नयाँ दिल्ली: पश्चिम एशियामा बढ्दो तनाव र हॉर्मुज जलडमरूमध्यलाई लिएर उत्पन्न भएको संकटबीच रूसका विदेशमन्त्री सर्गेई लावरोव चीनको बेइजिङ पुगेका छन्। उनी चीनका विदेशमन्त्री वाङ यी तथा अन्य उच्च सरकारी अधिकारीहरूसँग विस्तृत छलफलमा सहभागी हुने कार्यक्रम रहेको छ। यो वार्ता विशेष गरी हॉर्मुज जलडमरूमध्यमा देखिएको अस्थिरता, अमेरिकी पक्षबाट गरिएको नाकाबन्दीको घोषणा र त्यसले विश्व ऊर्जा आपूर्तिमा पार्न सक्ने प्रभावमा केन्द्रित रहेको बताइएको छ।
अमेरिकाका पूर्व राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले हॉर्मुज जलडमरूमध्यमा नाकाबन्दी गर्ने घोषणा गरेपछि अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा गम्भीर चिन्ता बढेको छ। यो जलमार्ग विश्वकै सबैभन्दा महत्वपूर्ण तेल ढुवानी मार्गमध्ये एक मानिन्छ, जहाँबाट ठूलो मात्रामा कच्चा तेल र ग्यास विश्व बजारमा आपूर्ति हुन्छ। यस्तो संवेदनशील मार्गमा अवरोध आउँदा अन्तर्राष्ट्रिय तेल मूल्य बढ्ने र ऊर्जा संकट गहिरिन सक्ने अनुमान गरिएको छ।
चीन र रूसबीचको सम्बन्ध पछिल्ला वर्षहरूमा अझ रणनीतिक बनेको छ। चीनका राष्ट्रपति शी जिनपिङ र रूसका राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले दुई देशको सम्बन्धलाई “सीमाहीन साझेदारी” का रूपमा वर्णन गर्दै आएका छन्। दुवै देशले अन्तर्राष्ट्रिय राजनीति तथा सुरक्षा विषयमा एकअर्कालाई समर्थन गर्दै आएको देखिन्छ, विशेष गरी पश्चिमी शक्तिहरूको प्रभावलाई सन्तुलन गर्ने सन्दर्भमा।
यसैबीच, चीनको ऊर्जा आवश्यकताका कारण यो संकट अझ संवेदनशील बनेको छ। चीन लामो समयदेखि इरानबाट ठूलो मात्रामा तेल आयात गर्दै आएको छ भने रूस पनि चीनको प्रमुख ऊर्जा आपूर्तिकर्तामध्ये एक हो। यदि हॉर्मुज जलडमरूमध्यमा तनाव बढ्दै गयो भने चीनको ऊर्जा आपूर्ति श्रृंखलामा अवरोध आउन सक्ने र त्यसको प्रत्यक्ष असर औद्योगिक उत्पादन, यातायात तथा आर्थिक वृद्धिमा पर्न सक्ने विश्लेषकहरूको भनाइ छ।
अन्तर्राष्ट्रिय विश्लेषकहरूले हॉर्मुज क्षेत्रमा देखिएको तनावलाई केवल क्षेत्रीय समस्या मात्र नभई विश्वव्यापी अर्थतन्त्रसँग जोडिएको संवेदनशील मुद्दा भन्दै सावधानी अपनाउनुपर्ने सुझाव दिएका छन्। चीन–रूस वार्ताले यस विषयमा कस्तो कूटनीतिक दिशा लिन्छ भन्ने विषयमा अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको ध्यान केन्द्रित भएको छ।