गान्तोक: मुख्यमन्त्री प्रेमसिंह तमाङ (गोले)ले नारी शक्ति वन्दन ऐनको औपचारिक कार्यान्वयनलाई केवल कानुनी उपलब्धि मात्र नभई सभ्यताको नयाँ जागरण र इतिहासको नयाँ मोडको रूपमा वर्णन गरे। उनले भने, राष्ट्रको जीवनमा केही दिन केवल पात्रोका पाना फेरिन्छन् भने केही दिनले इतिहासकै दिशा परिवर्तन गर्छन्, र आज त्यस्तै ऐतिहासिक दिन हो।
उनले आधुनिक लोकतन्त्रको प्रारम्भिक चरण सम्झँदै विश्वका विकसित देशहरूमा समेत महिलाले मताधिकारका लागि दशकौँ संघर्ष गर्नुपरेको उल्लेख गरे। तर भारतको परम्परा महिलालाई देवीका रूपमा सम्मान गर्ने भएकाले पहिलो निर्वाचनदेखि नै समान मताधिकार सुनिश्चित गरिएको उनले बताए। यद्यपि, निर्णय गर्ने तहमा महिलाको उपस्थिति लामो समयसम्म न्यून रहनु विडम्बना भएको उनले स्वीकार गरे।
मुख्यमन्त्री तमाङले महिला आरक्षणसम्बन्धी विधेयक विगत तीन दशकसम्म विभिन्न चरणमा प्रस्तुत भए पनि राजनीतिक इच्छाशक्तिको अभावका कारण अगाडि बढ्न नसकेको उल्लेख गरे। सन् २०२३ मा पारित भएको यो ऐन अहिले कार्यान्वयनमा आउनु दृढ नेतृत्व र स्पष्ट राजनीतिक इच्छाशक्तिको परिणाम भएको उनको भनाइ थियो।
उनले प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको नेतृत्वमा सञ्चालन भएका विभिन्न अभियानहरूले महिलाको सशक्तीकरणका लागि आधार तयार पारेको बताए। स्वच्छता अभियानअन्तर्गत निर्माण गरिएका शौचालयहरूले महिलाको गरिमा सुरक्षित गरेको, धुवाँयुक्त भान्साबाट मुक्त गराउने योजनाले आमाहरूको स्वास्थ्य जोगाएको तथा ‘बेटी बचाओ, बेटी पढाओ’ जस्ता अभियानहरूले समाजको सोच परिवर्तन गरेको उनले उल्लेख गरे।
मुख्यमन्त्रीका अनुसार नारी शक्ति वन्दन ऐनले महिलालाई देशको उच्च निर्णय प्रक्रियामा उचित र सुनिश्चित स्थान दिलाउनेछ। उनले यस ऐनलाई “अधिकारहरूको अधिकार” भन्दै यसको ऐतिहासिक महत्व अन्तर्राष्ट्रिय महिला अधिकार आन्दोलनसँग तुलना गर्न सकिने बताए, तर भारतले यस उपलब्धि सहमतिका साथ हासिल गरेको विशेषता रहेको उनले जोड दिए।
सिक्किमका महिलाहरूले प्रधानमन्त्रीप्रति विश्वास व्यक्त गर्दै आज ऐतिहासिक महिला र्‍यालीमार्फत ऐनप्रति समर्थन जनाए। मुख्यमन्त्री तमाङले यस्तो एकता र उत्साह सिक्किमको इतिहासमा विरलै देखिने बताए।
उनले राज्य सरकार केन्द्र सरकारका महिला केन्द्रित योजनाहरूलाई प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन गर्दै आएको र सिक्किमेली महिलालाई जन्मदेखि वृद्धावस्थासम्म सशक्त बनाउने उद्देश्यले विशेष कार्यक्रमहरू अघि बढाइएको जानकारी दिए।
अन्त्यमा उनले भने, इतिहासले सत्तामा पुगेकालाई मात्र होइन, अरूलाई उचाल्न सत्ताको प्रयोग गर्नेहरूलाई अमर बनाउँछ। नारीको सम्मान राष्ट्रको सम्मान हो र नारी सशक्तीकरण नै राष्ट्र सशक्तीकरण हो। आजदेखि भारतीय महिला केवल मौन शक्ति नभई राष्ट्रलाई मार्गदर्शन गर्ने सशक्त आवाज बने।