बजारहरूका बीच एउटा बलियो विकल्प खडा गर्नेछ, जसका कारण स्वेज नहर र होर्मुज जलडमरूजस्ता संवेदनशील समुद्री मार्गहरूमाथिको अन्तर्राष्ट्रिय निर्भरता निकै कम हुनेछ। इराक र साउदी अरब हुँदै गरिएका दुईवटा प्रारम्भिक परीक्षणहरूले यस मार्गको व्यावहारिकता र सफलतालाई पुष्टि गरिसकेका छन्।
यस हेजाज रेलवेको इतिहास करिब १२५ वर्ष पुरानो छ, जसको परिकल्पना सन् १९०० मा ओटोमन साम्राज्यका सुल्तान अब्दुल हामिद द्वितीयले गरेका थिए। सन् १९०८ मा पहिलो पटक सञ्चालनमा आएको यो रेल सेवाले मुस्लिम तीर्थयात्रीहरूका लागि मक्का र मदीनाको ४० दिनको कष्टकर यात्रालाई घटाएर मात्र ५ दिनमा सीमित गरिदिएको थियो। प्रथम विश्वयुद्धको समयमा व्यापक क्षति पुगेपछि बन्द भएको यो ऐतिहासिक १९०० किलोमिटर लामो रेल नेटवर्कलाई अहिलेको आधुनिक आवश्यकता अनुसार ऊर्जा र व्यापारको एउटा बलियो अन्तर्राष्ट्रिय ट्रान्जिट हबका रूपमा पुनर्जीवित गरिँदैछ।










